II CZ 39/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania apelacyjnego, uznając, że zastosowanie miały przepisy k.p.c. w nowym brzmieniu po wejściu w życie nowelizacji.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w P. o umorzeniu postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy umorzył postępowanie, ponieważ upłynął 5-letni okres od zawieszenia postępowania z powodu śmierci uczestniczki, a nie wskazano jej następców prawnych. Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie przepisów przejściowych, domagając się zastosowania starszego brzmienia art. 182 § 1 zd. 3 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał jednak, że po wejściu w życie nowelizacji k.p.c. w 2007 r. i zakończeniu postępowania w pierwszej instancji, sąd odwoławczy miał obowiązek stosować przepisy w nowym brzmieniu, co skutkowało prawidłowym umorzeniem postępowania.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 5 listopada 2013 r., którym umorzono postępowanie apelacyjne. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 182 § 1 zd. 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym od 20 marca 2007 r., uznając, że upłynął 5-letni okres od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania z powodu śmierci uczestniczki postępowania, a nie wskazano jej następców prawnych. Wnioskodawczyni w zażaleniu zarzuciła naruszenie przepisów przejściowych, w szczególności art. 4 ustawy nowelizującej k.p.c., twierdząc, że powinno być zastosowane starsze brzmienie art. 182 § 1 zd. 3 k.p.c., które przewidywało 10-letni termin na umorzenie. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że kluczowe znaczenie ma art. 4 ust. 1 ustawy nowelizującej k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy (przed 20 marca 2007 r.), do czasu zakończenia postępowania w danej instancji stosuje się przepisy dotychczasowe, chyba że ustawa stanowi inaczej. Ponieważ postępowanie w pierwszej instancji zakończyło się po wejściu w życie nowelizacji (postanowieniem z 27 września 2007 r.), sąd odwoławczy miał obowiązek stosować przepisy k.p.c. w nowym, znowelizowanym brzmieniu. Zastosowanie art. 182 § 1 zd. 3 k.p.c. w nowym brzmieniu było zatem zgodne z prawem, a postanowienie o umorzeniu postępowania apelacyjnego było prawidłowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy miał obowiązek stosować przepisy k.p.c. w nowym, znowelizowanym brzmieniu.
Uzasadnienie
Zgodnie z przepisami przejściowymi, w sprawach wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponieważ postępowanie w pierwszej instancji zakończyło się po wejściu w życie nowelizacji, sąd odwoławczy musiał stosować przepisy w nowym brzmieniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala zażalenie
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Skarb Państwa - Dyrektor Izby Skarbowej w P. | organ_państwowy | uczestnik |
| Starosta Powiatu P. | organ_państwowy | uczestnik |
| Prezydent Miasta P. | organ_państwowy | uczestnik |
| A. J. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. i inni | inne | uczestnik |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 182 § § 1 zd. 3
Kodeks postępowania cywilnego
W brzmieniu obowiązującym od 20 marca 2007 r. przewiduje umorzenie postępowania apelacyjnego po upływie 5 lat od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania, w przypadku niewskazania następców prawnych zmarłego uczestnika.
Dz. U. nr 235, poz. 1699 art. 4 § ust. 1
Ustawa o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego
Przepis przejściowy nakazujący stosowanie przepisów dotychczasowych w sprawach wszczętych przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dz. U. nr 235, poz. 1699 art. 5
Ustawa o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 1 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 182 § 1 zd. 3 k.p.c. w brzmieniu znowelizowanym po wejściu w życie ustawy nowelizującej, ze względu na zakończenie postępowania w pierwszej instancji po tej dacie.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 182 § 1 zd. 3 k.p.c. w brzmieniu sprzed nowelizacji, z uwagi na fakt, że postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy nowelizującej.
Godne uwagi sformułowania
po wejściu w życie 20 marca 2007 r. ustawy nowelizującej toczyło się postępowanie w danej instancji, tj. postępowanie pierwszoinstancyjne, które zakończyło się postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 27 września 2007 r. Ta data była więc końcową dla stosowania przepisów dotychczasowych Po rozpoczęciu postępowania w kolejnej instancji, a więc z chwilą złożenia apelacji przez wnioskodawczynię, obowiązkiem Sądu odwoławczego było już stosowanie przepisów k.p.c. w brzmieniu znowelizowanym
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący
Zbigniew Kwaśniewski
sprawozdawca
Barbara Trębska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących nowelizacji k.p.c. z 2007 r. i ich wpływu na stosowanie art. 182 § 1 k.p.c. w sprawach spadkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zawieszeniem postępowania spadkowego i przepisami przejściowymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z przepisami przejściowymi i ich stosowaniem w kontekście umorzenia postępowania. Jest to istotne dla praktyków prawa procesowego.
“Kiedy przepisy przejściowe decydują o losach sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady umorzenia postępowania.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 39/14 POSTANOWIENIE Dnia 25 września 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) SSA Barbara Trębska w sprawie z wniosku M. S. przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Dyrektora Izby Skarbowej w P., Starosty Powiatu P., Prezydenta Miasta P. oraz A. J., K. i innych o zmianę postanowienia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po J. C., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 września 2014 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 5 listopada 2013 r. oddala zażalenie UZASADNIENIE Sąd drugiej instancji postanowieniem z dnia 5 listopada 2013 r. umorzył postpowanie apelacyjne na podstawie art. 182 § 1 zd. 3 k.p.c., w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 marca 2007 r., znajdującym zastosowanie w postępowaniu apelacyjnym o zmianę postanowienia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku na podstawie art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Uznał, że upłynął okres 5 lat od daty postanowienia z dnia 17 października 2008 r., o zawieszeniu postępowania z powodu śmierci uczestniczki postępowania C. K., co skutkowało umorzeniem postępowania apelacyjnego na mocy wyżej powołanego przepisu, wobec niewskazania następców prawnych zmarłej uczestniczki. W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie art. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie k.p.c. (Dz. U. nr 235, poz. 1699) i art. 182 § 1 zd. 3 k.p.c. w wersji pierwotnej przez jej niezastosowanie, twierdząc, że umorzenie mogłoby nastąpić po 10 latach od wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania wobec konieczności zastosowania art. 182 § 1 zd. 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Dla oceny zasadności zażalenia zasadnicze znaczenie ma art. 4 ust. 1 ustawy nowelizującej, na podstawie której z dniem 20 marca 2007 r. (art. 5 tej ustawy) zmieniony został art. 182 § 1 k.p.c., będący podstawą wydania zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 4 ustawy nowelizującej k.p.c. w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, przepisy dotychczasowe, chyba że przepisy tej ustawy stanowiły inaczej. Bezspornym jest, że postępowanie w sprawie wszczęte zostało w 2001 r., a więc przed dniem wejścia w życie w dniu 20 marca 2007 r. ustawy nowelizującej. Powołany art. 4 tej ustawy nakazał stosować m. in. art. 182 § 1 k.p.c. w dotychczasowym brzmieniu, ale tylko do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Tymczasem po wejściu w życie 20 marca 2007 r. ustawy nowelizującej toczyło się postępowanie w danej instancji, tj. postępowanie pierwszoinstancyjne, które zakończyło się postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 27 września 2007 r. Ta data była więc końcową dla stosowania przepisów dotychczasowych, w tym także art. 182 § 1 k.p.c. w jego poprzednim brzmieniu. Po rozpoczęciu postępowania w kolejnej instancji, a więc z chwilą złożenia apelacji przez wnioskodawczynię, obowiązkiem Sądu odwoławczego było już stosowanie przepisów k.p.c. w brzmieniu znowelizowanym powołaną ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. Zastosowanie więc przez Sąd drugiej instancji art. 182 § 1 zd. 3 k.p.c. w znowelizowanym brzmieniu było zgodne z art. 4 i 5 ustawy nowelizującej i skutkowało obowiązkiem wydania zaskarżonego postanowienia przez Sąd odwoławczy. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 398 14 k.p.c. w zw. z art. 394 1 § 3 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI