II CZ 42/09

Sygn. akt II CZ 42/09 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 16 września 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) 
SSN Wojciech Jan Katner (sprawozdawca) 
SSN Marian Kocon 
 
 
w sprawie ze skargi "L." - Spółki Akcyjnej  
o wznowienie postępowania  
w sprawie ze skargi "L." - Spółki Akcyjnej  
przy uczestnictwie Syndyka Masy Upadłości B. Spółki Akcyjnej  
o uchylenie wyroku Stałego Sądu Polubownego przy Okręgowej Izbie Radców 
Prawnych z dnia 4 stycznia 2007 r.,  
zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego  
z dnia 5 marca 2008 r., sygn. akt [...], 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 16 września 2009 r., 
zażalenia skarżącej Spółki  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt [...] 
 
 
odrzuca zażalenie i zasądza od strony skarżącej na rzecz 
Syndyka Masy Upadłości B. S.A. kwotę 1.800 zł (jeden tysiąc 
osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania 
zażaleniowego. 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 19 lutego 2009 r. odrzucił skargę „L.” 
Spółki Akcyjnej z dnia 18 grudnia 2008 r. o wznowienie postępowania w sprawie ze 
skargi „L.” Spółki Akcyjnej z udziałem Syndyka masy upadłości B. Spółki Akcyjnej o 
uchylenie wyroku Stałego Sądu Polubownego przy Okręgowej Izbie Radców 
Prawnych z dnia 4 stycznia 2007 r. W wyroku tym zasądzona została od 
skarżącego kwota 195.142,97 złotych z odsetkami i kosztami procesu. Wyrokiem 
z dnia 5 marca 2008 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację „L.” S.A. od wyroku Sądu 
Okręgowego w Ł. z dnia 24 października 2007 r. oddalającego skargę o uchylenie 
wyroku sądu polubownego. 
Za podstawę wznowienia postępowania wskazano art. 403 § 2 k.p.c. 
uzasadniając to orzekaniem w składzie sądu polubownego przez arbitra, który 
okazał się w pewnym okresie partnerem w kancelarii prawnej, której wspólnikiem 
był także radca prawny prowadzący obsługę prawną przeciwnika procesowego 
skarżącego.  
Na powyższe postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę 
o wznowienie postępowania zostało złożone zażalenie skarżącego, w którym 
zarzucono naruszenie art. 410 § 1 k.p.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie; art. 
703 § 1 k.p.c. przez niewłaściwą jego wykładnię; art. 1206 § 1 pkt 4 k.p.c. przez 
jego niewłaściwe zastosowanie i art. 1206 § 2 pkt 2 k.p.c. poprzez jego 
niezastosowanie. 
Wniesiono 
o 
uchylenie 
zaskarżonego 
postanowienia 
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z zasądzeniem kosztów 
postępowania zażaleniowego. W odpowiedzi na zażalenie Syndyk masy upadłości 
B. S.A. wniósł o odrzucenie tego zażalenia, ewentualnie o jego oddalenie wraz z 
zasądzeniem kosztów postępowania. Wniosek o odrzucenie zażalenia jest 
związany z niezasadnym, zdaniem odpowiadającego na zażalenie, przywróceniem 
skarżącemu terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia, postanowieniem 
Sądu Apelacyjnego z dnia 21 kwietnia 2009 r. W piśmie procesowym z dnia 27 
maja 2009 r. skarżący polemizuje z wywodami odpowiedzi na zażalenie. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:     
Zażalenie jest niezasadne.  

 
3 
W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii formalnej, jaką jest 
zakwestionowanie prawidłowości przywrócenia skarżącemu terminu na złożenie 
zażalenia na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania. 
Są tu dwie kwestie do rozpatrzenia. Pierwsza wiąże się z okolicznościami nie 
dołączenia do zażalenia właściwego pełnomocnictwa, tylko wezwania skarżącego 
do uzupełnienia tego braku formalnego. Zgodnie z art. 168 § 1 k.p.c. wniosek o 
przywrócenie terminu do dokonania czynności jest zasadny wtedy, gdy uchybienie 
terminowi nastąpiło bez winy wnoszącego, przy czym okoliczności uzasadniające 
wniosek należy uprawdopodobnić i wnieść go wraz z dokonaniem brakującej 
czynności w ciągu tygodnia od ustania przyczyny uchybienia terminowi (art. 169 § 1 
i 2 k.p.c.). 
Gdyby sprawa dotyczyła stosunków prawnych w tzw. obrocie powszechnym, 
to tłumaczenie niemożliwości uzyskania prawidłowego pełnomocnictwa czasową 
nieobecnością mocodawcy z powodu jego wyjazdu można uznać za wystarczające 
w świetle powyższych przepisów. Jeśli jednak ma się do czynienia z obrotem 
gospodarczym sensu stricte, a strony sporu, będące spółkami akcyjnymi są 
reprezentowane przez zawodowych pełnomocników, to takie tłumaczenie nie może 
zostać uwzględnione. Reguły prawidłowego funkcjonowania osoby prawnej będącej 
przedsiębiorcą, a takim jest skarżąca L. S.A. wymagają, aby był on w stanie 
nieprzerwanie uczestniczyć w obrocie prawnym. Pomijając zatem kwestie 
dowodowe, co do prawdziwości tych okoliczności, które miały uzasadniać 
opóźnienie, a które są kontestowane przez przeciwnika skargi w odpowiedzi na 
zażalenie, to nie można zgodzić się z tłumaczeniem, iż osoba prawna, będąca 
przedsiębiorcą może nie móc przez wiele dni złożyć skutecznego oświadczenia 
woli wskutek nieobecności wszystkich osób do tego uprawnionych.  
W niniejszej sprawie zażalenie zostało wniesione 16 marca 2009 r., 
a wymagane pełnomocnictwo zostało udzielone dopiero 7 kwietnia 2009 r. 
Tymczasem z treści ogólnego pełnomocnictwa procesowego udzielonego 
adwokatowi, które towarzyszyło zażaleniu od dnia jego wniesienia jednoznacznie 
wynika, że nie obejmuje ono postępowania przed Sądem Najwyższym i nie może 
być skuteczne. W oczywisty więc sposób nie zostały spełnione przesłanki z art. 168 

 
4 
i 169 k.p.c. w odniesieniu do zasadności przywrócenia terminu, a więc czynność 
procesowa skarżącej spółki w postaci zażalenia była bezskuteczna (art. 167 k.p.c.).         
Jest także drugi powód tej bezskuteczności. Stosownie do art. 4799 § 1 
k.p.c., w sprawie gospodarczej, a taką jest rozpoznawana sprawa, strona 
reprezentowana przez osoby wymienione w tym przepisie, w tym przez adwokata 
jest obowiązana doręczać odpisy pism procesowych z załącznikami bezpośrednio 
stronie przeciwnej, dołączając sądowi do pisma procesowego dowód wykonania 
tego obowiązku, pod rygorem zwrotu pisma bez wzywania do usunięcia tego braku. 
W § 2 powyższego artykułu wskazuje się, jakich pism procesowych powyższy 
obowiązek nie dotyczy. Jest tam wprawdzie wymienione zarówno zażalenie, jak 
i skarga o wznowienie postępowania,  ale nie ma wniosku o przywrócenie terminu 
do dokonania czynności procesowej, również tej, objętej wyłączeniem (jak 
zażalenie w niniejszej sprawie). Według dominującego stanowiska, które podziela 
skład rozpatrujący to zażalenie, art. 4799 § 2 k.p.c. ma zastosowanie tylko do 
wymienionych w nim okoliczności. Zatem wyłączenie wskazane w tym przepisie nie 
odnosi się do obowiązku wskazanego w art. 479 § 1 zd. 1 i 2 k.p.c., który to 
obowiązek pozostaje w mocy. 
Takie też stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 24 lutego 2009 r. 
(III CZP 127/08, Lex nr 483365): „Przewidziany w art. 4799 § 1 zdanie drugie k.p.c. 
obowiązek dołączenia do pisma procesowego wniesionego do sądu dowodu 
doręczenia drugiej stronie odpisu tego pisma albo dowodu wysłania go przesyłką 
poleconą dotyczy także pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia 
apelacji”. W uzasadnieniu powołano się na uchwałę SN z dnia 27 października 1995 r. 
w sprawie III CZP 65/05 (OSNC 2006, nr 3, poz. 50), w której zwrócono uwagę na 
różnorodność treści, charakteru oraz funkcji różnych pism procesowych występujących 
w 
postępowaniu, 
co 
sprawia, 
że 
nie 
można 
ich 
wszystkich 
traktować 
jednolicie. Wskazując zatem na motywy podjętej uchwały w 2009 r. wskazanej 
powyżej, Sąd Najwyższy dokonał rozróżnienia między pismami procesowymi 
mającymi znaczenie dla innych, niż strona, osób uczestniczących w procesie, 
a pismami, które takiego znaczenia nie mają lub dotyczą tylko niektórych 
uczestników procesu. W rezultacie uznał, że hipotezą art. 4799 § 1 k.p.c. objęte są 
tylko pisma mające znaczenie dla obu stron. Przenosząc to ustalenie na czynność 

 
5 
związaną z przywróceniem terminu do wniesienia środka zaskarżenia, w konkretnej 
sprawie – apelacji, uznał, że sposób rozpoznania takiego wniosku pozostaje nie 
tylko w interesie strony składającej wniosek. Skoro tak, to przepis ten winien zostać 
zastosowany do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji. 
Podzielając powyższy pogląd, należy rozważyć, czy także charakter 
dwustronny ma postępowanie o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na 
postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Odpowiedź 
pozytywna jest dość prosta do uzasadnienia. Stanowisko sądu w sprawie tego 
zażalenia, a więc i przywrócenia terminu do jego wniesienia, ma istotne znaczenie 
dla drugiej strony postępowania, zakończonego już prawomocnym wyrokiem, 
a które mogłoby zostać wznowione. Przeciwnik skargi jest zatem żywotnie 
zainteresowany tym czy zażalenie to, dotyczące postanowienia o odrzucenie skargi 
o wznowienie postępowania będzie rozpatrywane, czy też nie. Dlatego ma 
oczywisty interes prawny w tym, aby przedstawiać argumenty prawne podważające 
zasadność przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Widać 
wyraźną różnicę między powyższą sytuacją, a podaną w przytoczonej uchwale SN 
z 2009 r. kwestią zażalenia na postanowienie, np. o odmowie zwolnienia od 
kosztów sądowych albo zarządzenie o zwrocie pozwu. Na tym tle zasadne jest 
przyjęcie stanowiska, że art. 4799 § 1 k.p.c. ma zastosowanie do pisma 
procesowego z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na 
odrzucenie skargi o wznowienie postępowania.   
Mając powyższe na uwadze rozpatrywanie dalszych zarzutów skarżącego 
nie jest potrzebne, jako że jego zażalenie podlega odrzuceniu na podstawie art. 
410 § 1 k.p.c.