II Cz 44/24

Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w PoznaniuPoznań2025-05-30
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneWysokarejonowy
postępowanie egzekucyjnekomornikwierzycieldłużnikzażalenieczynność komornikaumorzenie postępowaniaprzepisy przejściowekodeks postępowania cywilnego

Podsumowanie

Sąd II instancji uchylił postanowienie komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, uznając je za przedwczesne i oparte na błędnej podstawie prawnej, zasądzając jednocześnie koszty postępowania od dłużnika.

Sąd Rejonowy w Poznaniu rozpoznał zażalenie wierzyciela na postanowienie o oddaleniu skargi na czynność komornika. Wierzyciel kwestionował umorzenie postępowania egzekucyjnego przez komornika na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 kpc, wskazując na niewłaściwe zastosowanie przepisów przejściowych oraz brak obowiązku podjęcia przez niego czynności. Sąd II instancji uznał zażalenie za zasadne, uchylił postanowienie komornika jako przedwczesne i oparte na błędnej podstawie prawnej, a także zasądził koszty postępowania od dłużnika.

Sąd Rejonowy w Poznaniu rozpoznał zażalenie wierzyciela na postanowienie Sądu I instancji, które oddaliło skargę na czynność komornika. Komornik umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 kpc, uznając bezczynność wierzyciela. Wierzyciel w zażaleniu podniósł zarzuty naruszenia przepisów przejściowych dotyczących terminu do podjęcia czynności egzekucyjnych oraz zarzut braku obowiązku podjęcia przez niego jakiejkolwiek czynności w okolicznościach sprawy. Sąd II instancji uznał zażalenie za zasadne, w szczególności w zakresie zarzutu naruszenia art. 824 § 1 pkt 4 kpc. Sąd wskazał, że termin do podjęcia czynności przez wierzyciela powinien być liczony według przepisów obowiązujących przed wejściem w życie nowelizacji, a także podkreślił, że w okolicznościach sprawy wierzyciel nie miał obowiązku podejmowania dodatkowych czynności po upadku zabezpieczenia. W konsekwencji, sąd uchylił postanowienie komornika jako przedwczesne i oparte na nieprawidłowej podstawie prawnej, a także zasądził od dłużnika na rzecz wierzyciela zwrot kosztów postępowania skargowego i zażaleniowego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie komornika było przedwczesne i oparte na błędnej podstawie prawnej, ponieważ termin do podjęcia czynności przez wierzyciela powinien być liczony według przepisów obowiązujących przed nowelizacją, a nadto w okolicznościach sprawy wierzyciel nie miał obowiązku podejmowania dodatkowych czynności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zastosowanie art. 824 § 1 pkt 4 kpc wymagało uwzględnienia przepisów przejściowych, zgodnie z którymi termin 6-miesięczny nie mógł nastąpić, jeśli przed wejściem w życie nowelizacji wierzycielowi przysługiwał dłuższy termin (roczny). Ponadto, sąd stwierdził, że wierzyciel nie miał obowiązku podejmowania czynności po upadku zabezpieczenia, a postępowanie egzekucyjne nie było niedopuszczalne z innych przyczyn wskazanych w art. 824 kpc.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia komornika i zasądzenie kosztów

Strona wygrywająca

(...) Spółdzielnia (...) z siedzibą w P.

Strony

NazwaTypRola
(...) Banku Spółdzielczego z siedzibą w P. ( obecnie (...) Spółdzielnia (...) z siedzibą w P. )spółkawierzyciel
M. T.osoba_fizycznadłużnik
Bank (...) S.A. z siedzibą w P.spółkawierzyciel hipoteczny
Skarb Państwa – Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniuorgan_państwowywierzyciel hipoteczny
D. C.osoba_fizycznauczestnik postępowania
T. C.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (21)

Główne

k.p.c. art. 824 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis przewidujący 6-miesięczny termin do dokonania przez wierzyciela wymaganej przez prawo czynności, którego zastosowanie w okolicznościach sprawy zostało uznane za niezasadne ze względu na przepisy przejściowe.

k.p.c. art. 823

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis stanowiący, że postępowanie egzekucyjne umarza się z mocy samego prawa, jeżeli wierzyciel w ciągu roku nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania. Termin ten był stosowany w interpretacji uwzględniającej przepisy przejściowe.

k.p.c. art. 824 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdy egzekucja jest niedopuszczalna ze względu na jej przedmiot lub osobę dłużnika. Sąd analizował, czy wyrok o uzgodnienie treści księgi wieczystej czyni egzekucję niedopuszczalną.

k.p.c. art. 841 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący powództwa o zwolnienie od egzekucji, wskazany jako właściwy środek ochrony dla osób trzecich.

Pomocnicze

Dz. U. 2023 r. poz. 614 art. 26 § ust. 1

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Przepis przejściowy dotyczący stosowania zmian w k.p.c.

Dz. U. z 2015 r. poz. 1311 art. 21 § ust. 7a

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Przepis przejściowy dotyczący stosowania zmian w k.c. i k.p.c.

art. 2 Konstytucji RP

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawowa zasada nie retroaktywności prawa.

art. 3 k.c.

Kodeks cywilny

Zasada nie retroaktywności prawa.

k.p.c. art. 757

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący upadku zabezpieczenia.

k.p.c. art. 829–839

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące przedmiotów i praw wyłączonych spod egzekucji.

k.p.c. art. 1060 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1061 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1115 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 87

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 953 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący praw osób trzecich jako przeszkody w licytacji.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący bezpodstawnego wzbogacenia.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa zmiany zaskarżonego postanowienia.

k.p.c. art. 397 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa zmiany zaskarżonego postanowienia.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.

u.k.w.h. art. 10

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Przepis dotyczący uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie przepisów przejściowych dotyczących terminu do podjęcia czynności przez wierzyciela. Brak obowiązku podjęcia przez wierzyciela dodatkowych czynności po upadku zabezpieczenia. Postępowanie egzekucyjne nie było niedopuszczalne z innych przyczyn wskazanych w art. 824 kpc. Wyrok w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej nie czyni egzekucji niedopuszczalną z mocy art. 824 § 1 pkt 2 kpc.

Odrzucone argumenty

Argumenty sądu I instancji o oddaleniu skargi na czynność komornika. Argumenty uczestników postępowania o wiedzy wierzyciela o wyroku i braku jego interesu prawnego do wniesienia zażalenia.

Godne uwagi sformułowania

przeciwna wykładnia byłaby sprzeczna z podstawową zasadą nie retroaktywności prawa skutek procesowy nieuzasadnionej bezczynności wierzyciela przez okres 6 miesięcy jest uzależniony od daty zaistnienia okoliczności, z którą wiąże się obowiązek działania wierzyciela w przedmiotowej sprawie wierzyciel aktywnie uczestniczył w postępowaniu egzekucyjnym i dokonał wszystkich czynności wymaganych przez przepisy zawieszenie postępowania egzekucyjnego w drodze zabezpieczenia powództwa stanowiło samoistną podstawę wstrzymania biegu tego postępowania i nie wymagało od wierzyciela podejmowania jakichkolwiek czynności po upadku zabezpieczenia wyrok w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym korzysta z prawomocności rozszerzonej, realizując funkcję ustrojową ksiąg wieczystych istnienie regulacji art. 841 kpc nie wyklucza umorzenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości na skutek ujawnienia w dziale II księgi wieczystej osoby trzeciej na podstawie prawomocnego i skutecznego erga omnes wyroku w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Skład orzekający

Karol Resztak

przewodniczący

Izabela Śwital

sędzia

Małgorzata Kopyść - Kuczyńska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących postępowań egzekucyjnych, stosowanie art. 824 i 823 kpc, wpływ wyroków o uzgodnienie treści księgi wieczystej na postępowanie egzekucyjne, dopuszczalność egzekucji z nieruchomości w kontekście praw osób trzecich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przepisami przejściowymi i wyrokiem o uzgodnienie treści księgi wieczystej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów przejściowych w postępowaniu egzekucyjnym oraz relacji między egzekucją a prawomocnym wyrokiem dotyczącym stanu prawnego nieruchomości, co jest istotne dla praktyków prawa egzekucyjnego.

Sąd uchylił umorzenie egzekucji: kluczowa interpretacja przepisów przejściowych i wyroku o księgach wieczystych.

Zdanie odrębne

Małgorzata Kopyść - Kuczyńska

Sędzia Małgorzata Kopyść - Kuczyńska zgłosiła zdanie odrębne w zakresie pkt 1 sentencji postanowienia, uznając, że postanowienie Komornika Sądowego P. W. z dnia 06.12.2023 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego odpowiada prawu, pomimo wadliwego wskazania podstawy prawnej. Argumentowała, że wyrok w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, który nakazał wpisać w księdze wieczystej jako uprawnionych do spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu osoby inne niż dłużnik, czyni egzekucję z tego prawa niedopuszczalną na podstawie art. 824 § 1 pkt 2 kpc, co uzasadnia umorzenie postępowania.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II Cz 44/24 POSTANOWIENIE Dnia 30 maja 2025r. Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu Wydział II Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Izabela Śwital Sędziowie : Sędzia Małgorzata Kopyść - Kuczyńska Sędzia Karol Resztak po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2025 roku w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym w sprawie egzekucyjnej ze skargi wierzyciela (...) Banku Spółdzielczego z siedzibą w P. ( obecnie (...) Spółdzielnia (...) z siedzibą w P. ) na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu P. W. w postaci postanowienia z dnia 6 grudnia 2023r. wydanego w sprawie prowadzonej pod sygn. akt Km 3074/13 przy uczestnictwie dłużnika M. T. , wierzycieli hipotecznych: Bank (...) S.A. z siedzibą w P. i Skarbu Państwa – Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu oraz uczestników postępowania: D. C. i T. C. zażalenia wierzyciela (...) Spółdzielni (...) z siedzibą w P. z dnia 26 kwietnia 2024 r. na postanowienie Sądu Rejonowego Poznań Nowe Miasto i W. w P. z dnia 8 kwietnia 2024r. w sprawie o sygn. akt II Co 20/24 postanawia: 1. Zmienić zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego Poznań Nowe Miasto i W. w P. z dnia 8 kwietnia 2024r. w sprawie o sygn. akt II Co 20/24 w ten sposób, iż uchylić w całości postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Poznań Nowe Miasto i W. w P. z dnia 6 grudnia 2023 r. w sprawie Km 3074/13. 2. Zasądzić od dłużnika na rzecz skarżącego wierzyciela (...) Spółdzielni (...) z siedzibą w P. kwotę 200 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania skargowego i zażaleniowego. Sędzia Karol Resztak Sędzia I. Ś. Sędzia Małgorzata Kopyść -Kuczyńska Zgłaszam zdanie odrębne w zakresie dotyczącym pkt 1 sentencji postanowienia Komornika Sądowego P. W. z dnia 06.12.2023 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Sędzia Małgorzata Kopyść -Kuczyńska UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2024r. w sprawie II Co 20/24 ( k. 74 akt ) Sąd Rejonowy Poznań Nowe Miasto i W. w P. orzeczenia oddalił skargę wierzyciela (...) Banku Spółdzielczego z siedzibą w P. ( obecnie (...) Spółdzielnia (...) z siedzibą w P. ) na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu P. W. w postaci postanowienia z dnia 6 grudnia 2023r. wydanego w sprawie prowadzonej pod sygn. akt Km 3074/13 w przedmiocie umorzenia postepowania egzekucyjnego w trybie art. 824 § 1 pkt 4 kpc oraz orzeczenia o kosztach tego postępowania. Pismem z dnia 26 kwietnia 2024 r. ( k. 83 akt ) skarżący wierzyciel - (...) Spółdzielnia (...) z siedzibą w P. , wniósł w terminie zażalenie na powyższe orzeczenie Sądu, domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia Sądu poprzez uchylenie w całości postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu P. W. z dnia 6 grudnia 2023r. w sprawie Km 3074/13, a ewentualnie poprzez zmianę postanowienia Komornika w zakresie podstawy umorzenia postępowania i obciążenia wierzyciela jego kosztami. Skarżący w pierwszej kolejności podniósł zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. 2023 r. poz. 614) w zw. Z art. 21 ust. 7a ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2015 r. poz. 1311) poprzez przyjęcie, iż przepis art. 824 § 1 pkt 4 kpc ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, w sytuacji, gdy termin na podjęcie przez wierzyciela czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego rozpoczął swój bieg przed dniem 1 lipca 2023 r., tj. dniem wejścia w życie ustawy z dnia 9 marca 2023 r. W dalszym rzędzie skarżący wskazał na naruszenie przez organ egzekucyjny i Sąd powołanego wyżej przepisu art. 824 § 1 pkt 4 kpc poprzez uznanie, iż wierzyciel nie dokonał czynności niezbędnej do dalszego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy w ocenie skarżącego, brak jest podstawy prawnej do żądania od wierzyciela podjęcia innej niż dotychczasowe czynności w okolicznościach przedmiotowej sprawy egzekucyjnej. Skarżący – w związku z żądaniem ewentualnym zażalenia, podniósł również zarzut naruszenia przepisu art. 824 § 1 pkt 2 kpc , poprzez uznanie, iż wyrok wydany w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym – nakazujący wykreślenie wpisu własności na rzecz dłużnika, nie stanowi podstawy do umorzenia postepowania egzekucyjnego . W zażaleniu podniesiono również zarzut naruszenia przez Sąd przepisu art. 233 § 1 kpc poprzez przyjęcie, iż wierzyciel posiadał wiedzę o treści wyroku Sądu Rejonowego Poznań Nowe Miasto i W. w P. z dnia 21 września 2022 r. w sprawie V C 1261/14, w sytuacji gdy wierzyciel nie był stroną w/w postępowania cywilnego, nadto poprzez przyjęcie, iż wierzyciel winien był złożyć wniosek dotyczący innych niż nieruchomość składników majątku dłużnika, w sytuacji gdy tytuł wykonawczy stanowiący podstawą egzekucji w sprawie Km 3074/13 został wydany w trybie art. 793 kpc jako dalszy tytuł wykonawczy uprawniający wierzyciela do wszczęcia egzekucji jedynie co do wskazanej w treści tytułu nieruchomości. W piśmie z dnia 6 czerwca 2024 r. ( k. 102 akt ) wierzyciel hipoteczny – Bank (...) S.A. w P. ustosunkowując się do treści zażalenia wierzyciela egzekwującego, wniósł o uwzględnienie zażalenia jako oczywiście zasadnego, powtarzając zarzuty podniesione w treści zażalenia wierzyciela egzekwującego z dnia 26 kwietnia 2024 r. oraz wnosząc o obciążenie kosztami postepowania organu egzekucyjnego. W piśmie z dnia 25 czerwca 2024 r. ( k. 115 akt ) uczestnicy postępowania – D. C. i T. C. wnieśli o oddalenie zażalenia, podnosząc iż wierzyciel egzekwujący wbrew jego twierdzeniom, wiedział o treści wyroku Sądu Rejonowego Poznań Nowe Miasto i W. w P. z dnia 21 września 2022 r. w sprawie V C 1261/14, o czym uczestnicy powiadomili wierzyciela pismem z dnia 7 listopada 2022 r. ( k. 116 akt ), na które skarżący odpowiedział w dniu 19 grudnia 2022 r. ( k. 117) i co wynika wprost z akt sprawy V C 1216/14. Uczestnicy postępowania podnieśli nadto zarzut braku interesu prawnego do wniesienia zażalenia po stronie wierzyciela z uwagi na utratę przymiotu wierzyciela w następstwie przeniesienia wierzytelności stwierdzonej tytułem wykonawczym w sprawie na inny podmiot. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Zażalenie, wniesione w terminie i należycie opłacone, zasługiwało na uwzględnienie, w szczególności w zakresie zarzutu naruszenia przepisu art. 824 § 1 pkt 4 kpc . Odnosząc się na wstępie do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2023 r. poz. 614 ) w zw. z art. 21 ust. 7a ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. 2015 r., poz. 1311 ), poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie przepis art. 824 § 1 pkt 4 kpc – przewidujący 6-miesięczny termin do dokonania przez wierzyciela wymaganej przez prawo czynności, należy stwierdzić iż zarzut ten w okolicznościach badanej sprawy jest w pełni zasadny. Wprawdzie postępowanie egzekucyjne w sprawie Km 3074/13 objętej skargą na czynności Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu P. W. w postaci postanowienia z dnia 6 grudnia 2023r. zostało wszczęte w 2013 r., a zatem przed wejściem w życie wskazanej wyżej ustawy z dnia 10 lipca 2015r. ( tym samym art. 11 ust. 7a ustawy z dnia 9 marca 2023 r. znajduje w niniejszej sprawie co do zasady zastosowanie), tym niemniej skutek procesowy nieuzasadnionej bezczynności wierzyciela przez okres 6 miesięcy jest uzależniony od daty zaistnienia okoliczności, z którą wiąże się obowiązek działania wierzyciela. Skutek ten nie może nastąpić po upływie 6 miesięcy, jeżeli w stanie prawnym obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 marca 2023 r. ( tj. przed 1 lipca 2023 r. ) wierzycielowi przysługiwałby termin dłuższy aniżeli 6 miesięcy ( termin roczny – art. 823 kpc obowiązujący co do postepowań wszczętych przed 8 września 2016 r. - na mocy art. 21 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 87 i 88 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 9 marca 2023 r., tj. do dnia 1 lipca 2023 r. ). Przeciwna wykładnia byłaby sprzeczna z podstawową zasadą nie retroaktywności prawa wywodzącą się z klauzuli demokratycznego państwa prawa – art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz znajdującą swoje odzwierciedlenie w art. 3 Kodeksu Cywilnego . Znajdujący zatem zastosowanie w niniejszej sprawie przepis art. 823 kpc stanowi iż postępowanie egzekucyjne umarza się z mocy samego prawa, jeżeli wierzyciel w ciągu roku nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania. Termin powyższy biegnie od dnia dokonania ostatniej czynności egzekucyjnej, a w razie zawieszenia postępowania - od ustania przyczyny zawieszenia. W przedmiotowej sprawie zawieszenie postępowania egzekucyjnego w sprawie Km 3074/13 nastąpiło na mocy postanowienia Sądu Rejonowego Poznań Nowe Miasto i W. w P. z dnia 20 października 2014 r. w sprawie o sygn.. V C 1261/14 w drodze zabezpieczenia powództwa w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Stosownie do treści art. 757 kpc przedmiotowe zabezpieczenie upadło z dniem 29 listopada 2022 r., tj. z upływem 2 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku z dnia 21 września 2022 r. w sprawie V C 1216/14 ( k. 182 akt Km ) i od tego dnia najwcześniej mógł rozpocząć się wobec wierzyciela egzekwującego bieg terminu do złożenia wniosku o podjęcie postępowania. Tym niemniej skarżący wierzyciel nie był stroną przedmiotowego postępowania, a zatem początek biegu terminu z art. 823 kpc należy wobec tego wierzyciela liczyć od daty wykazanego dowiedzenia się przez niego o fakcie i treści orzeczenia z dnia 29 listopada 2022 r. w sprawie V C 1216/14, tj. co najmniej od dołączonego do akt przez uczestników postępowania pisma wierzyciela z dnia 19 grudnia 2022 r. ( k. 117 akt Co ). Tym samym zaskarżone postanowienie Komornika z dnia 6 grudnia 2023 r. o umorzeniu postępowania ( k. 192 akt Km ) należałoby uznać za co najmniej przedwczesne. Niezależnie jednak od powyższego, w szczególności zaś od daty dowiedzenia się przez skarżącego wierzyciela o treści wyroku Sądu w sprawie V C 1216/14, okoliczność ta nie ma dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenia, jako że na wierzycielu nie spoczywał w okolicznościach sprawy obowiązek podjęcia jakiejkolwiek czynności. Jak to słusznie wywodzi skarżący, bezczynność wierzyciela uzasadniająca umorzenie postępowania w trybie art. 824 § 1 pkt 4 kpc - powołanego przez Komornika jako podstawa zaskarżonego postanowienia, bądź stwierdzenie umorzenia postępowania z mocy samego prawa w trybie art. 823 kpc , zachodzi jedynie w sytuacji, gdy przepisy procesowe przewidują obowiązek podjęcia przez wierzyciela określonej czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia egzekucji, innymi słowy gdy istnieje ku temu podstawa prawna. Tymczasem w przedmiotowej sprawie wierzyciel aktywnie uczestniczył w postępowaniu egzekucyjnym i dokonał wszystkich czynności wymaganych przez przepisy na poszczególnych etapach egzekucji z nieruchomości ( złożył wniosek o przeprowadzenie opisu i oszacowania nieruchomości oraz o przeprowadzenie licytacji nieruchomości ) , nadto wielokrotnie zwracał się do organu egzekucyjnego o udzielenie informacji o aktualnym stanie sprawy. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego w drodze zabezpieczenia powództwa w sprawie V C 1216/14 stanowiło samoistną podstawę wstrzymania biegu tego postępowania i nie wymagało od wierzyciela podejmowania jakichkolwiek czynności po upadku zabezpieczenia w trybie art. 757 kpc w związku z uprawomocnieniem się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie cywilnej. W sprawie mamy zatem do czynienia raczej z brakiem czynności Komornika – co najmniej od 23 stycznia 2023 r. ( k. 179 akt Km ), kiedy to organ egzekucyjny dowiedział się formalnie o upadku zabezpieczenia w sprawie V C 1216/14. Podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie Km 3074/13 w okolicznościach sprawy nie może stanowić również żadna inna norma zawarta w art. 824 kpc , w szczególności przywołany w zażaleniu z dnia 26 kwietnia 2024 r. przepis art. 824 § 1 pkt 2 kpc , zgodnie z którym postępowanie umarza się w całości lub części z urzędu, jeżeli wierzyciel lub dłużnik nie ma zdolności sądowej albo gdy egzekucja ze względu na jej przedmiot lub na osobę dłużnika jest niedopuszczalna. Niedopuszczalność egzekucji z uwagi na jej przedmiot, zgodnie z powszechnie przyjętym w piśmiennictwie poglądem, dotyczy sytuacji, gdy egzekucja została skierowana do przedmiotu albo prawa, które nie podlegają egzekucji na podstawie enumeratywnie wskazanych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego : art. 829–839, 1060 § 2, art. 1061 § 1, art. 1115 § 3 i wydanych na ich podstawie przepisów wykonawczych oraz art. 87 i n. k.p. , nadto gdy sąd na podstawie art. 841 wydał prawomocne orzeczenie o zwolnieniu zajętego przedmiotu od egzekucji, bądź po drugiej licytacji żaden z wierzycieli nie przejął nieruchomości na własność, - art. 985 § 1 ( zob. H. Pietrzkowski [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Postępowanie egzekucyjne. Artykuły 758-1095[1], wyd. VI , red. M. Dziurda, T. Ereciński, Warszawa 2025, art. 824). Niedopuszczalność ta nie zachodzi natomiast w sytuacji, gdy w następstwie wyroku uwzględniającego powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym ustalono, iż własność nieruchomości, co do której skierowano egzekucję przysługuje osobie innej niż dłużnik. Właścicielowi nieruchomości niewpisanemu do księgi wieczystej, którego prawo naruszono przez skierowanie egzekucji do tej nieruchomości, przysługuje bowiem powództwo o zwolnienie od egzekucji ( art. 841 § 1 k.p.c. ), jako przewidziany przepisami procesowymi szczególny instrument merytorycznej obrony przed egzekucją. W szczególności należy tu przywołać uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2020 r. w sprawie III CZP 83/19 ( OSNC 2021/4/26 ) dotyczącą analogicznego stanu faktycznego, zgodnie z którą „Wykreślenie z księgi wieczystej wpisu własności na rzecz dłużnika w następstwie wyroku uwzględniającego powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, nie skutkuje niedopuszczalnością uprzednio skierowanej do tej nieruchomości egzekucji ze względu na jej przedmiot ( art. 824 § 1 pkt 2 k.p.c. )”. Dodatkowym argumentem za dopuszczalnością prowadzenia dalszej egzekucji z zajętej nieruchomości, co do której zapadł wyrok uwzględniający powództwo z art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece na rzecz innej niż dłużnik osoby, jest treść przepisu art. 953 § 1 pkt 6 kpc , z którego wynika, iż prawa osób trzecich nie stanowią przeszkody w licytacji i przysądzeniu własności nieruchomości, jeżeli te osoby przed rozpoczęciem przetargu nie wykażą, iż skorzystały z właściwego środka udaremnienia egzekucji, jakim jest powództwo z art. 841 § 1 kpc . Negatywne konsekwencje prowadzenia materialnie niezasadnej egzekucji dla osoby trzeciej, która nie skorzystała w odpowiednim czasie z powództwa z art. 841 § 1 kpc , pociągają za sobą jednocześnie odpowiedzialność wierzyciela działającego w złej wierze z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia ( art. 405 i nast. kc ) bądź też z tytułu zawinionego wyrządzenia szkody rzeczywistemu właścicielowi, o czym organ egzekucyjny winien pouczyć wierzyciela w dalszym toku postępowania. Powyższe uzasadnia potrzebę uchylenia w całości postanowienia Komornika z dnia 6 grudnia 2023 r. umarzającego postępowanie egzekucyjne w sprawie Km 3074/13 w istocie bez podstawy prawnej, w oparciu o nieprawidłowo zastosowaną i powołaną podstawę prawną, w związku z czym na podstawie art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 397§ 3 kpc zmieniono zaskarżone postanowienie Sądu z dnia 8 kwietnia 2024 r., jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd postanowił w oparciu o art. 98 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. K. R. I. M. K. - K. Sygn. akt: II Cz 44/24 Uzasadnienie zdania odrębnego Pkt 1 sentencji postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu P. W. z dnia 06.12.2023 r. w sprawie o sygn.. akt Km 3074/13 odpowiada prawu, pomimo wadliwego wskazania podstawy prawnej tego orzeczenia. W pkt 1 wymienionego orzeczenia Komornik Sadowy P. W. umorzył postępowanie egzekucyjne w sprawie o sygn.. Km 3074/13. W skardze rozpoznanej pod sygn.. II Co 20/24 Wierzyciel wniósł ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia Komornika Sądowego P. W. z dnia 06.12.2023 r. poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 824 § 1 pkt 2 kpc i obciążenie Wierzyciela opłatą stosunkową w kwocie 150 zł. W zażaleniu na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 08.04.2024 r. wydane pod sygn. akt II Co 20/24 Wierzyciel wniósł ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia Komornika Sądowego P. W. z dnia 06.12.2023 r. poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 824 § 1 pkt 2 kpc i obciążenie Wierzyciela opłatą stosunkową w kwocie 150 zł. W sprawie o sygn.. akt V C 1261/14 Sąd Rejonowy Poznań Nowe Miasto i W. w P. prawomocnym wyrokiem nakazał wpisać w dziale II księgi wieczystej nr (...) jako uprawnionych do spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego przy ul. (...) w P. w miejsce M. D. C. i T. C. . D. C. i T. C. zostali ujawnieni w Dziale II księgi wieczystej nr (...) . Tytuł wykonawczy będący podstawą egzekucji w sprawie Km 1610/12 został wydany przeciwko M. T. . Z uwagi na treść wpisu w Dziale II przedmiotowej księgi wieczystej dokonanego na podstawie orzeczenia sądowego skutecznego erga omnes Organ egzekucyjny nie może obwieścić o licytacji spółdzielczego prawa do lokalu . Postępowanie egzekucyjne prowadzone z tego prawa przeciwko M. T. należy umorzyć na podstawie art. 824 § 1 pkt 2 kpc , ponieważ egzekucja z przedmiotowego spółdzielczego prawa do lokalu jest niedopuszczalna ze względu na jej przedmiot. Wyrok wydany w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym korzysta z prawomocności rozszerzonej, realizując funkcję ustrojową ksiąg wieczystych. Wyrok taki wiąże nie tylko strony, które brały udział w sprawie o uzgodnienie, sądy i inne organy państwowe, ale także inne podmioty. Wyrok wiąże także Organ egzekucyjny. Zarazem wyrok ten obejmuje prejudycjalne ustalenie, że dłużnikowi nie przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu. W tej sytuacji prowadzenie egzekucji ze spółdzielczego prawa pozostawałoby w sprzeczności z materialnoprawną zasadą, że wierzyciel może uzyskać zaspokojenie wyłącznie z majątku dłużnika. Spółdzielcze prawo, które nie należy do dłużnika, nie może zostać spieniężone w toku egzekucji z krzywdą dla prawowitego uprawnionego z uwagi na konstytucyjną zasadę ochrony własności i innych praw majątkowych (por. Grzegorz Wolak „Wyrok w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości a umorzenie z urzędu egzekucji skierowanej do nieruchomości” Przegląd Prawa Egzekucyjnego 12/20 s.36,42,44,45,46,53). Istnienie regulacji art. 841 kpc nie wyklucza umorzenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości na skutek ujawnienia w dziale II księgi wieczystej osoby trzeciej na podstawie prawomocnego i skutecznego erga omnes wyroku w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Przy aktualnym stanie wpisów w przedmiotowej księdze wieczystej Organ egzekucyjny nie może obwieścić o licytacji spółdzielczego prawa. Zaś odsyłanie Osób ujawnionych w dziale II księgi wieczystej na drogę powództwa z art. 841 kpc (zamiast umorzenia postępowania egzekucyjnego) wskazuje tym Osobom środek ochrony jedynie iluzorycznej z uwagi na miesięczny termin - zawity niepodlegający przywróceniu - do wytoczenia powództwa o zwolnienie od egzekucji, liczony od dnia powzięcia przez nich wiadomości o naruszeniu ich prawa. /~/ M. K.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę