II CZ 4/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu apelacji, uznając, że żądanie zaniechania immisji hałasu ma charakter niemajątkowy.
Sąd Okręgowy zasądził zadośćuczynienie i zakazał immisji hałasu, jednak pozwani zaskarżyli apelacją tylko część dotyczącą zakazu. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację w tej części z powodu braku wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, stwierdzając, że żądanie zaniechania immisji ma charakter niemajątkowy, a zatem nie wymagało określenia wartości przedmiotu zaskarżenia.
Sąd Okręgowy w Z. wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2007 r. zasądził od pozwanych B. K. i A. S. na rzecz powódki J. Z. kwotę 10 tys. zł tytułem zadośćuczynienia oraz zakazał pozwanym immisji hałasu do mieszkania powódki na podstawie art. 222 § 2 w zw. z art. 144 k.c. Pozwani zaskarżyli wyrok apelacją, wskazując wartość przedmiotu zaskarżenia na 10.000 zł. Mimo wezwania, nie uzupełnili braku formalnego apelacji w części dotyczącej zakazu immisji, co skutkowało odrzuceniem apelacji w tym zakresie przez Sąd Okręgowy. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie pozwanych, uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd Najwyższy uznał, że trafne są zarzuty pozwanych dotyczące naruszenia przepisów prawa. Podkreślono rozbieżność w judykaturze co do charakteru roszczenia negatoryjnego o zaniechanie immisji. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko, że o majątkowym charakterze sprawy decyduje ścisłe powiązanie z mieniem. W przypadku żądania zaniechania immisji, rozstrzygnięcie ma oddziaływać bezpośrednio na sferę dóbr osobistych powoda, a tylko pośrednio na sferę ekonomiczną. W związku z tym, oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia nie było wymogiem formalnym apelacji, a jej odrzucenie było nieuprawnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Roszczenie o zaniechanie immisji ma charakter niemajątkowy, gdyż jego rozstrzygnięcie ma oddziaływać bezpośrednio na sferę dóbr osobistych powoda, a tylko pośrednio na sferę ekonomiczną.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na regule, że o charakterze sprawy decyduje ścisłe powiązanie przedmiotu rozstrzygnięcia z mieniem. W przypadku immisji, celem jest ochrona dobrostanu powódki, a wpływ na stan majątkowy jest drugoplanowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
pozwani
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. Z. | osoba_fizyczna | powódka |
| B. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
| A. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 222 § § 2
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia negatoryjnego o zaniechanie immisji.
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Określa granice immisji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa odrzucenia apelacji.
k.p.c. art. 19
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów sądowych.
k.p.c. art. 1302
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów sądowych.
u.k.s.c. art. 3
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy kosztów sądowych.
u.k.s.c. art. 15
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy kosztów sądowych.
k.p.c. art. 368 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne apelacji.
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia postanowienia.
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o zaniechanie immisji hałasu ma charakter niemajątkowy. Brak wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji dotyczącej roszczenia niemajątkowego nie stanowi braku formalnego.
Godne uwagi sformułowania
o majątkowym charakterze sprawy decyduje ścisłe powiązanie zasadniczego przedmiotu rozstrzygnięcia z mieniem wyrażające się w bezpośrednim wpływie rozstrzygnięcia na stan i bezpieczeństwo mienia. Jeżeli rozstrzygnięcie ma oddziaływać bezpośrednio na sferę dóbr osobistych powoda, a tylko pośrednio na sferę ekonomiczną, sprawa ma charakter niemajątkowy.
Skład orzekający
Iwona Koper
przewodniczący, sprawozdawca
Grzegorz Misiurek
członek
Dariusz Zawistowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru niemajątkowego roszczeń o zaniechanie immisji i jego konsekwencji procesowych (brak obowiązku oznaczania wartości przedmiotu zaskarżenia)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji dotyczącej immisji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia istotną kwestię prawną dotyczącą charakteru roszczeń o zaniechanie immisji, co ma praktyczne znaczenie dla ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia i kosztów sądowych.
“Czy hałas sąsiada to sprawa majątkowa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
zadośćuczynienie: 10 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 4/08 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z powództwa J. Z. przeciwko B. K. i A. S. o nakazanie i zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 marca 2008 r., zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 listopada 2007 r., sygn. akt I ACa (…), uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2007 r. Sąd Okręgowy w Z., zasądził od pozwanych B. K. i A. S. solidarnie na rzecz powódki J. Z. kwotę 10 tys. zł tytułem zadośćuczynienia oraz na podstawie art. 222 § 2 w zw. z art. 144 k.c. zakazał pozwanym immisji hałasu spowodowanego użytkowaniem przez pozwanych lokalu do sąsiadującego z nim mieszkania powódki. Wyrok został zaskarżony przez pozwanych apelacją w całości. Skarżący wskazali w apelacji wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 10.000 zł. Mimo wezwania Sądu, skarżący nie uzupełnili braku formalnego apelacji przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia w części obejmującej rozstrzygnięcie o zakazie immisji hałasu. Z tej przyczyny zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy na podstawie art. 373 zd. 3 k.p.c. odrzucił apelację w tej części. 2 W zażaleniu pozwani zarzucili naruszenie przepisów art. 222 § 2 w zw. z art. 144 k.c. przez błędne przyjęcie, że objęte postanowieniem zaskarżone apelacją roszczenie powódki miało charakter majątkowy oraz naruszenie art. 19 § 2 k.p.c. przez jego nieuprawnione zastosowanie, art. 1302 § 3 w zw. z art. 1302 § 5 k.p.c. oraz art. 3 ust. 1 i art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych przez ich niezastosowanie. Wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Trafnie podnoszą skarżący, że w judykaturze istnieje rozbieżność poglądów odnośnie do charakteru roszczenia negatoryjnego właściciela nieruchomości o zaniechanie immisji (art. 222 § 2 w zw. z art. 144 k.c.). Za jego majątkowym charakterem opowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 19 grudnia 2002 r., V CZ 162/02 (OSNC 2004, nr 2, poz. 31). Odmienne stanowisko, które podziela Sąd Najwyższy w obecnym składzie, wyrażone zostało w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2002 r., IV CZ 29/02 (nie publ.). Podzielić należy sformułowaną w jego uzasadnieniu regułę, zgodnie z którą o majątkowym charakterze sprawy decyduje ścisłe powiązanie zasadniczego przedmiotu rozstrzygnięcia z mieniem wyrażające się w bezpośrednim wpływie rozstrzygnięcia na stan i bezpieczeństwo mienia. Jeżeli rozstrzygnięcie ma oddziaływać bezpośrednio na sferę dóbr osobistych powoda, a tylko pośrednio na sferę ekonomiczną, sprawa ma charakter niemajątkowy. Przedmiotem rozstrzygnięcia o żądaniu powódki opartym na przepisie art. 144 k.c. jest określenie sposobu korzystania z nieruchomości pozwanych nie zakłócającego samopoczucia (dobrostanu) powódki. Związek między żądaniem powódki i rozstrzygnięciem, a stanem interesów majątkowych pozwanych oraz powódki jako właścicielki nieruchomości sąsiedniej ma, z uwagi na cel procesu, jedynie charakter pośredni i drugoplanowy. W tym stanie rzeczy oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia nie stanowiło wymogu formalnego wniesionej przez pozwanych apelacji (art. 368 § 2 k.p.c. a contrario). Brak było tym samym podstaw do jej odrzucenia z powodu jego niewypełnienia. O uchyleniu postanowienia orzeczono na podstawie odpowiednio stosowanego art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI