II CZ 39/09

Sąd Najwyższy2009-08-20
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty sądoweopłata podstawowaapelacjazażaleniezwolnienie od kosztówpełnomocnikSąd NajwyższySąd Apelacyjnypostępowanie apelacyjne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji z powodu nieuiszczenia opłaty podstawowej, mimo wcześniejszego zwolnienia od kosztów sądowych.

Powód M.Ż. wniósł apelację od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego jego powództwo o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację z powodu nieuiszczenia opłaty podstawowej, mimo że powód był zwolniony od kosztów sądowych. Powód złożył zażalenie, argumentując naruszenie przepisów k.p.c. i ustawy o kosztach sądowych. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów przez profesjonalnego pełnomocnika nie zwalnia z obowiązku uiszczenia opłaty podstawowej, a apelacja wniesiona po określonej dacie podlegała tej opłacie nawet przy zwolnieniu od kosztów.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda M.Ż. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 27 marca 2009 r., które odrzuciło apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 grudnia 2008 r. oddalającego powództwo o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną. Główną przyczyną odrzucenia apelacji przez Sąd Apelacyjny było nieuiszczenie przez powoda, reprezentowanego przez zawodowego pełnomocnika, opłaty podstawowej od apelacji. Powód wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie art. 130² § 3 k.p.c. oraz art. 14 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (u.k.s.c.). Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne. Zważył, że powód był zwolniony od kosztów sądowych już w pierwszej instancji, co obejmowało również postępowanie apelacyjne. W związku z tym, występowanie o ponowne zwolnienie od kosztów w postępowaniu apelacyjnym było zbędne. Sąd Najwyższy podkreślił, że złożenie bezprzedmiotowego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie powoduje odsunięcia w czasie obowiązku uiszczenia opłaty podstawowej, zgodnie z art. 14 ust. 3 u.k.s.c. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym postanowienie z dnia 15 marca 2007 r. (II CZ 10/07) i uchwałę z dnia 27 czerwca 2008 r. (III CZP 48/08), które potwierdzają, że apelacja wniesiona po 10 marca 2007 r. przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych podlegała opłacie podstawowej, zwłaszcza gdy strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Najwyższy stwierdził, że pełnomocnik powoda niewłaściwie zinterpretował przepisy i orzecznictwo, a Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował art. 130 § 3 k.p.c., co skutkowało uzasadnionym odrzuceniem apelacji na podstawie art. 373 k.p.c. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 398¹⁴ w zw. z art. 394 § 3 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, złożenie bezprzedmiotowego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie powoduje odsunięcia w czasie obowiązku uiszczenia opłaty podstawowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zwolnienie od kosztów w pierwszej instancji obejmuje również postępowanie apelacyjne, a ponowne występowanie o zwolnienie jest zbędne. Złożenie takiego wniosku nie wstrzymuje obowiązku uiszczenia opłaty podstawowej, a apelacja wniesiona po określonej dacie podlegała tej opłacie nawet przy zwolnieniu od kosztów, szczególnie gdy strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

J.G.

Strony

NazwaTypRola
M.Ż.osoba_fizycznapowód
J.G.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 130² § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 130 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.s.c. art. 14 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

u.k.s.c. art. 14 § ust. 3

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

u.k.s.c. art. 14 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

u.k.s.c. art. 100 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Ustawa o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Złożenie bezprzedmiotowego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie wstrzymuje obowiązku uiszczenia opłaty podstawowej. Apelacja wniesiona po 10 marca 2007 r. przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych podlegała opłacie podstawowej, zwłaszcza gdy strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował przepisy k.p.c. i ustawy o kosztach sądowych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 130² § 3 k.p.c. przez odrzucenie apelacji bez wezwania do uiszczenia opłaty. Naruszenie art. 14 ust. 1 u.k.s.c. przez nieprawidłowe zastosowanie przepisów o kosztach sądowych.

Godne uwagi sformułowania

złożenie bezprzedmiotowego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie powoduje odsunięcia w czasie opłaty podstawowej apelacja wniesiona po 10 marca 2007 r. przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych podlegała opłacie podstawowej nie jest naruszony przez Sąd Apelacyjny art. 14 ust. 1 u.k.s.c.

Skład orzekający

Marian Kocon

przewodniczący

Wojciech Jan Katner

sprawozdawca

Hubert Wrzeszcz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat sądowych i zwolnienia od kosztów w postępowaniu apelacyjnym, zwłaszcza w kontekście reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy przepisów o kosztach sądowych w brzmieniu obowiązującym w 2007-2009 r. oraz specyficznej sytuacji braku opłaty podstawowej mimo zwolnienia od kosztów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z opłatami sądowymi, co jest istotne dla prawników praktyków, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Czy zwolnienie od kosztów sądowych zwalnia z opłaty apelacyjnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 39/09 POSTANOWIENIE Dnia 20 sierpnia 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Wojciech Jan Katner (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z powództwa M.Ż. przeciwko J.G. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 sierpnia 2009 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 27 marca 2009 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 27 marca 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację, z zasądzeniem kosztów, wniesioną przez powoda M.Ż. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 grudnia 2008 r., oddalającego powództwo przeciwko J.G. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną. Przyczyną odrzucenia apelacji było nie uiszczenie opłaty podstawowej od apelacji wniesionej przez powoda reprezentowanego przez zawodowego pełnomocnika. Na powyższe postanowienie złożył zażalenie powód zarzucając naruszenie art. 1302 § 3 k.p.c. oraz art. 14 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (dalej jako: u.k.s.c.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Powód w sprawie był zwolniony w całości od kosztów sądowych już przed Sądem I instancji, a to obejmuje także postępowanie apelacyjne. Występowanie zatem przez powoda reprezentowanego przez zawodowego pełnomocnika (radcę prawnego) o zwolnienie od kosztów w postępowaniu apelacyjnym było całkiem zbędne. Jak słusznie wyjaśnił to już Sąd Apelacyjny w postanowieniu odrzucającym apelację, powołując się na rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w postanowieniu z dnia 15 marca 2007 r. II CZ 10/07 (Lex nr 305691), złożenie bezprzedmiotowego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie powoduje odsunięcia w czasie opłaty podstawowej wymaganej przez art. 14 ust. 3 u.k.s.c. Nie ma zatem racji pełnomocnik powoda w zażaleniu, że oczekiwał on na rozstrzygnięcie wniosku i wtedy dopiero byłby zobowiązany do uiszczenia opłaty podstawowej. Pełnomocnik powoda przyznaje zresztą w zażaleniu, powołując się na art. 14 ust. 2 u.k.s.c., obowiązujący w niniejszym postępowaniu i na odpowiednie orzecznictwo Sądu Najwyższego, że nawet w razie całkowitego zwolnienia od kosztów, gdyby ono nastąpiło, należałoby wnieść opłatę podstawową. 3 Słusznie stwierdza Sąd Apelacyjny, uzasadniając to treścią art. 14 ust. 2 i art. 100 ust. 2 u.k.s.c. w brzmieniu tych przepisów obowiązującym w niniejszej sprawie (art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Dz. U. z 2007 r. Nr 21, poz. 123), że apelacja wniesiona po 10 marca 2007 r. przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych podlegała opłacie podstawowej. Składając zażalenie powód niewłaściwie odczytał intencje i treść cytowanych przez siebie postanowień Sądu Najwyższego, a powinien był zwrócić uwagę na wymienione powyżej postanowienie SN z dnia 15 marca 2007 r. II CZ 10/07 oraz na uchwałę SN z dnia 27 czerwca 2008 r. III CZP 48/08 (Biul. SN 2008, nr 6, poz. 12). Orzeczenia te współbrzmią z trafnym rozstrzygnięciem Sądu Apelacyjnego w niniejszej sprawie, w sytuacji, gdy powód jest reprezentowany przez zawodowego (profesjonalnego) pełnomocnika. Dlatego nie jest naruszony przez Sąd Apelacyjny art. 14 ust. 1 u.k.s.c., co zarzuca się w zażaleniu. Nie było też podstaw do wzywania pełnomocnika powoda do uiszczenia nie opłaconej apelacji i jest prawidłowe zastosowanie przez Sąd Apelacyjny art. 130 § 3 k.p.c. obowiązującego w czasie, której dotyczy niniejsza sprawa. Toteż odrzucenie apelacji było uzasadnione na podstawie art. 373 k.p.c. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 39814 w zw. z art. 394 § 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI