II Cz 384/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił postanowienia o kosztach, odstępując od obciążenia powódki kosztami procesu i sądowymi na podstawie art. 102 kpc ze względu na trudną sytuację materialną i usprawiedliwione przekonanie o zasadności roszczenia.
Sąd Rejonowy oddalił powództwo o zapłatę i obciążył powódkę kosztami procesu oraz kosztami sądowymi. Powódka wniosła zażalenie, domagając się nieobciążania jej kosztami na podstawie art. 102 kpc, wskazując na skomplikowany charakter sprawy, potrzebę wiedzy specjalistycznej, subiektywne przekonanie o zasadności roszczenia oraz trudną sytuację materialną. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne, stosując art. 102 kpc i odstępując od obciążenia powódki kosztami.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał zażalenie powódki J. L. na postanowienia o kosztach postępowania zawarte w wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy. Sąd Rejonowy oddalił powództwo o zapłatę kwot 20.064,65 zł i 15.432,33 zł, a następnie zasądził od powódki na rzecz pozwanego (...) S.A. w W. kwotę 2417 zł tytułem zwrotu kosztów procesu oraz nakazał pobrać od powódki 4561,71 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych (wynagrodzenie biegłego i koszty kserokopii). Sąd Rejonowy uzasadnił oddalenie powództwa brakiem podstaw do przypisania problemów zdrowotnych powódki skutkom wypadku komunikacyjnego, co potwierdziła opinia biegłego. Powódka zaskarżyła postanowienia o kosztach, domagając się ich uchylenia na podstawie art. 102 kpc. Argumentowała, że ustalenie związku przyczynowego między niepłodnością a wypadkiem wymagało wiedzy specjalistycznej, a skomplikowany charakter sprawy i sugestie lekarzy usprawiedliwiały jej przekonanie o zasadności roszczenia. Podkreśliła również swoją trudną sytuację materialną (niepełnosprawność, renta, dochody męża). Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne, znajdując podstawy do zastosowania art. 102 kpc. Sąd podkreślił, że ocena zastosowania art. 102 kpc ma charakter dyskrecjonalny i wymaga rozważenia całokształtu okoliczności sprawy, w tym zasad współżycia społecznego. Wskazał, że powódka mogła mieć subiektywne poczucie zasadności roszczenia, zwłaszcza w kontekście konieczności zasięgnięcia opinii biegłego i sugestii lekarskich. Dodatkowo, trudna sytuacja materialna powódki potwierdzona w aktach sprawy stanowiła przesłankę do zastosowania art. 102 kpc. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienia w całości, odstępując od obciążania powódki kosztami procesu i kosztami sądowymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, należy zastosować art. 102 kpc i odstąpić od obciążania powódki kosztami procesu i kosztami sądowymi.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że całokształt okoliczności sprawy, w tym usprawiedliwione przekonanie strony o przysługującym jej roszczeniu (wynikające z sugestii lekarskich i potrzeby opinii biegłego) oraz trudna sytuacja materialna powódki, uzasadniają zastosowanie art. 102 kpc. Ocena ta ma charakter dyskrecjonalny i nie jest rażąco niesprawiedliwa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia
Strona wygrywająca
J. L.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. L. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej wcale kosztami.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Możliwość odstąpienia od obciążania strony kosztami sądowymi w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 397 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje postępowanie zażaleniowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skomplikowany charakter sprawy i potrzeba wiedzy specjalistycznej uzasadniające subiektywne przekonanie powódki o zasadności roszczenia. Trudna sytuacja materialna powódki (niepełnosprawność, renta, dochody męża). Możliwość zastosowania art. 102 kpc w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Godne uwagi sformułowania
Zakwalifikowanie konkretnego przypadku jako "szczególnie uzasadnionego" w rozumieniu art. 102 kpc wymaga rozważenia całokształtu okoliczności sprawy, łączących się z charakterem żądania poddanego pod osąd, przy uwzględnieniu zasad współżycia społecznego. Kwestia zastosowania art. 102 k.p.c. pozostawiona jest orzekającemu sądowi, a ocena w tym zakresie ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności i może być podważona przez sąd wyższej instancji w zasadzie jedynie wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa. Podstawę do zastosowania art. 102 k.p.c. mogą stanowić jedynie obiektywne lub racjonalnie zobiektywizowane okoliczności sprawy, w szczególności jeśli wskazują na usprawiedliwione przekonanie strony o przysługującym jej roszczeniu lub słuszności zarzutów.
Skład orzekający
Ireneusz Płowaś
przewodniczący-sprawozdawca
Piotr Starosta
sędzia
Irena Dobosiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zastosowania art. 102 kpc i art. 113 ust. 4 u.k.s.c. w sprawach, gdzie powód ma usprawiedliwione przekonanie o zasadności roszczenia, a jego sytuacja materialna jest trudna."
Ograniczenia: Każdorazowa ocena sytuacji jako "szczególnie uzasadnionej" ma charakter dyskrecjonalny sądu i zależy od konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może uwzględnić trudną sytuację materialną i subiektywne przekonanie strony o zasadności roszczenia, stosując przepisy o kosztach postępowania.
“Sąd odstąpił od obciążenia powódki kosztami. Kluczowe były jej trudna sytuacja i usprawiedliwione przekonanie o słuszności sprawy.”
Dane finansowe
WPS: 35 496,98 PLN
zwrot kosztów procesu: 2417 PLN
nieuiszczone koszty sądowe: 4561,71 PLN
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Cz 384/15 POSTANOWIENIE Dnia 30 lipca 2015 roku Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Ireneusz Płowaś (spr.) Sędziowie: SO Piotr Starosta SO Irena Dobosiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2015 roku w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa J. L. przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę na skutek zażalenia powódki od postanowień o kosztach postępowania zawartych w punktach 2 i 3 wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 18.02.2015 roku, sygn. akt I C 5481/12 postanawia: zmienić zaskarżone postanowienia zawarte w punktach 2 i 3 wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 18.02.2015 roku w całości poprzez odstąpienie od obciążenia powódki kosztami procesu i kosztami sądowymi. Sygn. akt II Cz 384/15 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 18 lutego 2015 roku oddalił powództwo o zapłatę kwoty 20.064,65 zł oraz kwoty 15.432,33 zł. W punkcie 2 wyroku zasądzono od powódki na rzecz pozwanego kwotę 2417 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, a w punkcie 3 wyroku nakazano pobrać od powódki na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Bydgoszczy kwotę 4561,71 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postępowanie dowodowe a w szczególności wnioski zawarte w opinii biegłego sądowego wskazywały, iż brak jest podstaw do przypisania podnoszonych przez powódkę problemów zdrowotnych ze skutkami wypadku komunikacyjnego. Powództwo jako niezasadne zostało oddalone. Sąd wskazał, że o kosztach procesu rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 1 i 2 kpc obciążając powódkę jako stronę, którą proces przegrała kosztami postępowania, w tym kosztami nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu przez pełnomocnika w kwocie stawki minimalnej – 2.400 zł, a nadto kwotą 17 zł uiszczoną tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Sąd obciążył powódkę również kosztami sądowymi tj. nieuiszczonymi kosztami związanymi z wynagrodzeniem biegłego, tymczasowo wyłożonymi przez Skarb Państwa w kwocie 4.561,71 zł. Do sumy tej poza wynagrodzeniem biegłego w kwocie 4.509,84 zł Sąd doliczył kwoty: 45,50 zł oraz 6,73 zł tytułem zwrotu kosztów sporządzenia kserokopii dokumentacji medycznej. Zażalenie na te postanowienia wniosła, zaskarżając je w całości i domagając się nieobciążania powódki zarówno kosztami procesu jak i kosztami sądowymi na podstawie art. 102 kpc . Zdaniem skarżącej ustalenie związku przyczynowego miedzy niepłodnością powódki a wypadkiem komunikacyjnym wymagało specjalistycznej wiedzy medycznej z dziedziny ginekologii i położnictwa, która powódka nie dysponowała. Skomplikowany charakter sprawy i jej stan faktyczny usprawiedliwiał subiektywne przekonanie powódki, że przyczyną niepłodności były skutki przebytej urosepsy będącej wynikiem wypadku, za który odpowiedzialność ponosił pozwany. Nie tylko lekarze ale także biegły P. S. w sprawie I C 1485/06 wskazywał na możliwy związek pomiędzy wypadkiem a nie możnością zajścia w ciążę. Także Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 23.06.2009 roku w sprawie I C 1485/06 ustalił odpowiedzialność na przyszłość. Dodatkowo powódka wskazała, iż po wypadku z 2003 roku stała się osobą niepełnosprawną, niezdolną do pracy zarobkowej i utrzymującą się z renty i dochodów osiąganych przez męża. Wszystkie powyższe okoliczności zdaniem skarżącej uzasadniają zastosowanie art. 102 kpc . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie powoda należy uznać za zasadne. Sąd Okręgowy znajduje podstawy do zastosowania w niniejszej sprawie art. 102 kpc . Zakwalifikowanie konkretnego przypadku jako "szczególnie uzasadnionego" w rozumieniu art. 102 kpc wymaga rozważenia całokształtu okoliczności sprawy, łączących się z charakterem żądania poddanego pod osąd, przy uwzględnieniu zasad współżycia społecznego. Kwestia zastosowania art. 102 k.p.c. pozostawiona jest orzekającemu sądowi, a ocena w tym zakresie ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności i może być podważona przez sąd wyższej instancji w zasadzie jedynie wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa. Podstawę do zastosowania art. 102 k.p.c. mogą stanowić jedynie obiektywne lub racjonalnie zobiektywizowane okoliczności sprawy, w szczególności jeśli wskazują na usprawiedliwione przekonanie strony o przysługującym jej roszczeniu lub słuszności zarzutów. Powódka powołuje się na istnienie subiektywnego przekonania o zasadności zgłoszonych przez nią roszczeń. W ocenie Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie powódka mogła posiadać subiektywne poczucie, iż jej roszczenie jest zasadne. W sprawie konieczne było zasięgniecie opinii biegłego albowiem ustalenie istnienia związku przyczynowego między wypadkiem komunikacyjnym a aktualnie zgłaszanymi przez powódkę problemami zdrowotnymi wymagało wiadomości specjalnych, których powódka z pewnością nie posiadała. W tej sytuacji nawet sugestie lekarzy zajmujących się zdrowiem powódki mogły usprawiedliwić przekonanie powódki, iż jej roszczenie jest zasadne. Dodatkowo należy wskazać na łączącą się z w/w przesłanką do zastosowania art. 102 kpc trudną sytuacją materialną powódki wskazaną przez jej pełnomocnika w zażaleniu a znajdującą potwierdzenie w aktach sprawy. Wobec powyższego zażalenie powódki należało uwzględnić i przy zastosowaniu art. 102 kpc na mocy art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 397 § 1 i 2 kpc zmienić zaskarżone postanowienie zawarte w punkcie 2 wyroku poprzez odstąpienia od obciążania powódki kosztami procesu należnymi pozwanemu. Podobnie na mocy art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 397 § 1 i 2 kpc i przy zastosowaniu art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych należało odstąpić również od obciążania powódki kosztami sądowymi powstałymi w związku z dopuszczeniem dowodu z opinii biegłego. Za szczególnie uzasadniony wypadek w tej sytuacji należy uznać te same okoliczności jak w przypadku zastosowania art. 102 kpc .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI