II CZ 4/08

Sąd Najwyższy2008-03-27
SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
immisjehałasroszczenie negatoryjnewartość przedmiotu zaskarżeniaapelacjakoszty sądowecharakter sprawy

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu apelacji, uznając, że żądanie zaniechania immisji hałasu ma charakter niemajątkowy.

Sąd Okręgowy zasądził zadośćuczynienie i zakazał immisji hałasu, jednak pozwani zaskarżyli apelacją tylko część dotyczącą zakazu. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację w tej części z powodu braku wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, stwierdzając, że żądanie zaniechania immisji ma charakter niemajątkowy, a zatem nie wymagało określenia wartości przedmiotu zaskarżenia.

Sąd Okręgowy w Z. wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2007 r. zasądził od pozwanych B. K. i A. S. na rzecz powódki J. Z. kwotę 10 tys. zł tytułem zadośćuczynienia oraz zakazał pozwanym immisji hałasu do mieszkania powódki na podstawie art. 222 § 2 w zw. z art. 144 k.c. Pozwani zaskarżyli wyrok apelacją, wskazując wartość przedmiotu zaskarżenia na 10.000 zł. Mimo wezwania, nie uzupełnili braku formalnego apelacji w części dotyczącej zakazu immisji, co skutkowało odrzuceniem apelacji w tym zakresie przez Sąd Okręgowy. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie pozwanych, uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd Najwyższy uznał, że trafne są zarzuty pozwanych dotyczące naruszenia przepisów prawa. Podkreślono rozbieżność w judykaturze co do charakteru roszczenia negatoryjnego o zaniechanie immisji. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko, że o majątkowym charakterze sprawy decyduje ścisłe powiązanie z mieniem. W przypadku żądania zaniechania immisji, rozstrzygnięcie ma oddziaływać bezpośrednio na sferę dóbr osobistych powoda, a tylko pośrednio na sferę ekonomiczną. W związku z tym, oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia nie było wymogiem formalnym apelacji, a jej odrzucenie było nieuprawnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Roszczenie o zaniechanie immisji ma charakter niemajątkowy, gdyż jego rozstrzygnięcie ma oddziaływać bezpośrednio na sferę dóbr osobistych powoda, a tylko pośrednio na sferę ekonomiczną.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na regule, że o charakterze sprawy decyduje ścisłe powiązanie przedmiotu rozstrzygnięcia z mieniem. W przypadku immisji, celem jest ochrona dobrostanu powódki, a wpływ na stan majątkowy jest drugoplanowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

pozwani

Strony

NazwaTypRola
J. Z.osoba_fizycznapowódka
B. K.osoba_fizycznapozwana
A. S.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 222 § § 2

Kodeks cywilny

Podstawa roszczenia negatoryjnego o zaniechanie immisji.

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

Określa granice immisji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa odrzucenia apelacji.

k.p.c. art. 19

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów sądowych.

k.p.c. art. 1302

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów sądowych.

u.k.s.c. art. 3

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Dotyczy kosztów sądowych.

u.k.s.c. art. 15

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Dotyczy kosztów sądowych.

k.p.c. art. 368 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi formalne apelacji.

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa uchylenia postanowienia.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie o zaniechanie immisji hałasu ma charakter niemajątkowy. Brak wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji dotyczącej roszczenia niemajątkowego nie stanowi braku formalnego.

Godne uwagi sformułowania

o majątkowym charakterze sprawy decyduje ścisłe powiązanie zasadniczego przedmiotu rozstrzygnięcia z mieniem wyrażające się w bezpośrednim wpływie rozstrzygnięcia na stan i bezpieczeństwo mienia. Jeżeli rozstrzygnięcie ma oddziaływać bezpośrednio na sferę dóbr osobistych powoda, a tylko pośrednio na sferę ekonomiczną, sprawa ma charakter niemajątkowy.

Skład orzekający

Iwona Koper

przewodniczący, sprawozdawca

Grzegorz Misiurek

członek

Dariusz Zawistowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru niemajątkowego roszczeń o zaniechanie immisji i jego konsekwencji procesowych (brak obowiązku oznaczania wartości przedmiotu zaskarżenia)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji dotyczącej immisji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia istotną kwestię prawną dotyczącą charakteru roszczeń o zaniechanie immisji, co ma praktyczne znaczenie dla ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia i kosztów sądowych.

Czy hałas sąsiada to sprawa majątkowa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

zadośćuczynienie: 10 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 4/08 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z powództwa J. Z. przeciwko B. K. i A. S. o nakazanie i zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 marca 2008 r., zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 listopada 2007 r., sygn. akt I ACa (…), uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2007 r. Sąd Okręgowy w Z., zasądził od pozwanych B. K. i A. S. solidarnie na rzecz powódki J. Z. kwotę 10 tys. zł tytułem zadośćuczynienia oraz na podstawie art. 222 § 2 w zw. z art. 144 k.c. zakazał pozwanym immisji hałasu spowodowanego użytkowaniem przez pozwanych lokalu do sąsiadującego z nim mieszkania powódki. Wyrok został zaskarżony przez pozwanych apelacją w całości. Skarżący wskazali w apelacji wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 10.000 zł. Mimo wezwania Sądu, skarżący nie uzupełnili braku formalnego apelacji przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia w części obejmującej rozstrzygnięcie o zakazie immisji hałasu. Z tej przyczyny zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy na podstawie art. 373 zd. 3 k.p.c. odrzucił apelację w tej części. 2 W zażaleniu pozwani zarzucili naruszenie przepisów art. 222 § 2 w zw. z art. 144 k.c. przez błędne przyjęcie, że objęte postanowieniem zaskarżone apelacją roszczenie powódki miało charakter majątkowy oraz naruszenie art. 19 § 2 k.p.c. przez jego nieuprawnione zastosowanie, art. 1302 § 3 w zw. z art. 1302 § 5 k.p.c. oraz art. 3 ust. 1 i art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych przez ich niezastosowanie. Wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Trafnie podnoszą skarżący, że w judykaturze istnieje rozbieżność poglądów odnośnie do charakteru roszczenia negatoryjnego właściciela nieruchomości o zaniechanie immisji (art. 222 § 2 w zw. z art. 144 k.c.). Za jego majątkowym charakterem opowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 19 grudnia 2002 r., V CZ 162/02 (OSNC 2004, nr 2, poz. 31). Odmienne stanowisko, które podziela Sąd Najwyższy w obecnym składzie, wyrażone zostało w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2002 r., IV CZ 29/02 (nie publ.). Podzielić należy sformułowaną w jego uzasadnieniu regułę, zgodnie z którą o majątkowym charakterze sprawy decyduje ścisłe powiązanie zasadniczego przedmiotu rozstrzygnięcia z mieniem wyrażające się w bezpośrednim wpływie rozstrzygnięcia na stan i bezpieczeństwo mienia. Jeżeli rozstrzygnięcie ma oddziaływać bezpośrednio na sferę dóbr osobistych powoda, a tylko pośrednio na sferę ekonomiczną, sprawa ma charakter niemajątkowy. Przedmiotem rozstrzygnięcia o żądaniu powódki opartym na przepisie art. 144 k.c. jest określenie sposobu korzystania z nieruchomości pozwanych nie zakłócającego samopoczucia (dobrostanu) powódki. Związek między żądaniem powódki i rozstrzygnięciem, a stanem interesów majątkowych pozwanych oraz powódki jako właścicielki nieruchomości sąsiedniej ma, z uwagi na cel procesu, jedynie charakter pośredni i drugoplanowy. W tym stanie rzeczy oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia nie stanowiło wymogu formalnego wniesionej przez pozwanych apelacji (art. 368 § 2 k.p.c. a contrario). Brak było tym samym podstaw do jej odrzucenia z powodu jego niewypełnienia. O uchyleniu postanowienia orzeczono na podstawie odpowiednio stosowanego art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI