II Cz 43/24
Podsumowanie
Sąd II instancji uchylił postanowienie komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, uznając je za przedwczesne i oparte na błędnej podstawie prawnej, jednocześnie zasądzając koszty postępowania od dłużnika na rzecz wierzyciela.
Sąd Rejonowy rozpoznał zażalenie wierzyciela na postanowienie o oddaleniu skargi na czynność komornika. Komornik umorzył postępowanie egzekucyjne, uznając bezczynność wierzyciela. Sąd II instancji uchylił postanowienie komornika, stwierdzając, że umorzenie było przedwczesne, ponieważ wierzyciel nie miał obowiązku podejmowania dalszych czynności po upadku zabezpieczenia. Zasądzono koszty postępowania od dłużnika.
Sąd Rejonowy w Poznaniu rozpoznał zażalenie wierzyciela na postanowienie Sądu I instancji, które oddaliło skargę na czynność komornika. Komornik Sądowy umorzył postępowanie egzekucyjne, powołując się na art. 824 § 1 pkt 4 kpc, co zostało zaskarżone przez wierzyciela. Sąd II instancji, uwzględniając zażalenie, uchylił postanowienie komornika. Sąd uznał, że zarzut naruszenia przepisów dotyczących terminów do podjęcia czynności przez wierzyciela był zasadny. Wskazano, że termin do podjęcia czynności przez wierzyciela nie mógł być liczony zgodnie z nowymi przepisami, jeśli przed ich wejściem w życie przysługiwał mu dłuższy termin. Ponadto, sąd stwierdził, że w okolicznościach sprawy wierzyciel nie miał obowiązku podejmowania dodatkowych czynności po upadku zabezpieczenia powództwa, a postępowanie egzekucyjne było wstrzymane z mocy prawa. Sąd podkreślił, że umorzenie postępowania na podstawie art. 824 § 1 pkt 2 kpc (niedopuszczalność egzekucji) również nie było uzasadnione, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego w analogicznej sprawie. W konsekwencji, sąd zmienił zaskarżone postanowienie, uchylając postanowienie komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego i zasądzając koszty postępowania od dłużnika na rzecz wierzyciela.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie komornika było przedwczesne i oparte na błędnej podstawie prawnej. Termin do podjęcia czynności przez wierzyciela nie mógł być liczony zgodnie z nowymi przepisami, jeśli przed ich wejściem w życie przysługiwał mu dłuższy termin (roczny).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zastosowanie 6-miesięcznego terminu z art. 824 § 1 pkt 4 kpc było nieprawidłowe, ponieważ wierzycielowi przysługiwał dłuższy termin (roczny) na mocy przepisów obowiązujących przed nowelizacją. Ponadto, sąd stwierdził, że wierzyciel nie miał obowiązku podejmowania dodatkowych czynności po upadku zabezpieczenia powództwa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia komornika i zasądzenie kosztów
Strona wygrywająca
(...) Spółdzielnia (...) z siedzibą w P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Banku Spółdzielczego z siedzibą w P. ( obecnie (...) Spółdzielnia (...) z siedzibą w P. ) | spółka | wierzyciel |
| M. T. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| Bank (...) S.A. z siedzibą w P. | spółka | wierzyciel hipoteczny |
| Skarb Państwa – Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu | organ_państwowy | wierzyciel hipoteczny |
| D. C. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| T. C. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| P. W. | inne | Komornik Sądowy |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 824 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis przewidujący 6-miesięczny termin do dokonania przez wierzyciela wymaganej przez prawo czynności. Sąd uznał, że jego zastosowanie w tej sprawie było nieprawidłowe ze względu na datę rozpoczęcia biegu terminu i obowiązujące przepisy.
k.p.c. art. 823
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis stanowiący, że postępowanie egzekucyjne umarza się z mocy samego prawa, jeżeli wierzyciel w ciągu roku nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania. Termin biegnie od dnia dokonania ostatniej czynności egzekucyjnej lub od ustania przyczyny zawieszenia.
k.p.c. art. 824 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący umorzenia postępowania z urzędu, jeżeli wierzyciel lub dłużnik nie ma zdolności sądowej albo gdy egzekucja ze względu na jej przedmiot lub na osobę dłużnika jest niedopuszczalna. Sąd uznał, że nie zachodziła niedopuszczalność egzekucji w tym przypadku.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego postanowienia.
k.p.c. art. 397 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego postanowienia w postępowaniu zażaleniowym.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowanie przepisów o postępowaniu procesowym do postępowań egzekucyjnych.
Pomocnicze
Dz. U. 2023 r. poz. 614 art. 26 § ust. 1
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw
W zw. z art. 21 ust. 7a ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2015 r. poz. 1311).
k.p.c. art. 757
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy upadku zabezpieczenia.
k.p.c. art. 841 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący powództwa o zwolnienie od egzekucji.
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece art. 10
Dotyczy powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
k.p.c. art. 953 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania cywilnego
Określa, że prawa osób trzecich nie stanowią przeszkody w licytacji i przysądzeniu własności nieruchomości, jeżeli te osoby przed rozpoczęciem przetargu nie wykażą, iż skorzystały z właściwego środka udaremnienia egzekucji.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawa.
k.c. art. 3
Kodeks cywilny
Zasada nie retroaktywności prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego poprzez przyjęcie, iż przepis art. 824 § 1 pkt 4 kpc ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, w sytuacji, gdy termin na podjęcie przez wierzyciela czynności rozpoczął swój bieg przed dniem 1 lipca 2023 r. Brak obowiązku podjęcia przez wierzyciela czynności po upadku zabezpieczenia powództwa. Niedopuszczalność umorzenia postępowania na podstawie art. 824 § 1 pkt 2 kpc w sytuacji, gdy wyrok uwzględniający powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym ustalił, iż własność nieruchomości przysługuje osobie innej niż dłużnik.
Odrzucone argumenty
Argumenty sądu I instancji o oddaleniu skargi na czynność komornika. Argumenty uczestników postępowania o oddalenie zażalenia, w tym o braku interesu prawnego po stronie wierzyciela.
Godne uwagi sformułowania
skutek procesowy nieuzasadnionej bezczynności wierzyciela przez okres 6 miesięcy jest uzależniony od daty zaistnienia okoliczności, z którą wiąże się obowiązek działania wierzyciela. Przeciwna wykładnia byłaby sprzeczna z podstawową zasadą nie retroaktywności prawa wywodzącą się z klauzuli demokratycznego państwa prawa – art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz znajdującą swoje odzwierciedlenie w art. 3 Kodeksu Cywilnego. W przedmiotowej sprawie mamy zatem do czynienia raczej z brakiem czynności Komornika Wykreślenie z księgi wieczystej wpisu własności na rzecz dłużnika w następstwie wyroku uwzględniającego powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, nie skutkuje niedopuszczalnością uprzednio skierowanej do tej nieruchomości egzekucji ze względu na jej przedmiot ( art. 824 § 1 pkt 2 k.p.c. ) Wyrok taki wiąże nie tylko strony, które brały udział w sprawie o uzgodnienie, sądy i inne organy państwowe, ale także inne podmioty. Wyrok wiąże również Organ egzekucyjny.
Skład orzekający
Karol Resztak
przewodniczący
Izabela Śwital
sędzia
Małgorzata Kopyść - Kuczyńska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów w postępowaniu egzekucyjnym w kontekście nowelizacji, a także stosowanie art. 824 § 1 pkt 2 kpc w przypadku wyroków dotyczących uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone w związku z innym postępowaniem dotyczącym własności nieruchomości, a następnie doszło do zmiany przepisów proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności wpływu zmian przepisów na biegnące terminy oraz interpretacji niedopuszczalności egzekucji w kontekście wyroków dotyczących ksiąg wieczystych. Jest to interesujące dla prawników procesowych i zajmujących się egzekucją.
“Zmiany przepisów a postępowanie egzekucyjne: Kiedy umorzenie jest przedwczesne?”
Zdanie odrębne
Małgorzata Kopyść - Kuczyńska
Sędzia zgłosiła zdanie odrębne w zakresie pkt 1 sentencji postanowienia, dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego. Uzasadnienie zdania odrębnego wskazuje, że postanowienie komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 824 § 1 pkt 2 kpc jest prawidłowe, ponieważ egzekucja z przedmiotowego spółdzielczego prawa do lokalu jest niedopuszczalna ze względu na jej przedmiot, w związku z prawomocnym wyrokiem nakazującym wpisanie w księdze wieczystej innych osób jako uprawnionych.
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II Cz 43/24 POSTANOWIENIE Dnia 30 maja 2025r. Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu Wydział II Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Izabela Śwital Sędziowie : Sędzia Małgorzata Kopyść - Kuczyńska Sędzia Karol Resztak po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2025 roku w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym w sprawie egzekucyjnej ze skargi wierzyciela (...) Banku Spółdzielczego z siedzibą w P. ( obecnie (...) Spółdzielnia (...) z siedzibą w P. ) na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu P. W. w postaci postanowienia z dnia 6 grudnia 2023r. wydanego w sprawie prowadzonej pod sygn. akt Km 1610/12 przy uczestnictwie dłużnika M. T. , wierzycieli hipotecznych: Bank (...) S.A. z siedzibą w P. i Skarbu Państwa – Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu oraz uczestników postępowania: D. C. i T. C. zażalenia wierzyciela (...) Spółdzielni (...) z siedzibą w P. z dnia 26 kwietnia 2024 r. na postanowienie Sądu Rejonowego Poznań Nowe Miasto i W. w P. z dnia 8 kwietnia 2024r. w sprawie o sygn. akt II Co 21/24 postanawia: 1. Zmienić zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego Poznań Nowe Miasto i W. w P. z dnia 8 kwietnia 2024r. w sprawie o sygn. akt II Co 21/24 w ten sposób, iż uchylić w całości postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Poznań Nowe Miasto i W. w P. z dnia 6 grudnia 2023 r. w sprawie Km 1610/12. 2. Zasądzić od dłużnika na rzecz skarżącego wierzyciela (...) Spółdzielni (...) z siedzibą w P. kwotę 200 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania skargowego i zażaleniowego. Sędzia Karol Resztak Sędzia I. Ś. Sędzia Małgorzata Kopyść -Kuczyńska Zgłaszam zdanie odrębne w zakresie dotyczącym pkt 1 sentencji postanowienia Komornika Sądowego P. W. z dnia 06.12.2023 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego Sędzia Małgorzata Kopyść -Kuczyńska UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2024r. w sprawie II Co 21/24 ( k. 73 akt ) Sąd Rejonowy Poznań Nowe Miasto i W. w P. orzeczenia oddalił skargę wierzyciela (...) Banku Spółdzielczego z siedzibą w P. ( obecnie (...) Spółdzielnia (...) z siedzibą w P. ) na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu P. W. w postaci postanowienia z dnia 6 grudnia 2023r. wydanego w sprawie prowadzonej pod sygn. akt Km 1610/12 w przedmiocie umorzenia postepowania egzekucyjnego w trybie art. 824 § 1 pkt 4 kpc oraz orzeczenia o kosztach tego postępowania. Pismem z dnia 26 kwietnia 2024 r. ( k. 83 akt ) skarżący wierzyciel - (...) Spółdzielnia (...) z siedzibą w P. , wniósł w terminie zażalenie na powyższe orzeczenie Sądu, domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia Sądu poprzez uchylenie w całości postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu P. W. z dnia 6 grudnia 2023r. w sprawie Km 1610/12, a ewentualnie poprzez zmianę postanowienia Komornika w zakresie podstawy umorzenia postępowania i obciążenia wierzyciela jego kosztami. Skarżący w pierwszej kolejności podniósł zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. 2023 r. poz. 614) w zw. Z art. 21 ust. 7a ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2015 r. poz. 1311) poprzez przyjęcie, iż przepis art. 824 § 1 pkt 4 kpc ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, w sytuacji, gdy termin na podjęcie przez wierzyciela czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego rozpoczął swój bieg przed dniem 1 lipca 2023 r., tj. dniem wejścia w życie ustawy z dnia 9 marca 2023 r. W dalszym rzędzie skarżący wskazał na naruszenie przez organ egzekucyjny i Sąd powołanego wyżej przepisu art. 824 § 1 pkt 4 kpc poprzez uznanie, iż wierzyciel nie dokonał czynności niezbędnej do dalszego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy w ocenie skarżącego, brak jest podstawy prawnej do żądania od wierzyciela podjęcia innej niż dotychczasowe czynności w okolicznościach przedmiotowej sprawy egzekucyjnej. Skarżący – w związku z żądaniem ewentualnym zażalenia, podniósł również zarzut naruszenia przepisu art. 824 § 1 pkt 2 kpc , poprzez uznanie, iż wyrok wydany w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym – nakazujący wykreślenie wpisu własności na rzecz dłużnika, nie stanowi podstawy do umorzenia postepowania egzekucyjnego . W zażaleniu podniesiono również zarzut naruszenia przez Sąd przepisu art. 233 § 1 kpc poprzez przyjęcie, iż wierzyciel posiadał wiedzę o treści wyroku Sądu Rejonowego Poznań Nowe Miasto i W. w P. z dnia 21 września 2022 r. w sprawie V C 1261/14, w sytuacji gdy wierzyciel nie był stroną w/w postępowania cywilnego, nadto poprzez przyjęcie, iż wierzyciel winien był złożyć wniosek dotyczący innych niż nieruchomość składników majątku dłużnika, w sytuacji gdy tytuł wykonawczy stanowiący podstawą egzekucji w sprawie Km 1610/12 został wydany w trybie art. 793 kpc jako dalszy tytuł wykonawczy uprawniający wierzyciela do wszczęcia egzekucji jedynie co do wskazanej w treści tytułu nieruchomości. W piśmie z dnia 6 czerwca 2024 r. ( k. 99 akt ) wierzyciel hipoteczny – Bank (...) S.A. w P. ustosunkowując się do treści zażalenia wierzyciela egzekwującego, wniósł o uwzględnienie zażalenia jako oczywiście zasadnego, powtarzając zarzuty podniesione w treści zażalenia wierzyciela egzekwującego z dnia 26 kwietnia 2024 r. oraz wnosząc o obciążenie kosztami postepowania organu egzekucyjnego. W piśmie z dnia 25 czerwca 2024 r. ( k. 11 akt ) uczestnicy postępowania – D. C. i T. C. wnieśli o oddalenie zażalenia, podnosząc iż wierzyciel egzekwujący wbrew jego twierdzeniom, wiedział o treści wyroku Sądu Rejonowego Poznań Nowe Miasto i W. w P. z dnia 21 września 2022 r. w sprawie V C 1261/14, o czym uczestnicy powiadomili wierzyciela pismem z dnia 7 listopada 2022 r. ( k. 112 akt ), na które skarżący odpowiedział w dniu 19 grudnia 2022 r. ( k. 113) i co wynika wprost z akt sprawy V C 1216/14. Uczestnicy postępowania podnieśli nadto zarzut braku interesu prawnego do wniesienia zażalenia po stronie wierzyciela z uwagi na utratę przymiotu wierzyciela w następstwie przeniesienia wierzytelności stwierdzonej tytułem wykonawczym w sprawie na inny podmiot. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Zażalenie, wniesione w terminie i należycie opłacone, zasługiwało na uwzględnienie, w szczególności w zakresie zarzutu naruszenia przepisu art. 824 § 1 pkt 4 kpc . Odnosząc się na wstępie do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2023 r. poz. 614 ) w zw. z art. 21 ust. 7a ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. 2015 r., poz. 1311 ), poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie przepis art. 824 § 1 pkt 4 kpc – przewidujący 6-miesięczny termin do dokonania przez wierzyciela wymaganej przez prawo czynności, należy stwierdzić iż zarzut ten w okolicznościach badanej sprawy jest w pełni zasadny. Wprawdzie postępowanie egzekucyjne w sprawie Km 1610/12 objętej skargą na czynności Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu P. W. w postaci postanowienia z dnia 6 grudnia 2023r. zostało wszczęte w 2012 r., a zatem przed wejściem w życie wskazanej wyżej ustawy z dnia 10 lipca 2015r. ( tym samym art. 11 ust. 7a ustawy z dnia 9 marca 2023 r. znajduje w niniejszej sprawie co do zasady zastosowanie), tym niemniej skutek procesowy nieuzasadnionej bezczynności wierzyciela przez okres 6 miesięcy jest uzależniony od daty zaistnienia okoliczności, z którą wiąże się obowiązek działania wierzyciela. Skutek ten nie może nastąpić po upływie 6 miesięcy, jeżeli w stanie prawnym obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 marca 2023 r. ( tj. przed 1 lipca 2023 r. ) wierzycielowi przysługiwałby termin dłuższy aniżeli 6 miesięcy ( termin roczny – art. 823 kpc obowiązujący co do postepowań wszczętych przed 8 września 2016 r. - na mocy art. 21 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 87 i 88 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 9 marca 2023 r., tj. do dnia 1 lipca 2023 r. ). Przeciwna wykładnia byłaby sprzeczna z podstawową zasadą nie retroaktywności prawa wywodzącą się z klauzuli demokratycznego państwa prawa – art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz znajdującą swoje odzwierciedlenie w art. 3 Kodeksu Cywilnego . Znajdujący zatem zastosowanie w niniejszej sprawie przepis art. 823 kpc stanowi iż postępowanie egzekucyjne umarza się z mocy samego prawa, jeżeli wierzyciel w ciągu roku nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania. Termin powyższy biegnie od dnia dokonania ostatniej czynności egzekucyjnej, a w razie zawieszenia postępowania - od ustania przyczyny zawieszenia. W przedmiotowej sprawie zawieszenie postępowania egzekucyjnego w sprawie Km 1610/12 nastąpiło na mocy postanowienia Sądu Rejonowego Poznań Nowe Miasto i W. w P. z dnia 20 października 2014 r. w sprawie o sygn.. V C 1261/14 w drodze zabezpieczenia powództwa w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Stosownie do treści art. 757 kpc przedmiotowe zabezpieczenie upadło z dniem 29 listopada 2022 r., tj. z upływem 2 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku z dnia 21 września 2022 r. w sprawie V C 1216/14 ( k. 308 akt Km ) i od tego dnia najwcześniej mógł rozpocząć się wobec wierzyciela egzekwującego bieg terminu do złożenia wniosku o podjęcie postępowania. Tym niemniej skarżący wierzyciel nie był stroną przedmiotowego postępowania, a zatem początek biegu terminu z art. 823 kpc należy wobec tego wierzyciela liczyć od daty wykazanego dowiedzenia się przez niego o fakcie i treści orzeczenia z dnia 29 listopada 2022 r. w sprawie V C 1216/14, tj. co najmniej od dołączonego do akt przez uczestników postępowania pisma wierzyciela z dnia 19 grudnia 2022 r. ( k. 113 akt Km ). Tym samym zaskarżone postanowienie Komornika z dnia 6 grudnia 2023 r. o umorzeniu postępowania ( k. 322 akt Km ) należałoby uznać za co najmniej przedwczesne. Niezależnie jednak od powyższego, w szczególności zaś od daty dowiedzenia się przez skarżącego wierzyciela o treści wyroku Sądu w sprawie V C 1216/14, okoliczność ta nie ma dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenia, jako że na wierzycielu nie spoczywał w okolicznościach sprawy obowiązek podjęcia jakiejkolwiek czynności. Jak to słusznie wywodzi skarżący, bezczynność wierzyciela uzasadniająca umorzenie postępowania w trybie art. 824 § 1 pkt 4 kpc - powołanego przez Komornika jako podstawa zaskarżonego postanowienia, bądź stwierdzenie umorzenia postępowania z mocy samego prawa w trybie art. 823 kpc , zachodzi jedynie w sytuacji, gdy przepisy procesowe przewidują obowiązek podjęcia przez wierzyciela określonej czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia egzekucji, innymi słowy gdy istnieje ku temu podstawa prawna. Tymczasem w przedmiotowej sprawie wierzyciel aktywnie uczestniczył w postępowaniu egzekucyjnym i dokonał wszystkich czynności wymaganych przez przepisy na poszczególnych etapach egzekucji z nieruchomości ( złożył wniosek o przeprowadzenie opisu i oszacowania nieruchomości oraz o przeprowadzenie licytacji nieruchomości ) , nadto wielokrotnie zwracał się do organu egzekucyjnego o udzielenie informacji o aktualnym stanie sprawy. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego w drodze zabezpieczenia powództwa w sprawie V C 1216/14 stanowiło samoistną podstawę wstrzymania biegu tego postępowania i nie wymagało od wierzyciela podejmowania jakichkolwiek czynności po upadku zabezpieczenia w trybie art. 757 kpc w związku z uprawomocnieniem się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie cywilnej. W sprawie mamy zatem do czynienia raczej z brakiem czynności Komornika – co najmniej od 23 stycznia 2023 r. ( k. 307 akt Km ), kiedy to organ egzekucyjny dowiedział się formalnie o upadku zabezpieczenia w sprawie V C 1216/14. Podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie Km 1610/12 w okolicznościach sprawy nie może stanowić również żadna inna norma zawarta w art. 824 kpc , w szczególności przywołany w zażaleniu z dnia 26 kwietnia 2024 r. przepis art. 824 § 1 pkt 2 kpc , zgodnie z którym postępowanie umarza się w całości lub części z urzędu, jeżeli wierzyciel lub dłużnik nie ma zdolności sądowej albo gdy egzekucja ze względu na jej przedmiot lub na osobę dłużnika jest niedopuszczalna. Niedopuszczalność egzekucji z uwagi na jej przedmiot, zgodnie z powszechnie przyjętym w piśmiennictwie poglądem, dotyczy sytuacji, gdy egzekucja została skierowana do przedmiotu albo prawa, które nie podlegają egzekucji na podstawie enumeratywnie wskazanych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego : art. 829–839, 1060 § 2, art. 1061 § 1, art. 1115 § 3 i wydanych na ich podstawie przepisów wykonawczych oraz art. 87 i n. k.p. , nadto gdy sąd na podstawie art. 841 wydał prawomocne orzeczenie o zwolnieniu zajętego przedmiotu od egzekucji, bądź po drugiej licytacji żaden z wierzycieli nie przejął nieruchomości na własność, - art. 985 § 1 ( zob. H. Pietrzkowski [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Postępowanie egzekucyjne. Artykuły 758-1095[1], wyd. VI , red. M. Dziurda, T. Ereciński, Warszawa 2025, art. 824). Niedopuszczalność ta nie zachodzi natomiast w sytuacji, gdy w następstwie wyroku uwzględniającego powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym ustalono, iż własność nieruchomości, co do której skierowano egzekucję przysługuje osobie innej niż dłużnik. Właścicielowi nieruchomości niewpisanemu do księgi wieczystej, którego prawo naruszono przez skierowanie egzekucji do tej nieruchomości, przysługuje bowiem powództwo o zwolnienie od egzekucji ( art. 841 § 1 k.p.c. ), jako przewidziany przepisami procesowymi szczególny instrument merytorycznej obrony przed egzekucją. W szczególności należy tu przywołać uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2020 r. w sprawie III CZP 83/19 ( OSNC 2021/4/26 ) dotyczącą analogicznego stanu faktycznego, zgodnie z którą „Wykreślenie z księgi wieczystej wpisu własności na rzecz dłużnika w następstwie wyroku uwzględniającego powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, nie skutkuje niedopuszczalnością uprzednio skierowanej do tej nieruchomości egzekucji ze względu na jej przedmiot ( art. 824 § 1 pkt 2 k.p.c. )”. Dodatkowym argumentem za dopuszczalnością prowadzenia dalszej egzekucji z zajętej nieruchomości, co do której zapadł wyrok uwzględniający powództwo z art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece na rzecz innej niż dłużnik osoby, jest treść przepisu art. 953 § 1 pkt 6 kpc , z którego wynika, iż prawa osób trzecich nie stanowią przeszkody w licytacji i przysądzeniu własności nieruchomości, jeżeli te osoby przed rozpoczęciem przetargu nie wykażą, iż skorzystały z właściwego środka udaremnienia egzekucji, jakim jest powództwo z art. 841 § 1 kpc . Negatywne konsekwencje prowadzenia materialnie niezasadnej egzekucji dla osoby trzeciej, która nie skorzystała w odpowiednim czasie z powództwa z art. 841 § 1 kpc , pociągają za sobą jednocześnie odpowiedzialność wierzyciela działającego w złej wierze z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia ( art. 405 i nast. kc ) bądź też z tytułu zawinionego wyrządzenia szkody rzeczywistemu właścicielowi, o czym organ egzekucyjny winien pouczyć wierzyciela w dalszym toku postępowania. Powyższe uzasadnia potrzebę uchylenia w całości postanowienia Komornika z dnia 6 grudnia 2023 r. umarzającego postępowanie egzekucyjne w sprawie Km 1610/12 w istocie bez podstawy prawnej, w oparciu o nieprawidłowo zastosowaną i powołaną podstawę prawną, w związku z czym na podstawie art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 397§ 3 kpc zmieniono zaskarżone postanowienie Sądu z dnia 8 kwietnia 2024 r., jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd postanowił w oparciu o art. 98 § 1 i 2 k.p.c. wzw. z art. 13 § 2 k.p.c. K. R. I. M. K. - K. Sygn. akt: II Cz 43/24 Uzasadnienie zdania odrębnego Pkt 1 sentencji postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu P. W. z dnia 06.12.2023 r. w sprawie o sygn.. akt Km 1610/12 odpowiada prawu, pomimo wadliwego wskazania podstawy prawnej tego orzeczenia. W pkt 1 wymienionego orzeczenia Komornik Sadowy P. W. umorzył postępowanie egzekucyjne w sprawie o sygn.. Km 1610/12. W skardze rozpoznanej pod sygn.. II Co 21/24 Wierzyciel wniósł ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia Komornika Sądowego P. W. z dnia 06.12.2023 r. poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 824 § 1 pkt 2 kpc i obciążenie Wierzyciela opłatą stosunkową w kwocie 150 zł. W zażaleniu na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 08.04.2024 r. wydane pod sygn. akt II Co 21/24 Wierzyciel wniósł ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia Komornika Sądowego P. W. z dnia 06.12.2023 r. poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 824 § 1 pkt 2 kpc i obciążenie Wierzyciela opłatą stosunkową w kwocie 150 zł. W sprawie o sygn.. akt V C 1261/14 Sąd Rejonowy Poznań Nowe Miasto i W. w P. prawomocnym wyrokiem nakazał wpisać w dziale II księgi wieczystej nr (...) jako uprawnionych do spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego przy ul. (...) w P. w miejsce M. D. C. i T. C. . D. C. i T. C. zostali ujawnieni w Dziale II księgi wieczystej nr (...) . Tytuł wykonawczy będący podstawą egzekucji w sprawie Km 1610/12 został wydany przeciwko M. T. . Z uwagi na treść wpisu w Dziale II przedmiotowej księgi wieczystej dokonanego na podstawie orzeczenia sądowego skutecznego erga omnes Organ egzekucyjny nie może obwieścić o licytacji spółdzielczego prawa do lokalu . Postępowanie egzekucyjne prowadzone z tego prawa przeciwko M. T. należy umorzyć na podstawie art. 824 § 1 pkt 2 kpc , ponieważ egzekucja z przedmiotowego spółdzielczego prawa do lokalu jest niedopuszczalna ze względu na jej przedmiot. Wyrok wydany w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym korzysta z prawomocności rozszerzonej, realizując funkcję ustrojową ksiąg wieczystych. Wyrok taki wiąże nie tylko strony, które brały udział w sprawie o uzgodnienie, sądy i inne organy państwowe, ale także inne podmioty. Wyrok wiąże również Organ egzekucyjny. Zarazem wyrok ten obejmuje prejudycjalne ustalenie, że dłużnikowi nie przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu. W tej sytuacji prowadzenie egzekucji ze spółdzielczego prawa pozostawałoby w sprzeczności z materialnoprawną zasadą, że wierzyciel może uzyskać zaspokojenie wyłącznie z majątku dłużnika. Spółdzielcze prawo, które nie należy do dłużnika, nie może zostać spieniężone w toku egzekucji z krzywdą dla prawowitego uprawnionego z uwagi na konstytucyjną zasadę ochrony własności i innych praw majątkowych (por. Grzegorz Wolak „Wyrok w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości a umorzenie z urzędu egzekucji skierowanej do nieruchomości” Przegląd Prawa Egzekucyjnego 12/20 s.36,42,44,45,46,53). Istnienie regulacji art. 841 kpc nie wyklucza umorzenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości na skutek ujawnienia w dziale II księgi wieczystej osoby trzeciej na podstawie prawomocnego i skutecznego erga omnes wyroku w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Przy aktualnym stanie wpisów w przedmiotowej księdze wieczystej Organ egzekucyjny nie może obwieścić o licytacji spółdzielczego prawa. Zaś odsyłanie Osób ujawnionych w dziale II księgi wieczystej na drogę powództwa z art. 841 kpc (zamiast umorzenia postępowania egzekucyjnego) wskazuje tym Osobom środek ochrony jedynie iluzorycznej z uwagi na miesięczny termin - zawity niepodlegający przywróceniu - do wytoczenia powództwa o zwolnienie od egzekucji, liczony od dnia powzięcia przez nich wiadomości o naruszeniu ich prawa. /~/ M. K.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę