II CZ 397/14

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2014-09-26
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
koszty procesuart. 102 k.p.c.szczególnie uzasadniony przypadekmałoletnizadośćuczynieniezażaleniesąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie o kosztach, nie obciążając małoletniej powódki kosztami procesu poniesionymi przez pozwanego ze względu na szczególnie uzasadniony przypadek.

Sąd Okręgowy rozpoznał zażalenie powódki na postanowienie o kosztach procesu, którym została obciążona kwotą 617 zł. Powódka argumentowała, że ze względu na jej trudną sytuację materialną i osobistą oraz subiektywne przekonanie o zasadności roszczenia, powinna zostać zwolniona z kosztów na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne, zmieniając zaskarżone postanowienie i nie obciążając powódki kosztami procesu.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał zażalenie powódki, małoletniej S. K., na postanowienie Sądu Rejonowego w Szubinie, które zasądziło od niej na rzecz pozwanego (...) S.A. w W. kwotę 617 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Powódka domagała się zmiany postanowienia, argumentując naruszeniem art. 102 i 103 k.p.c. Wskazywała na trudną sytuację materialną i osobistą, a także na subiektywne przekonanie o zasadności swojego roszczenia. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne, powołując się na art. 102 k.p.c. i utrwaloną judykaturę. Stwierdził, że sytuacja materialna powódki (małoletnia na utrzymaniu rodziców z dochodem 750 zł miesięcznie) oraz charakter sprawy (powództwo o zadośćuczynienie, gdzie określenie wysokości krzywdy jest subiektywne) stanowią szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na nieobciążanie powódki kosztami procesu. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, nie obciążając powódki kosztami, a od pozwanego zasądził na rzecz powódki 60 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, sąd może nie obciążać strony przegrywającej kosztami procesu, biorąc pod uwagę jej sytuację życiową i charakter sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że sytuacja materialna małoletniej powódki oraz subiektywne przekonanie o zasadności roszczenia o zadośćuczynienie, gdzie określenie wysokości krzywdy jest trudne, stanowią szczególnie uzasadniony przypadek, uzasadniający zastosowanie art. 102 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

S. K.

Strony

NazwaTypRola
S. K.osoba_fizycznapowódka
(...) S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych, uwzględniając całokształt okoliczności związanych z przebiegiem procesu oraz sytuacją życiową strony.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Strona wygrywająca sprawę ma prawo do zwrotu niezbędnych kosztów procesu od strony przegrywającej.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji może zmienić zaskarżone postanowienie.

k.p.c. art. 103

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 6 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 2 pkt 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja materialna i osobista małoletniej powódki. Subiektywne przekonanie powódki o zasadności roszczenia o zadośćuczynienie. Charakter sprawy o zadośćuczynienie, gdzie określenie wysokości krzywdy jest subiektywne.

Odrzucone argumenty

Pozwany przyczynił się do powstania kosztów postępowania poprzez swoją małą aktywność, brak dobrej woli oraz niesumienne i lekceważące zachowanie.

Godne uwagi sformułowania

hipoteza przywołanego przepisu odwołująca się do występowania „przypadków szczególnie uzasadnionych” pozostawia sądowi orzekającemu swobodę oceny Całokształt okoliczności, które mogłyby uzasadniać zastosowanie tego przepisu powinny być ocenione z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego.

Skład orzekający

Irena Dobosiewicz

przewodniczący

Janusz Kasnowski

sędzia

Aurelia Pietrzak

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach dotyczących małoletnich i roszczeń o zadośćuczynienie, gdy występują szczególnie uzasadnione okoliczności."

Ograniczenia: Decyzja oparta na indywidualnej ocenie sądu, uwzględniającej całokształt okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie pokazuje, jak sąd może zastosować klauzulę generalną art. 102 k.p.c. w obronie słabszej strony, co jest zawsze interesujące z perspektywy sprawiedliwości.

Małoletnia wygrała z bankiem, bo sąd spojrzał na jej trudną sytuację.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 60 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 397/14 POSTANOWIENIE Dnia 26 września 2014 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny - Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący SSO Irena Dobosiewicz Sędziowie SO Janusz Kasnowski SO Aurelia Pietrzak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 września 2014 roku. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa S. K. przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę na skutek zażalenia powódki na postanowienie o kosztach zawarte w punkcie 2 (drugim) wyroku Sądu Rejonowego w Szubinie V Zamiejscowego Wydziału Cywilnego z siedzibą w Nakle nad Notecią z dnia 24 marca 2014 roku, sygn. akt V C 5/13 postanawia: 1. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że nie obciążyć powódki kosztami procesu poniesionymi przez pozwanego, 2. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Sygn. akt II Cz 397/14 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 marca 2014 r. zawartym w punkcie 2 wyroku Sąd Rejonowy w Szubinie V Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Nakle nad Notecią w sprawie z powództwa S. K. przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę – na podstawie art. 98 k.p.c. – zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 617 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (sygn. V C 5/13). Zażalenie na postanowienie złożyła powódka i domagała się jego zmiany poprzez zasądzenie na jej rzecz kwoty 600 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Jednocześnie wnosiła o przyznanie jej kosztów postępowania zażaleniowego. Rozstrzygnięciu Sądu Rejonowego zarzuciła naruszenie art. 102 k.p.c. i art. 103 k.p.c. W ocenie skarżącej pozwany przyczynił się do powstania kosztów postępowania poprzez swoją małą aktywność, brak dobrej woli oraz niesumienne i lekceważące zachowanie. Jednocześnie wskazała na trudną sytuację materialną i osobistą małoletniej powódki oraz jej subiektywne przekonanie o zasadności swojego roszczenia. W odpowiedzi na zażalenie pozwany wnosił o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Na mocy art. 102 k.p.c. , w wypadkach szczególnie uzasadnionych, sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym w judykaturze, hipoteza przywołanego przepisu odwołująca się do występowania „przypadków szczególnie uzasadnionych” pozostawia sądowi orzekającemu swobodę oceny, czy fakty związane z przebiegiem procesu, jak i dotyczące sytuacji życiowej strony stanowią podstawę do nieobciążania jej kosztami procesu. Do pierwszych zaliczane są sytuacje wynikające z charakteru żądania poddanego rozstrzygnięciu, jego znaczenia dla strony, subiektywne przekonanie strony o zasadności roszczeń. Drugie natomiast wyznacza sytuacja majątkowa i życiowa strony, z tym zastrzeżeniem, że niewystarczające jest powoływanie się jedynie na trudną sytuację majątkową. Całokształt okoliczności, które mogłyby uzasadniać zastosowanie tego przepisu powinny być ocenione z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego. W ocenie Sądu Okręgowego w rozpoznawanej sprawie uzasadnione było zastosowanie art. 102 k.p.c. Przemawia za tym zarówno sytuacja materialna i osobista powódki – jest ona osobą małoletnią pozostającą na utrzymaniu rodziców, których miesięczne dochody wynoszą zaledwie 750 zł, jak również charakter sprawy. Wskazać bowiem należy, że powództwa o zadośćuczynienie cechują się dużym subiektywizmem przy określaniu wysokości doznanej krzywdy. Określenie odpowiedniej kwoty rekompensującej szkodę jest w znacznym stopniu uzależnione od ustaleń poczynionych w toku postępowania sądowego. Tym samym Sąd Okręgowy dał wiarę twierdzeniom skarżącej, że w jej przekonaniu żądanie zapłaty kwoty 1.600 zł w realiach rozpoznawanej sprawy mogło być przez Sąd uwzględnione. W tym stanie rzeczy, wobec przyjęcia, że w niniejszej sprawie wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek, rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji oparte o regułę odpowiedzialności za wynik procesu ( art. 98 k.p.c. ) było nieprawidłowe i podlegało zmianie zgodnie z punktem 1 postanowienia Sądu Okręgowego ( art. 386 § 1 k.p.c. ). Jednocześnie Sąd Odwoławczy nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości w zachowaniu pozwanego. Powódka nie może czynić stronie przeciwnej zarzutu, że ta nie podjęła odpowiedniej aktywności w toczącym się postępowaniu, albowiem ewentualne konsekwencje procesowe takiego zachowania czy zaniechania obciążałyby wyłącznie tę stronę. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. , art. 99 k.p.c. oraz § 6 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI