II Cz 425/14

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2014-09-02
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
koszty sądoweart. 102 k.p.c.zwolnienie od kosztówzażaleniesąd okręgowysąd rejonowywspólnota mieszkaniowa

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie pozwanej na postanowienie o nieobciążaniu powódki kosztami postępowania, uznając, że sytuacja majątkowa i osobista powódki uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał zażalenie Wspólnoty Mieszkaniowej na postanowienie Sądu Rejonowego o nieobciążaniu powódki kosztami postępowania. Pozwana domagała się zasądzenia od powódki kosztów zastępstwa procesowego i postępowania zażaleniowego. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za niezasadne, podkreślając, że art. 102 k.p.c. pozwala na odstępstwo od zasady obciążania przegrywającego kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych, a sytuacja majątkowa i osobista powódki, a także trudny przebieg sprawy, uzasadniały zastosowanie tego przepisu.

Sąd Okręgowy w Kaliszu, rozpoznając zażalenie pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 29 maja 2014 r. (sygn. akt I C 530/14), które umarzało postępowanie i nie obciążało powódki J. J. kosztami sądowego postępowania na podstawie art. 102 k.p.c., postanowił oddalić to zażalenie. Pozwana domagała się zmiany postanowienia w części dotyczącej kosztów, żądając zasądzenia od powódki kwoty 2417 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz 630 zł kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Okręgowy, odwołując się do art. 102 k.p.c., który stanowi wyjątek od zasady odpowiedzialności strony przegrywającej za koszty procesu, podkreślił, że ocena, czy zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony”, należy do swobodnej oceny sądu, uwzględniającej zarówno fakty zewnętrzne (stan majątkowy, sytuacja życiowa), jak i fakty związane z przebiegiem procesu. Sąd uznał, że sytuacja majątkowa i osobista powódki, a także trudny przebieg sprawy, uzasadniają zastosowanie art. 102 k.p.c. i nieobciążanie jej kosztami. Podkreślono, że sprzedaż nieruchomości przez powódkę miała miejsce trzy lata wcześniej, a orzeczenie WSA nosi datę 2006 r. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c., a z uwagi na zasadę słuszności, nie obciążył pozwanej kosztami postępowania zażaleniowego na podstawie art. 102 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. i art. 397 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd drugiej instancji nie powinien obciążać strony przegrywającej postępowanie zażaleniowe kosztami, jeśli uzna, że całokształt okoliczności sprawy uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że art. 102 k.p.c. pozwala na odstępstwo od zasady obciążania przegrywającego kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych, a ocena tych wypadków zależy od swobodnej oceny sądu uwzględniającej wszystkie okoliczności, w tym sytuację majątkową i osobistą strony oraz przebieg procesu. W tej sprawie sytuacja powódki i trudny przebieg postępowania uzasadniały nieobciążanie jej kosztami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

powódka J. J.

Strony

NazwaTypRola
J. J.osoba_fizycznapowódka
Wspólnota Mieszkaniowa (...) w K.innepozwana

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis przewiduje wyjątek od zasady odpowiedzialności strony przegrywającej sprawę za koszty procesu, stanowiąc, że w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów procesu albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Ocena, czy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, zależy od swobodnej oceny sądu, która musi uwzględniać wszystkie okoliczności mające wpływ na jej podjęcie, w tym stan majątkowy, sytuację życiową strony oraz przebieg procesu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawowa zasada odpowiedzialności strony przegrywającej sprawę za koszty procesu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący rozstrzygnięcia o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja majątkowa i osobista powódki uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c. Trudny przebieg sprawy dla powódki uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c. Brak dowodów na podważenie podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych.

Odrzucone argumenty

Domaganie się zasądzenia od powódki kosztów zastępstwa procesowego i postępowania zażaleniowego.

Godne uwagi sformułowania

w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów procesu albo nie obciążać jej w ogóle kosztami ocena ta musi uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej podjęcie Do kręgu tych okoliczności natomiast zalicza się zarówno fakty leżące na zewnątrz procesu, zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego, czy sytuacji życiowej strony, jak i też fakty związane z samym przebiegiem procesu.

Skład orzekający

Wojciech Vogt

przewodniczący

Marian Raszewski

sędzia

Janusz Roszewski

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 102 k.p.c. w sprawach dotyczących kosztów postępowania, zwłaszcza w kontekście sytuacji majątkowej i osobistej strony oraz przebiegu procesu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i oceny sądu, nie stanowi ścisłej reguły.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii kosztów postępowania i stosowania art. 102 k.p.c., co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak sąd ocenia "szczególnie uzasadnione wypadki".

Kiedy sąd może zwolnić od kosztów procesu? Kluczowa rola art. 102 k.p.c. i oceny sądu.

Dane finansowe

koszty zastępstwa procesowego: 2417 PLN

koszty postępowania zażaleniowego: 630 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 425/14 POSTANOWIENIE Dnia 2 września 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt Sędziowie: SSO Marian Raszewski SSO Janusz Roszewski – spr. po rozpoznaniu w dniu 2 września 2014r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa J. J. przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej (...) w K. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt I C 530/14 p o s t a n a w i a : 1. oddalić zażalenie; 2. nie obciążać pozwanej kosztami postępowania zażaleniowego. Sygn. akt II Cz425/14 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Kaliszu w punkcie 3 postanowienia z dnia 29 maja 2014r, umarzając postępowanie w sprawie powódki J. J. przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej (...) w K. o zapłatę orzekł o nieobciążaniu powódki kosztami postępowania sądowego, przy czym wskazał, iż podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowi art. 102 k.p.c. Pozwana zaskarżyła to orzeczenie domagając się zmiany w zaskarżonej części poprzez zasądzenie od powódki na jej rzecz kwoty 2417 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów postepowania zażaleniowego w kwocie 630 zł, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy sadowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postepowania w postepowaniu odwoławczym Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Wskazane przez Sad Rejonowy przepisart. 102 k.p.c. , którego zastosowanie w tej sprawie podważa skarżąca, rozstrzyga o nieobciążaniu strony przegrywającej postępowanie obowiązkiem zwrotu pozwanej kosztów procesu. Wskazany przepis przewiduje wyjątek od zasady odpowiedzialności strony przegrywającej sprawę za koszty procesu ( art. 98 § 1 k.p.c. ) stanowiąc, że w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów procesu albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Ustalenie, czy w sprawie zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony”, zależy od swobodnej oceny sądu. Jednakże ocena ta musi uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej podjęcie.Do kręgu tych okoliczności natomiast zalicza się zarówno fakty leżące na zewnątrz procesu, zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego,czysytuacji życiowej strony,jak i też fakty związane z samym przebiegiem procesu. (por.post. SN z dnia 14 stycznia 1974 r. II CZ 223/73, publ. LEX nr 7379). Z przyjętych za podstawę skarżonego rozstrzygnięcia faktów wynika, że powódka z uwagi na sytuację majątkową jak i osobista, korzysta w tym postępowaniu z prawa ubogich. Przytoczone przez skarżących okoliczności, nie poparte żadnymi dowodami, nie ujawniają żadnych podważających podstawę do przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. Zważyć, bowiem należy, że wskazana sprzedaż przez powódkę nieruchomości miała miejsce trzy lata temu, a orzeczenie WSA w Poznaniu nosi datę 27 kwietnia 2006r..Podkreślenia natomiast wymaz, że sprawa dla powódki była trudna, co wynika z niezrozumienia jej praw i obowiązków w relacji z pozwana Wspólnotą uzasadniające także ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu. Ponadto przy pierwszej czynności podjętej na rozprawie uznała zarzuty formułowane przez pozwana w jej odpowiedzi na pozew. W tej sytuacji zażalenie podlega oddaleniu z mocy art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. a z uwagi na zasadę słuszności uwzględniającą, w ocenie Sądu Okręgowego, całokształt okoliczności rozpoznawanej sprawy, bez obciążenia także pozwanej kosztami postępowania zażaleniowego na podstawie art. 102 k.p.c. w zw. z art. 108 §1 k.p.c. i art. 397 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI