IV CZ 107/13

Sąd Najwyższy2014-01-30
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga o stwierdzenie niezgodności z prawemopłaty sądowekoszty sądowepostępowanie uproszczoneSąd NajwyższyTrybunał Konstytucyjnyk.p.c.ustawa o kosztach sądowych

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku z powodu nieuiszczenia pełnej opłaty sądowej.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, uznając, że opłata od skargi nie została uiszczona w pełnej wysokości. Strona skarżąca twierdziła, że opłata powinna być niższa, zgodnie z przepisami o postępowaniu uproszczonym. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawach o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stosuje się przepisy o opłatach w postępowaniu zwykłym, a nie stałą opłatę z postępowania uproszczonego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego w L., które odrzuciło skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Powodem odrzucenia było nieuiszczenie pełnej opłaty sądowej, która wynosiła 233 zł, podczas gdy strona uiściła jedynie 100 zł. Strona skarżąca argumentowała, że w związku z rozpoznaniem sprawy w postępowaniu uproszczonym, opłata od skargi powinna wynosić 100 zł, zgodnie z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd Najwyższy nie uwzględnił zażalenia. W uzasadnieniu wskazano, że wcześniejsze poglądy judykatury dotyczące stałej opłaty od apelacji w postępowaniu uproszczonym zostały zmienione po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2008 r. (sygn. akt P 17/07). Trybunał uznał za niezgodne z Konstytucją pobieranie stałej opłaty od apelacji w postępowaniu uproszczonym, niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. W konsekwencji, w sprawach o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, stosuje się przepisy o opłatach w postępowaniu zwykłym, w tym art. 13 ustawy o kosztach sądowych, który wiąże wysokość opłaty z wartością przedmiotu zaskarżenia. Regulacja ta wyłącza stosowanie przepisu o opłacie stałej, który nie obejmuje opłaty od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 17/07, do opłaty od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stosuje się przepisy o opłatach w postępowaniu zwykłym, a nie przepisy dotyczące opłaty stałej w postępowaniu uproszczonym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał za niezgodne z Konstytucją pobieranie stałej opłaty od apelacji w postępowaniu uproszczonym. Wskutek tego wyroku, w sprawach o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stosuje się przepisy o opłatach w postępowaniu zwykłym, wiążące wysokość opłaty z wartością przedmiotu zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w L.

Strony

NazwaTypRola
Cech Rzemiosł Różnych w R.innepowód
Spółdzielnia Rzemieślnicza "B." w R.spółkapozwany
strona powodowainneskarżący

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.s.c. art. 13

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Określa opłatę stosunkową zależną od wartości przedmiotu zaskarżenia, stosowaną w postępowaniu zwykłym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 4246 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.s.c. art. 28

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Dotyczy opłaty stałej w postępowaniu uproszczonym, ale nie ma zastosowania do opłaty od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

u.k.s.c. art. 18 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Nakazuje stosowanie przepisów o opłacie od pozwu do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Po wyroku TK P 17/07, do opłaty od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem stosuje się przepisy o opłatach w postępowaniu zwykłym (art. 13 u.k.s.c.), a nie opłatę stałą z postępowania uproszczonego (art. 28 u.k.s.c.). Art. 28 u.k.s.c. nie reguluje opłaty od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Odrzucone argumenty

Opłata od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem powinna być stała i wynosić 100 zł, zgodnie z art. 28 u.k.s.c. w związku z rozpoznaniem sprawy w postępowaniu uproszczonym.

Godne uwagi sformułowania

opłata ta wynosiła 233 zł, a została uiszczona w wysokości 100 zł w myśl art. 28 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych opłata sądowa od pozwu wynosiła 100 zł i w tej samej wysokości należna była opłata od skargi Konstytucyjność regulacji zawartej w art. 18 ust. 2 w zw. z art. 28 u.k.s.c. ocenił Trybunał Konstytucyjny jego wyrok spowoduje uchylenie szczególnej regulacji nakazującej stosowanie w postępowaniu uproszczonym do opłaty od apelacji opłaty stałej w odnośnej sytuacji będą miały zastosowanie przepisy określające opłaty w postępowaniu zwykłym, a w szczególności art. 13 u.k.s.c. wiążący wysokość stosownej opłaty z wartością przedmiotu zaskarżenia.

Skład orzekający

Zbigniew Kwaśniewski

przewodniczący, sprawozdawca

Jan Górowski

członek

Anna Owczarek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o opłatach sądowych od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia po wyroku Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i wpływu orzeczenia TK na opłaty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii opłat sądowych i ich zgodności z Konstytucją, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego.

Czy opłata od skargi na wyrok musi być wyższa po wyroku Trybunału Konstytucyjnego?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 107/13 POSTANOWIENIE Dnia 30 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Anna Owczarek w sprawie ze skargi strony powodowej o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 26 października 2012 r., w sprawie z powództwa Cechu Rzemiosł Różnych w R. przeciwko Spółdzielni Rzemieślniczej "B." w R. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 stycznia 2014 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego w L. z dnia 19 lipca 2013 r., oddala zażalenie. 2 UZASADNIENIE Sąd drugiej instancji odrzucił na podstawie art. 4246 § 3 k.p.c. skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, uznając, że opłata od skargi nie została uiszczona w pełnej wysokości, ponieważ opłata ta wynosiła 233 zł, a została uiszczona w wysokości 100 zł. Strona, której skarga została odrzucona, zaskarżyła to postanowienie zażaleniem, twierdząc, że ponieważ sprawa podlegała rozpoznaniu w trybie postępowania odrębnego, bo w postępowaniu uproszczonym, to w myśl art. 28 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych opłata sądowa od pozwu wynosiła 100 zł i w tej samej wysokości należna była opłata od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W judykaturze wyrażono wcześniej pogląd, że w postępowaniu uproszczonym pobiera się od apelacji opłatę stałą w takiej samej wysokości jak od pozwu, niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, a to na podstawie art. 28 w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (v. uchwały SN: z dnia 22 listopada 2006 r. III KZP 91/06, OSNC 2007 r., nr 9, poz. 127 i z dnia 22 lutego 2007 r. III CZP 155/06, OSNC 2008 r., nr 1, poz. 6). Jedynie w sprawie rozpoznanej z pominięciem, na podstawie art. 5057 zd. pierwsze k.p.c., przepisów o postępowaniu uproszczonym, przyjęto, że od apelacji pobiera się opłatę stosunkową na podstawie art. 18 ust. 2 w zw. z art. 13 u.k.s.c. (uchwała SN z dnia 7 października 2008 r., III CZP 81/08, OSNC 2009 r., nr 9, poz. 119). Konstytucyjność regulacji zawartej w art. 18 ust. 2 w zw. z art. 28 u.k.s.c. ocenił Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 16 grudnia 2008 r. (sygn. akt P 17/07) orzekł, że w zakresie w jakim przepis stanowi o pobieraniu od apelacji w postępowaniu uproszczonym opłaty stałej niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia jest on niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 78 w zw. z art. 31 ust. 3 3 Konstytucji RP oraz jest zgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (OTK-A 2008/10/179; Dz. U. 2008, Nr 228, poz. 1524). W uzasadnieniu tego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie stwierdził, że jego wyrok spowoduje uchylenie szczególnej regulacji nakazującej stosowanie w postępowaniu uproszczonym do opłaty od apelacji opłaty stałej. W konsekwencji uznał, że w odnośnej sytuacji będą miały zastosowanie przepisy określające opłaty w postępowaniu zwykłym, a w szczególności art. 13 u.k.s.c. wiążący wysokość stosownej opłaty z wartością przedmiotu zaskarżenia. Brzmienie przepisu art. 18 ust. 2 u.k.s.c., uwzględniającego powołany wyżej wyrok TK, przewiduje, że do opłaty od m.in. skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stosuje się przepisy ustawy przewidujące pobranie opłaty od pozwu lub wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest niewątpliwie art. 28 u.k.s.c., ale nie stanowi on inaczej w odniesieniu do opłaty należnej od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, ponieważ tej ostatniej kwestii nie obejmuje zakresem swojej regulacji. Oznacza to, że do opłaty od wspomnianej skargi stosuje się z mocy art. 18 ust. 2 u.k.s.c. przepisy ustawy przewidujące pobranie opłaty od pozwu lub wniosku wszczynającego postępowanie, a to oznacza zastosowanie przepisów określających opłaty w postępowaniu zwykłym, w szczególności art. 13 u.k.s.c. wiążącego wysokość opłaty stosunkowej z wartością przedmiotu zaskarżenia. Regulacja ta wyłącza stosowanie przepisu określającego opłatę stałą, który nie reguluje zresztą pobierania opłaty od skargi, której odrzucenie zaskarżył żalący. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. es

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI