II Cz 44/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Poznaniu rozpoznał zażalenie wierzyciela na postanowienie Sądu I instancji, które oddaliło skargę na czynność komornika. Komornik umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 kpc, uznając bezczynność wierzyciela. Wierzyciel w zażaleniu podniósł zarzuty naruszenia przepisów przejściowych dotyczących terminu do podjęcia czynności egzekucyjnych oraz zarzut braku obowiązku podjęcia przez niego jakiejkolwiek czynności w okolicznościach sprawy. Sąd II instancji uznał zażalenie za zasadne, w szczególności w zakresie zarzutu naruszenia art. 824 § 1 pkt 4 kpc. Sąd wskazał, że termin do podjęcia czynności przez wierzyciela powinien być liczony według przepisów obowiązujących przed wejściem w życie nowelizacji, a także podkreślił, że w okolicznościach sprawy wierzyciel nie miał obowiązku podejmowania dodatkowych czynności po upadku zabezpieczenia. W konsekwencji, sąd uchylił postanowienie komornika jako przedwczesne i oparte na nieprawidłowej podstawie prawnej, a także zasądził od dłużnika na rzecz wierzyciela zwrot kosztów postępowania skargowego i zażaleniowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych dotyczących postępowań egzekucyjnych, stosowanie art. 824 i 823 kpc, wpływ wyroków o uzgodnienie treści księgi wieczystej na postępowanie egzekucyjne, dopuszczalność egzekucji z nieruchomości w kontekście praw osób trzecich.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przepisami przejściowymi i wyrokiem o uzgodnienie treści księgi wieczystej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 kpc jest zasadne, gdy termin do podjęcia czynności przez wierzyciela rozpoczął bieg przed wejściem w życie nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie komornika było przedwczesne i oparte na błędnej podstawie prawnej, ponieważ termin do podjęcia czynności przez wierzyciela powinien być liczony według przepisów obowiązujących przed nowelizacją, a nadto w okolicznościach sprawy wierzyciel nie miał obowiązku podejmowania dodatkowych czynności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zastosowanie art. 824 § 1 pkt 4 kpc wymagało uwzględnienia przepisów przejściowych, zgodnie z którymi termin 6-miesięczny nie mógł nastąpić, jeśli przed wejściem w życie nowelizacji wierzycielowi przysługiwał dłuższy termin (roczny). Ponadto, sąd stwierdził, że wierzyciel nie miał obowiązku podejmowania czynności po upadku zabezpieczenia, a postępowanie egzekucyjne nie było niedopuszczalne z innych przyczyn wskazanych w art. 824 kpc.
Czy wyrok uwzględniający powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, nakazujący wykreślenie wpisu własności na rzecz dłużnika, stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego skierowanego do tej nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki wyrok nie stanowi samoistnej podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na przedmiot, a osobie trzeciej przysługuje powództwo o zwolnienie od egzekucji.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego (III CZP 83/19), zgodnie z którą wykreślenie wpisu własności dłużnika w księdze wieczystej na skutek wyroku o uzgodnienie treści księgi z rzeczywistym stanem prawnym nie skutkuje niedopuszczalnością egzekucji ze względu na jej przedmiot. Właścicielowi przysługuje powództwo o zwolnienie od egzekucji (art. 841 kpc).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Banku Spółdzielczego z siedzibą w P. ( obecnie (...) Spółdzielnia (...) z siedzibą w P. ) | spółka | wierzyciel |
| M. T. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| Bank (...) S.A. z siedzibą w P. | spółka | wierzyciel hipoteczny |
| Skarb Państwa – Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu | organ_państwowy | wierzyciel hipoteczny |
| D. C. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| T. C. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (21)
Główne
k.p.c. art. 824 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis przewidujący 6-miesięczny termin do dokonania przez wierzyciela wymaganej przez prawo czynności, którego zastosowanie w okolicznościach sprawy zostało uznane za niezasadne ze względu na przepisy przejściowe.
k.p.c. art. 823
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis stanowiący, że postępowanie egzekucyjne umarza się z mocy samego prawa, jeżeli wierzyciel w ciągu roku nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania. Termin ten był stosowany w interpretacji uwzględniającej przepisy przejściowe.
k.p.c. art. 824 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdy egzekucja jest niedopuszczalna ze względu na jej przedmiot lub osobę dłużnika. Sąd analizował, czy wyrok o uzgodnienie treści księgi wieczystej czyni egzekucję niedopuszczalną.
k.p.c. art. 841 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący powództwa o zwolnienie od egzekucji, wskazany jako właściwy środek ochrony dla osób trzecich.
Pomocnicze
Dz. U. 2023 r. poz. 614 art. 26 § ust. 1
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw
Przepis przejściowy dotyczący stosowania zmian w k.p.c.
Dz. U. z 2015 r. poz. 1311 art. 21 § ust. 7a
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw
Przepis przejściowy dotyczący stosowania zmian w k.c. i k.p.c.
art. 2 Konstytucji RP
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawowa zasada nie retroaktywności prawa.
art. 3 k.c.
Kodeks cywilny
Zasada nie retroaktywności prawa.
k.p.c. art. 757
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący upadku zabezpieczenia.
k.p.c. art. 829–839
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące przedmiotów i praw wyłączonych spod egzekucji.
k.p.c. art. 1060 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 1061 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 1115 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 87
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 953 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący praw osób trzecich jako przeszkody w licytacji.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący bezpodstawnego wzbogacenia.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zmiany zaskarżonego postanowienia.
k.p.c. art. 397 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zmiany zaskarżonego postanowienia.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.
u.k.w.h. art. 10
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Przepis dotyczący uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie przepisów przejściowych dotyczących terminu do podjęcia czynności przez wierzyciela. • Brak obowiązku podjęcia przez wierzyciela dodatkowych czynności po upadku zabezpieczenia. • Postępowanie egzekucyjne nie było niedopuszczalne z innych przyczyn wskazanych w art. 824 kpc. • Wyrok w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej nie czyni egzekucji niedopuszczalną z mocy art. 824 § 1 pkt 2 kpc.
Odrzucone argumenty
Argumenty sądu I instancji o oddaleniu skargi na czynność komornika. • Argumenty uczestników postępowania o wiedzy wierzyciela o wyroku i braku jego interesu prawnego do wniesienia zażalenia.
Godne uwagi sformułowania
przeciwna wykładnia byłaby sprzeczna z podstawową zasadą nie retroaktywności prawa • skutek procesowy nieuzasadnionej bezczynności wierzyciela przez okres 6 miesięcy jest uzależniony od daty zaistnienia okoliczności, z którą wiąże się obowiązek działania wierzyciela • w przedmiotowej sprawie wierzyciel aktywnie uczestniczył w postępowaniu egzekucyjnym i dokonał wszystkich czynności wymaganych przez przepisy • zawieszenie postępowania egzekucyjnego w drodze zabezpieczenia powództwa stanowiło samoistną podstawę wstrzymania biegu tego postępowania i nie wymagało od wierzyciela podejmowania jakichkolwiek czynności po upadku zabezpieczenia • wyrok w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym korzysta z prawomocności rozszerzonej, realizując funkcję ustrojową ksiąg wieczystych • istnienie regulacji art. 841 kpc nie wyklucza umorzenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości na skutek ujawnienia w dziale II księgi wieczystej osoby trzeciej na podstawie prawomocnego i skutecznego erga omnes wyroku w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Skład orzekający
Karol Resztak
przewodniczący
Izabela Śwital
sędzia
Małgorzata Kopyść - Kuczyńska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących postępowań egzekucyjnych, stosowanie art. 824 i 823 kpc, wpływ wyroków o uzgodnienie treści księgi wieczystej na postępowanie egzekucyjne, dopuszczalność egzekucji z nieruchomości w kontekście praw osób trzecich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przepisami przejściowymi i wyrokiem o uzgodnienie treści księgi wieczystej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów przejściowych w postępowaniu egzekucyjnym oraz relacji między egzekucją a prawomocnym wyrokiem dotyczącym stanu prawnego nieruchomości, co jest istotne dla praktyków prawa egzekucyjnego.
“Sąd uchylił umorzenie egzekucji: kluczowa interpretacja przepisów przejściowych i wyroku o księgach wieczystych.”
Zdanie odrębne
Małgorzata Kopyść - Kuczyńska
Sędzia Małgorzata Kopyść - Kuczyńska zgłosiła zdanie odrębne w zakresie pkt 1 sentencji postanowienia, uznając, że postanowienie Komornika Sądowego P. W. z dnia 06.12.2023 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego odpowiada prawu, pomimo wadliwego wskazania podstawy prawnej. Argumentowała, że wyrok w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, który nakazał wpisać w księdze wieczystej jako uprawnionych do spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu osoby inne niż dłużnik, czyni egzekucję z tego prawa niedopuszczalną na podstawie art. 824 § 1 pkt 2 kpc, co uzasadnia umorzenie postępowania.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.