II Cz 43/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Poznaniu rozpoznał zażalenie wierzyciela na postanowienie Sądu I instancji, które oddaliło skargę na czynność komornika. Komornik Sądowy umorzył postępowanie egzekucyjne, powołując się na art. 824 § 1 pkt 4 kpc, co zostało zaskarżone przez wierzyciela. Sąd II instancji, uwzględniając zażalenie, uchylił postanowienie komornika. Sąd uznał, że zarzut naruszenia przepisów dotyczących terminów do podjęcia czynności przez wierzyciela był zasadny. Wskazano, że termin do podjęcia czynności przez wierzyciela nie mógł być liczony zgodnie z nowymi przepisami, jeśli przed ich wejściem w życie przysługiwał mu dłuższy termin. Ponadto, sąd stwierdził, że w okolicznościach sprawy wierzyciel nie miał obowiązku podejmowania dodatkowych czynności po upadku zabezpieczenia powództwa, a postępowanie egzekucyjne było wstrzymane z mocy prawa. Sąd podkreślił, że umorzenie postępowania na podstawie art. 824 § 1 pkt 2 kpc (niedopuszczalność egzekucji) również nie było uzasadnione, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego w analogicznej sprawie. W konsekwencji, sąd zmienił zaskarżone postanowienie, uchylając postanowienie komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego i zasądzając koszty postępowania od dłużnika na rzecz wierzyciela.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących terminów w postępowaniu egzekucyjnym w kontekście nowelizacji, a także stosowanie art. 824 § 1 pkt 2 kpc w przypadku wyroków dotyczących uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone w związku z innym postępowaniem dotyczącym własności nieruchomości, a następnie doszło do zmiany przepisów proceduralnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu bezczynności wierzyciela jest zasadne, gdy termin do podjęcia czynności rozpoczął bieg przed wejściem w życie nowych przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie komornika było przedwczesne i oparte na błędnej podstawie prawnej. Termin do podjęcia czynności przez wierzyciela nie mógł być liczony zgodnie z nowymi przepisami, jeśli przed ich wejściem w życie przysługiwał mu dłuższy termin (roczny).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zastosowanie 6-miesięcznego terminu z art. 824 § 1 pkt 4 kpc było nieprawidłowe, ponieważ wierzycielowi przysługiwał dłuższy termin (roczny) na mocy przepisów obowiązujących przed nowelizacją. Ponadto, sąd stwierdził, że wierzyciel nie miał obowiązku podejmowania dodatkowych czynności po upadku zabezpieczenia powództwa.
Czy wyrok uwzględniający powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, nakazujący wykreślenie wpisu własności na rzecz dłużnika, stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na niedopuszczalność egzekucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki wyrok nie stanowi samoistnej podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu niedopuszczalności egzekucji w rozumieniu art. 824 § 1 pkt 2 kpc.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego, zgodnie z którą wykreślenie wpisu własności na rzecz dłużnika w wyniku wyroku o uzgodnienie treści KW nie skutkuje niedopuszczalnością egzekucji. Właścicielowi przysługuje powództwo o zwolnienie od egzekucji (art. 841 kpc).
Czy wierzyciel, który nie był stroną postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej, mógł być uznany za powiadomionego o treści wyroku?
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że początek biegu terminu z art. 823 kpc należy liczyć od daty wykazanego dowiedzenia się przez wierzyciela o fakcie i treści orzeczenia, co najmniej od pisma wierzyciela z dnia 19 grudnia 2022 r.
Uzasadnienie
Choć wierzyciel nie był stroną postępowania V C 1261/14, dowody w aktach sprawy (pismo wierzyciela z 19.12.2022 r.) wskazywały na jego wiedzę o treści wyroku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Banku Spółdzielczego z siedzibą w P. ( obecnie (...) Spółdzielnia (...) z siedzibą w P. ) | spółka | wierzyciel |
| M. T. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| Bank (...) S.A. z siedzibą w P. | spółka | wierzyciel hipoteczny |
| Skarb Państwa – Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu | organ_państwowy | wierzyciel hipoteczny |
| D. C. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| T. C. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| P. W. | inne | Komornik Sądowy |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 824 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis przewidujący 6-miesięczny termin do dokonania przez wierzyciela wymaganej przez prawo czynności. Sąd uznał, że jego zastosowanie w tej sprawie było nieprawidłowe ze względu na datę rozpoczęcia biegu terminu i obowiązujące przepisy.
k.p.c. art. 823
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis stanowiący, że postępowanie egzekucyjne umarza się z mocy samego prawa, jeżeli wierzyciel w ciągu roku nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania. Termin biegnie od dnia dokonania ostatniej czynności egzekucyjnej lub od ustania przyczyny zawieszenia.
k.p.c. art. 824 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący umorzenia postępowania z urzędu, jeżeli wierzyciel lub dłużnik nie ma zdolności sądowej albo gdy egzekucja ze względu na jej przedmiot lub na osobę dłużnika jest niedopuszczalna. Sąd uznał, że nie zachodziła niedopuszczalność egzekucji w tym przypadku.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego postanowienia.
k.p.c. art. 397 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego postanowienia w postępowaniu zażaleniowym.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowanie przepisów o postępowaniu procesowym do postępowań egzekucyjnych.
Pomocnicze
Dz. U. 2023 r. poz. 614 art. 26 § ust. 1
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw
W zw. z art. 21 ust. 7a ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2015 r. poz. 1311).
k.p.c. art. 757
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy upadku zabezpieczenia.
k.p.c. art. 841 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący powództwa o zwolnienie od egzekucji.
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece art. 10
Dotyczy powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
k.p.c. art. 953 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania cywilnego
Określa, że prawa osób trzecich nie stanowią przeszkody w licytacji i przysądzeniu własności nieruchomości, jeżeli te osoby przed rozpoczęciem przetargu nie wykażą, iż skorzystały z właściwego środka udaremnienia egzekucji.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawa.
k.c. art. 3
Kodeks cywilny
Zasada nie retroaktywności prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego poprzez przyjęcie, iż przepis art. 824 § 1 pkt 4 kpc ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, w sytuacji, gdy termin na podjęcie przez wierzyciela czynności rozpoczął swój bieg przed dniem 1 lipca 2023 r. • Brak obowiązku podjęcia przez wierzyciela czynności po upadku zabezpieczenia powództwa. • Niedopuszczalność umorzenia postępowania na podstawie art. 824 § 1 pkt 2 kpc w sytuacji, gdy wyrok uwzględniający powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym ustalił, iż własność nieruchomości przysługuje osobie innej niż dłużnik.
Odrzucone argumenty
Argumenty sądu I instancji o oddaleniu skargi na czynność komornika. • Argumenty uczestników postępowania o oddalenie zażalenia, w tym o braku interesu prawnego po stronie wierzyciela.
Godne uwagi sformułowania
skutek procesowy nieuzasadnionej bezczynności wierzyciela przez okres 6 miesięcy jest uzależniony od daty zaistnienia okoliczności, z którą wiąże się obowiązek działania wierzyciela. • Przeciwna wykładnia byłaby sprzeczna z podstawową zasadą nie retroaktywności prawa wywodzącą się z klauzuli demokratycznego państwa prawa – art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz znajdującą swoje odzwierciedlenie w art. 3 Kodeksu Cywilnego. • W przedmiotowej sprawie mamy zatem do czynienia raczej z brakiem czynności Komornika • Wykreślenie z księgi wieczystej wpisu własności na rzecz dłużnika w następstwie wyroku uwzględniającego powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, nie skutkuje niedopuszczalnością uprzednio skierowanej do tej nieruchomości egzekucji ze względu na jej przedmiot ( art. 824 § 1 pkt 2 k.p.c. ) • Wyrok taki wiąże nie tylko strony, które brały udział w sprawie o uzgodnienie, sądy i inne organy państwowe, ale także inne podmioty. Wyrok wiąże również Organ egzekucyjny.
Skład orzekający
Karol Resztak
przewodniczący
Izabela Śwital
sędzia
Małgorzata Kopyść - Kuczyńska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów w postępowaniu egzekucyjnym w kontekście nowelizacji, a także stosowanie art. 824 § 1 pkt 2 kpc w przypadku wyroków dotyczących uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone w związku z innym postępowaniem dotyczącym własności nieruchomości, a następnie doszło do zmiany przepisów proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności wpływu zmian przepisów na biegnące terminy oraz interpretacji niedopuszczalności egzekucji w kontekście wyroków dotyczących ksiąg wieczystych. Jest to interesujące dla prawników procesowych i zajmujących się egzekucją.
“Zmiany przepisów a postępowanie egzekucyjne: Kiedy umorzenie jest przedwczesne?”
Zdanie odrębne
Małgorzata Kopyść - Kuczyńska
Sędzia zgłosiła zdanie odrębne w zakresie pkt 1 sentencji postanowienia, dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego. Uzasadnienie zdania odrębnego wskazuje, że postanowienie komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 824 § 1 pkt 2 kpc jest prawidłowe, ponieważ egzekucja z przedmiotowego spółdzielczego prawa do lokalu jest niedopuszczalna ze względu na jej przedmiot, w związku z prawomocnym wyrokiem nakazującym wpisanie w księdze wieczystej innych osób jako uprawnionych.
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.