II Cz 446/14

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2014-04-18
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
klauzula wykonalnościbankowy tytuł egzekucyjnyspadkobiercaprawo bankowepostępowanie cywilnedokumentywymogi formalneegzekucja

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego odrzucające wniosek o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu przeciwko spadkobiercy z powodu nieprzedłożenia odpowiedniego dokumentu potwierdzającego dziedziczenie.

Wierzyciel, Bank S.A., złożył wniosek o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu przeciwko spadkobiercy zmarłego dłużnika. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że wierzyciel nie wykazał przejścia obowiązku na spadkobiercę, ponieważ załączył jedynie kserokopię aktu poświadczenia dziedziczenia, a nie dokument mający moc oryginału lub poświadczony przez pełnomocnika. Sąd Rejonowy wskazał również na brak oświadczenia pierwotnego dłużnika o poddaniu się egzekucji. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, podkreślając wymóg formalny przedłożenia dokumentu urzędowego lub prywatnego z podpisem urzędowo poświadczonym do wykazania przejścia obowiązków na spadkobiercę.

Sprawa dotyczyła wniosku Banku S.A. o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu przeciwko spadkobiercy zmarłego dłużnika. Sąd Rejonowy oddalił ten wniosek, argumentując, że wierzyciel nie wykazał przejścia obowiązku na spadkobiercę, ponieważ do wniosku dołączył jedynie kserokopię aktu poświadczenia dziedziczenia, a nie jego wypis mający moc oryginału lub poświadczony przez pełnomocnika zgodnie z art. 129 § 2 i 3 k.p.c. Dodatkowo, Sąd Rejonowy wskazał na brak oświadczenia pierwotnego dłużnika o poddaniu się egzekucji, wymaganego przez art. 97 Prawa bankowego. Wierzyciel złożył zażalenie, zarzucając błędną wykładnię art. 129 § 1 i 2 k.p.c. i twierdząc, że pełnomocnik nie mógł poświadczyć zgodności z oryginałem aktu, którego nie widział. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, powołując się na art. 788 § 1 k.p.c., który wymaga wykazania przejścia obowiązku dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Sąd podkreślił, że bankowy tytuł egzekucyjny jest szczególnym instrumentem, a sądy powinny zachować ostrożność formalną przy jego ocenie. W związku z tym, brak przedłożenia wymaganego dokumentu formalnego skutkował oddaleniem wniosku, a argumenty wierzyciela dotyczące braku oryginału aktu czy jego dostępności w rejestrze internetowym uznał za nieistotne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, do wykazania przejścia obowiązku na spadkobiercę w celu nadania klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu wymagany jest wypis aktu notarialnego mający moc oryginału lub dokument prywatny z podpisem urzędowo poświadczonym.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na art. 788 § 1 k.p.c., który wymaga wykazania przejścia obowiązku dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Podkreślono, że bankowy tytuł egzekucyjny wymaga szczególnej ostrożności formalnej, a kserokopia aktu poświadczenia dziedziczenia nie spełnia tych wymogów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy (utrzymano w mocy postanowienie)

Strony

NazwaTypRola
Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W.spółkawierzyciel
B. B.osoba_fizycznadłużnik (spadkobierca)
E. B. (1)osoba_fizycznazmarły dłużnik

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 788 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Do wykazania przejścia uprawnienia lub obowiązku po powstaniu tytułu egzekucyjnego na inną osobę, sąd nadaje klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 129 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pełnomocnik strony może poświadczyć zgodność odpisu dokumentu z oryginałem.

k.p.c. art. 129 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Poświadczenie zgodności odpisu dokumentu z oryginałem przez występującego w sprawie pełnomocnika ma moc oryginału.

Pr. bank. art. 97

Ustawa - Prawo bankowe

Bankowy tytuł egzekucyjny może być wystawiony przeciwko osobie, która poddała się egzekucji.

Pr. bank. art. 98

Ustawa - Prawo bankowe

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Do zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymóg przedłożenia dokumentu urzędowego lub prywatnego z podpisem urzędowo poświadczonym do wykazania przejścia obowiązku na spadkobiercę. Bankowy tytuł egzekucyjny wymaga szczególnej ostrożności formalnej. Kserokopia aktu poświadczenia dziedziczenia nie spełnia wymogów formalnych.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnik wierzyciela jest uprawniony do poświadczenia zgodności odpisu aktu poświadczenia dziedziczenia z oryginałem, nawet jeśli go nie widział. Dostępność aktu poświadczenia dziedziczenia w internetowym rejestrze aktów notarialnych jest wystarczająca. Sąd powinien badać merytorycznie przejście praw i obowiązków, a nie tylko formalnie.

Godne uwagi sformułowania

sądy winny zachować szczególną ostrożność i formalizm przy ocenie możliwości zaopatrzenia go w klauzulę wykonalności wymaganym dokumentem jest bowiem wypis aktu notarialnego, mający moc oryginału nie przedłożenie dokumentu urzędowego lub prywatnego z podpisem urzędowo poświadczonym determinuje konstatację o niewykazaniu przez wnioskodawcę przejścia praw i obowiązków na spadkobierców

Skład orzekający

Violetta Osińska

przewodniczący-sprawozdawca

Robert Bury

członek

Agnieszka Tarasiuk - Tkaczuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne dotyczące nadawania klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu przeciwko spadkobiercom, w szczególności dotyczące dokumentowania przejścia praw i obowiązków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadania klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu przeciwko spadkobiercy. Interpretacja przepisów k.p.c. i Prawa bankowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z egzekucją przeciwko spadkobiercom, co jest częstym problemem praktycznym dla prawników. Podkreśla znaczenie formalnych wymogów dowodowych.

Egzekucja przeciwko spadkobiercy? Uważaj na formalne wymogi dowodowe!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 446/14 POSTANOWIENIE Dnia 18 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym : Przewodniczący: SSO Violetta Osińska (spr.) SO Robert Bury SO Agnieszka Tarasiuk - Tkaczuk po rozpoznaniu 18 kwietnia 2014 r. w S. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. z udziałem dłużnika B. B. o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu na skutek zażalenia wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt IX Co 7165/13 postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt II Cz 446/14 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, sygn. IX Co 7165/13, oddalił wniosek wierzyciela Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu nr (...) z dnia 10 października 2013 roku przeciwko B. B. , spadkobiercy dłużnika E. B. (1) . Sąd Rejonowy powołał art. 97 ust. 1 i art. 98 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe (Dz. U. Nr 140, poz. 939 z późn. zm.) i wskazał, iż występując z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu przeciwko spadkobiercy dłużnika, wierzyciel powinien wykazać przejście obowiązku na ten podmiot za pomocą dokumentu urzędowego lub prywatnego z podpisem urzędowo poświadczonym. Nie oznacza to obowiązku dołączania do wniosku oświadczenia tej osoby o poddaniu się egzekucji. Jak bowiem wynika z art. 97 Prawa bankowego , oświadczenie takie powinna złożyć jedynie osoba, przeciwko której ma być wystawiony bankowy tytuł egzekucyjny ( por. (...) ,, Prawo bankowe . Komentarz”, LEX, 2013 rok ). Sąd Rejonowy podkreślił jednak, iż w niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał przejścia obowiązków zmarłej E. B. (1) na B. B. , albowiem do wniosku załączył jedynie kserokopię wypisu aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia 24 lutego 2012 roku zamiast jego wypisu mającego moc oryginału albo poświadczonej za zgodność z oryginałem przez występującego w sprawie pełnomocnika kserokopii, zgodnie z art.129 § 2 i 3 k.p.c. Ponadto wskazał, iż wnioskodawca nie dołączył do wniosku oświadczenia pierwotnego dłużnika o poddaniu się egzekucji, zgodnie z art. 97 Prawa bankowego . Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł wierzyciel Bank (...) S.A. w W. , który zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 129 § 1 i 2 k.p.c. poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że „pełnomocnik wierzyciela jest uprawniony do potwierdzenia za zgodność z oryginałem odpisu aktu poświadczenia dziedziczenia wydanego przez notariusza, w sytuacji gdy pełnomocnik wierzyciela nie widział oryginału niniejszego aktu, a w konsekwencji uznanie, że wierzyciel nie wykazał, iż dłużnik B. B. nabył spadek po zmarłym kredytobiorcy wierzyciela, E. B. (2) ” (prawidłowe brzmienie – B. ). Mając na uwadze powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu nr (...) , zasądzenie na rzecz wierzyciela zwrotu kosztów postępowania klauzulowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż pełnomocnik wierzyciela nie poświadczył za zgodność z oryginałem aktu poświadczenia dziedziczenia, ponieważ akt, który otrzymał od notariusza stanowi jedynie odpis. Pełnomocnik wierzyciela nigdy nie widział i nie był w posiadaniu oryginału wskazanego aktu. Ponadto, miał na względzie przepisy art. 129 § 1 k.p.c. , zgodnie z którym dłużnicy mogą go wezwać do przedstawienia oryginału dokumentu w postaci aktu poświadczenia dziedziczenia, który nie jest w jego posiadaniu. Ponadto, podkreślił że referendarz sądowy przedstawiony przez wierzyciela akt poświadczenia dziedziczenia mógł zweryfikować w internetowym rejestrze aktów notarialnych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie okazało się nieuzasadnione. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 788 § 1 k.p.c. , jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Przepis ten umożliwia także realizację istniejącego już tytułu egzekucyjnego w sytuacji, gdy wymienione w nim osoby straciły przymiot wierzyciela lub dłużnika i z tego względu niemożliwym jest skuteczne wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego z ich udziałem. Warunkiem koniecznym do uwzględnienia wniosku w tym przedmiocie jest wykazanie przez stronę zainteresowaną, iż w wyniku zaistnienia określonych zdarzeń o charakterze materialnoprawnym nastąpiły zmiany podmiotowe w zakresie praw i obowiązków jednej ze stron. Co istotne, środkiem dowodowym potwierdzającym ten fakt może być jednak w tym zakresie jedynie dokument urzędowy lub dokument prywatny z podpisem urzędowo poświadczonym, na co jednoznacznie wskazuje treść powołanego przepisu. Zaznaczyć także należy, iż Sąd ocenia ten dokument pod względem formalnym (np. czy dokument spełnia kryteria wymagane od dokumentu urzędowego), natomiast, według dominującego stanowiska nauki i judykatury, wykluczone jest merytoryczne badanie, czy do przejścia praw lub obowiązków rzeczywiście doszło. Dodać też należy, że dokumenty urzędowe sporządzane są w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania. Stanowią one dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone ( art. 244 § 1 k.p.c. ). Podstawą niniejszego wniosku o nadanie klauzuli przeciwko spadkobiercom dłużnika był m.in. akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony 24 lutego 2012r. przed asesorem notarialnym D. R. . (...) (...) r. Dokument ten pod względem formalnym słusznie został uznany przez Sąd Rejonowy za niedostateczny dla wykazania przejścia praw i obowiązków na spadkobierców dłużnika, zgodnie z treścią art. 788 k.p.c. Należy zaznaczyć, iż bankowy tytuł egzekucyjny, uregulowany w art. 96-98 pr. bank., jest szczególnym aktem wystawionym przez bank. Powszechnie określany jest jako przywilej dla banku, który na podstawie swoich ksiąg lub innych dokumentów związanych z dokonywaniem czynności bankowych może wystawić bankowy tytuł egzekucyjny. Sądy winny zachować szczególną ostrożność i formalizm przy ocenie możliwości zaopatrzenia go w klauzulę wykonalności. W tych okolicznościach, bez znaczenia pozostaje fakt, iż wierzyciel nie mógł legitymować się oryginałem aktu poświadczenia dziedziczenia, a tym samym reprezentujący go pełnomocnik poświadczyć jego zgodność z tymże oryginałem, czy argument, iż akt ten jest dostępny w internetowym rejestrze aktów notarialnych. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, wymaganym dokumentem jest bowiem wypis aktu notarialnego, mający moc oryginału. Nie przedłożenie dokumentu urzędowego lub prywatnego z podpisem urzędowo poświadczonym determinuje konstatację o niewykazaniu przez wnioskodawcę przejścia praw i obowiązków na spadkobierców. Mając na uwadze powyższe na mocy art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI