I NS 86/10

Sąd Okręgowy w (...)(...)2013-09-13
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
koszty sądowezwolnieniezażaleniesytuacja materialnaoszczędnościpostępowanie cywilne

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie uczestniczki na postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że nie wykazała ona nowych okoliczności uzasadniających zmianę wcześniejszej decyzji.

Uczestniczka postępowania złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że uczestniczka została już częściowo zwolniona od kosztów i nie wykazała nowych okoliczności uzasadniających ponowne zwolnienie. Podkreślono, że kwestia możliwości poczynienia oszczędności w kwocie 500 zł została już prawomocnie przesądzona, a przedmiotem zaskarżenia była jedynie decyzja o zwolnieniu od kosztów.

Sąd Okręgowy w (...) rozpoznał sprawę z wniosku L. Z., L. Z. i B. L. przy udziale A. Z., K. S., K. Z. oraz Gminy P. o zniesienie współwłasności, na skutek zażalenia uczestniczki K. Z. na postanowienie Sądu Rejonowego w (...) z dnia 4 stycznia 2013 r. oddalające jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Rejonowy uznał, że wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ uczestniczka została już prawomocnie zwolniona od kosztów ponad kwotę 500 zł, a jej sytuacja materialna, choć nieznacznie pogorszona, nie wykluczała możliwości zaoszczędzenia tej kwoty. Uczestniczka wniosła zażalenie, argumentując, że nie wszczęła postępowania i nie powinna być obciążana kosztami, a po pokryciu stałych wydatków pozostaje jej jedynie około 400 zł na bieżące potrzeby. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie. Zgodnie z ustawą o kosztach sądowych, zwolnienie od kosztów może uzyskać osoba fizyczna, która nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla utrzymania. Sąd wskazał, że ponowne rozpoznanie wniosku jest możliwe tylko w przypadku zmiany okoliczności uzasadniających poprzednią decyzję. Analiza wcześniejszych postanowień wykazała, że uczestniczka była w stanie poczynić oszczędności w kwocie 500 zł, a żadne nowe okoliczności nie przemawiały za zmianą tego stanowiska. Uwzględnienie wniosku ingerowałoby w prawomocne rozstrzygnięcie. Sąd Okręgowy podkreślił również, że przedmiotem zaskarżenia była jedynie decyzja o zwolnieniu od kosztów, a kwestia wymiaru zaliczki i jej tymczasowego obciążenia powinna być rozstrzygana w odrębnym postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ponowne zwolnienie od kosztów sądowych jest możliwe tylko w przypadku zmiany okoliczności uzasadniających poprzednią decyzję. Sama nieznaczna zmiana sytuacji materialnej, bez ujawnienia nowych okoliczności, nie jest podstawą do zmiany prawomocnego postanowienia w przedmiocie zwolnienia od kosztów, zwłaszcza gdy kwestia możliwości poczynienia oszczędności została już prawomocnie przesądzona.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 107 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zgodnie z którym ponowne rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest uzależnione od zmiany okoliczności leżących u podstaw poprzedniej decyzji. W analizowanej sprawie nie ujawniły się nowe okoliczności, które świadczyłyby o tym, że poczynienie oszczędności w kwocie 500 zł uprzednio nie było możliwe. Uwzględnienie wniosku ingerowałoby w prawomocne rozstrzygnięcie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

uczestniczka K. Z. (przegrała zażalenie)

Strony

NazwaTypRola
L. Z.osoba_fizycznawnioskodawca
L. Z.osoba_fizycznawnioskodawca
B. L.osoba_fizycznawnioskodawca
A. Z.osoba_fizycznauczestnik
K. S.osoba_fizycznauczestnik
K. Z.osoba_fizycznauczestnik
Gmina P.instytucjauczestnik

Przepisy (6)

Główne

u.k.s.c. art. 107 § 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Ponowne rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest uzależnione od zmiany okoliczności leżących u podstaw poprzedniej decyzji.

Pomocnicze

u.k.s.c. art. 102 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

u.k.s.c. art. 102 § 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Uczestniczka nie powinna być obciążana kosztami, bo nie wszczęła postępowania. Po pokryciu stałych wydatków, uczestniczce pozostaje jedynie ok. 400 zł na żywność i odzież, co uniemożliwia oszczędności. Sytuacja materialna uczestniczki uległa pogorszeniu.

Godne uwagi sformułowania

nie ujawniły się żadne nowe okoliczności, które świadczyłby o tym, iż poczynienie oszczędności uprzednio nie było możliwe Uwzględnienie wniosku uczestniczki w tej sytuacji ingerowałoby w sposób nieusprawiedliwiony w treść prawomocnego rozstrzygnięcia przedmiotem zaskarżenia jest jedynie decyzja w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych

Skład orzekający

Zbigniew Ciechanowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ponownego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sytuacji braku istotnej zmiany okoliczności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie kwestia możliwości poczynienia oszczędności była już prawomocnie rozstrzygnięta.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami sądowymi, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Czy pogorszenie sytuacji materialnej zawsze oznacza możliwość ponownego zwolnienia od kosztów sądowych?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
POSTANOWIENIE Dnia 13 września 2013 r. Sąd Okręgowy w (...) Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Zbigniew Ciechanowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 września 2013 r. w S. sprawy z wniosku L. Z. , L. Z. i B. L. przy udziale A. Z. , K. S. , K. Z. oraz Gminy P. o zniesienie współwłasności na skutek zażalenia uczestniczki K. Z. na postanowienie Sądu Rejonowego w (...) z dnia 4 stycznia 2013 r., sygn. akt I Ns 86/10 w przedmiocie oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: o ddalić zażalenie. UZASADNIENIE: Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 stycznia 2013 r. Sąd Rejonowy w (...) oddalił wniosek uczestniczki postępowania K. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Sądu wniosek uczestniczki nie zasługiwał na uwzględnienie. Uczestniczka została już prawomocnie zwolniona od kosztów częściowo tj. ponad kwotę 500 zł i choć jej sytuacja materialna uległa od tego czasu nieznacznemu pogorszeniu to Sąd zważył, iż miała ona możliwość zaoszczędzenia kwoty 500 zł na pokrycie kosztów sądowych. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła uczestniczka, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez orzeczenie zgodnie z wnioskiem. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż skoro to nie ona wszczęła postępowanie, to nie może być obarczana obowiązkiem pokrycia kosztów. Zarzuciła, że po uiszczeniu stałych wydatków, uczestniczce pozostaje kwota ok. 400 zł na zakupu żywności i odzieży a zatem nie ma ona możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 102 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych , zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru. W niniejszej sprawie powódka została już prawomocnie zwolniona od kosztów sądowych ponad kwotę 500 zł. Merytoryczne rozpoznanie kolejnego wniosku ustawodawca uzależnił od sytuacji, w której zmianie uległy okoliczności leżące u podstaw poprzedniej decyzji w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych (por. art. 107 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Analiza uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 15 kwietnia 2010 r. (k. 30) jak i postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 7 czerwca 2010 r. (k. 54) wskazuje, iż podstawą decyzji było stwierdzenie, iż uczestniczka była i jest w stanie poczynić oszczędności. Rozpoznając obecnie złożony kolejny wniosek, nie ma podstaw do tego aby stanowisko w tym zakresie zmienić. O ile bowiem istotnie, sytuacja materialna uczestniczki uległa pogorszeniu i obecnie nie byłaby ona w stanie czynić oszczędności o tyle nie ujawniły się żadne nowe okoliczności, które świadczyłby o tym, iż poczynienie oszczędności uprzednio nie było możliwe. Uwzględnienie wniosku uczestniczki w tej sytuacji ingerowałoby w sposób nieusprawiedliwiony w treść prawomocnego rozstrzygnięcia, w którym kwestia możliwości poczynienia przez nią oszczędności w kwocie 500 zł została przesądzona. Jednocześnie Sąd Okręgowy podkreśla, że przedmiotem zaskarżenia jest jedynie decyzja w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Uczestniczka może kwestionować wymiar zaliczki i tymczasowe obciążenie składając odrębny środek zaskarżenia, po wezwaniu do jej uiszczenia. Kwestia tego, która ze stron i w jakim rozmiarze obciążona zostaje obowiązkiem uiszczenia zaliczki nie może być roztrząsana w postępowaniu wywołanym zażaleniem na postanowienie w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 385 w zw. z art. 397 §2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. należało orzec jak w sentencji. (...) 1. (...) 2. (...) 3. (...) (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI