II CZ 42/15

Sygnatura akt II Cz 42/15 POSTANOWIENIE K. , dnia 17 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu Wydział II Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO. Wojciech Vogt po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2015 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa W. P. przeciwko pozwanemu (...) S.A. z siedziba w S. o zapłatę na skutek zażalenia powoda od postanowienia Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 8 stycznia 2015 r. , sygn. akt I C 2715/14 postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Kaliszu oddalił wniosek powoda o zwolnienie go od kosztów sądowych . Ustalił, że opłata od pozwu wynosi 2.250 zł . Powód prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, oboje utrzymują się z emerytury , a ich łączne dochody wynoszą 3.630 zł miesięcznie. Zamieszkują w lokalu komunalnym. Pomagają wnukom, których rodzice nie żyją. W 2013 r. powód otrzymał od pozwanego zadośćuczynienie w wysokości 15.000 zł . Zażalenie od tego rozstrzygnięcia złożył powód wskazując, że nie wiedząc o przysługujących mu roszczeniach nie czynił wcześniej oszczędności na dokonanie opłaty sądowej. Obecnie nie jest w stanie tej opłaty uiścić. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił i ocenił, że powód jest w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Powód wraz z małżonką posiada stałe dochody w wysokości 3600 zł miesięcznie. Należy zwrócić uwagę, że są oni w stanie spłacać miesięcznie kredyt w wysokości 660 zł miesięcznie. Obowiązek spłaty kredytu nie może wyprzedzać obowiązku uiszczenia opłaty sądowej. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy. Nie bez znaczenia jest fakt, iż w razie przegrania sporu przez osobę zwolnioną od kosztów sądowych - następuje to na koszt Skarbu Państwa, a więc wszystkich podatników. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP . Dlatego też zwolnienia mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r., FZ 478/04, LEX nr 393645 oraz z dnia 31 lipca 2008 r., II FZ 297/08, LEX nr 493855). W swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy wyraził również pogląd, iż instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób najuboższych, które bez drastycznego ograniczenia bieżących kosztów związanych z ich egzystencją nie są w stanie ponieść kosztów sądowych. Chodzi zatem o sytuacje, w których strona nie tylko wykaże, że nie posiada bieżących dochodów, czy też jakichkolwiek oszczędności na pokrycie ewentualnych kosztów związanych z toczącym się postępowaniem sądowym, ale również nie jest w stanie w żaden sposób takich środków zdobyć w oparciu o majątek, którego jest właścicielem. Ubiegający się o taką pomoc winien w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1984 r., II CZ 104/84). Do niezbędnych kosztów utrzymania nie można bowiem wliczać konieczności spłaty kredytów zaciągniętych celem osiągnięcia wyższego poziomu konsumpcji . Każdy obywatel ma prawo dążyć do osiągnięcia tego wyższego poziomu ale nie kosztem kredytowania jego wydatków w zakresie kosztów sądowych przez Państwo. Zwolnienie powoda od kosztów sądowych – z uwagi na obciążenia kredytowe – byłoby nadużyciem przepisu art. 102 ustawy o kosztach sądowych. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało, zgodnie z art. 385 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. , orzec jak w sentencji.