II CZ 382/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie małżonka dłużniczki na postanowienie Sądu Rejonowego, uznając, że skarga na czynność komornika nie jest właściwym środkiem do kwestionowania skuteczności umowy majątkowej małżeńskiej, a właściwym trybem jest powództwo przeciwegzekucyjne.
Sąd Okręgowy rozpatrywał zażalenie małżonka dłużniczki na postanowienie Sądu Rejonowego, które oddaliło jego skargę na czynność komornika. Skarżący kwestionował zajęcie nieruchomości, twierdząc, że stanowi ona jego majątek odrębny, a tytuł wykonawczy dotyczy majątku wspólnego lub majątku odrębnego dłużniczki. Sąd Okręgowy uznał, że skarga na czynność komornika nie jest właściwym środkiem do oceny materialnoprawnych skutków umowy majątkowej. Wskazał, że właściwym trybem jest powództwo przeciwegzekucyjne na podstawie art. 840 k.p.c., zwłaszcza w sytuacji, gdy wspólność majątkowa została zniesiona umową, a nie orzeczeniem sądu.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze rozpoznał zażalenie małżonka dłużniczki, J. T., na postanowienie Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze, które oddaliło jego skargę na czynność komornika. Skarżący domagał się umorzenia egzekucji z nieruchomości, twierdząc, że komornik zajął majątek odrębny J. T., podczas gdy tytuł wykonawczy (wyrok przeciwko G. T.) uprawniał do egzekucji z majątku wspólnego małżonków lub majątku odrębnego G. T. Sąd Rejonowy uznał, że skarga na czynność komornika nie jest środkiem do oceny materialnoprawnych skutków umowy majątkowej, a właściwym trybem jest powództwo przeciwegzekucyjne na podstawie art. 840 k.p.c. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko. Zwrócił uwagę, że kluczowe znaczenie ma fakt zawarcia przez małżonków umowy majątkowej znoszącej wspólność majątkową (rozdzielność majątkowa) w 1999 roku. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 840 § 1 k.p.c., małżonek dłużnika może podnosić zarzut wyłączenia lub ograniczenia odpowiedzialności z majątku odrębnego. Sąd podkreślił, że umorzenie egzekucji na podstawie art. 825 pkt 3 k.p.c. (ustanie wspólności majątkowej) ma zastosowanie tylko wtedy, gdy wspólność ustała na mocy orzeczenia sądu, a nie umowy między małżonkami. Orzeczenie sądu o ustaniu wspólności ma bowiem skutek wobec osób trzecich, w przeciwieństwie do umowy. W związku z tym, zażalenie jako bezzasadne zostało oddalone na podstawie przepisów proceduralnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na czynność komornika nie jest właściwym środkiem do oceny prawnej i skuteczności czynności o charakterze materialnoprawnym, jakim jest zawarcie małżeńskiej umowy znoszącej wspólność majątkową.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że skarga na czynność komornika nie służy kwestionowaniu skuteczności materialnoprawnej umowy majątkowej. Właściwym środkiem jest powództwo przeciwegzekucyjne na podstawie art. 840 k.p.c., które pozwala dłużnikowi lub jego małżonkowi podnosić zarzuty dotyczące wyłączenia lub ograniczenia odpowiedzialności z majątku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
wierzyciel (Powiat (...))
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. T. | osoba_fizyczna | małżonek dłużniczki |
| Powiat (...) | organ_państwowy | wierzyciel |
| G. T. | osoba_fizyczna | dłużniczka |
| Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Kamiennej Górze J. P. | inne | organ egzekucyjny |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 840 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis stosuje się odpowiednio, gdy dłużnik albo jego małżonek podnosi wynikający z umowy majątkowej małżeńskiej zarzut wyłączenia lub ograniczenia jego odpowiedzialności całością lub częścią majątku.
Pomocnicze
k.p.c. art. 825 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do żądania umorzenia egzekucji, ale tylko w przypadku ustania wspólności majątkowej na mocy orzeczenia sądu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.r.o. art. 47 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.p.c. art. 787
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 787 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 435 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 452
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga na czynność komornika nie jest właściwym środkiem do kwestionowania skuteczności materialnoprawnej umowy majątkowej. Właściwym trybem jest powództwo przeciwegzekucyjne na podstawie art. 840 k.p.c. Ustanie wspólności majątkowej na mocy umowy między małżonkami nie wywołuje skutków wobec osób trzecich w takim zakresie jak orzeczenie sądu. Art. 825 pkt 3 k.p.c. dotyczy sytuacji, gdy wspólność ustała na mocy orzeczenia sądu.
Odrzucone argumenty
Komornik skierował egzekucję do nieruchomości stanowiącej majątek odrębny J. T. Tytuł wykonawczy uprawnia do egzekucji z majątku odrębnego G. T. oraz majątku wspólnego tych małżonków.
Godne uwagi sformułowania
skarga na czynność komornika nie jest środkiem chroniącym przed naruszeniem prawa materialnego Komornik i sąd egzekucyjny nie są uprawnieni do dokonywania oceny prawnej i skuteczności czynności o charakterze materialno – prawnym Skarżący może natomiast żądać ograniczenia swojej odpowiedzialności w trybie powództwa przeciwegzekucyjnego na podstawie art. 840 k.p.c.
Skład orzekający
M. Lechowska
przewodniczący
A. Izydorczyk
sędzia
W. Damaszko
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że skarga na czynność komornika nie jest właściwym środkiem do kwestionowania skutków umowy majątkowej, a właściwym trybem jest powództwo przeciwegzekucyjne."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wspólność majątkowa ustała na mocy umowy, a nie orzeczenia sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla małżonków i ich wierzycieli – jak chronić majątek odrębny w sytuacji egzekucji, gdy istnieje małżeńska umowa majątkowa. Wyjaśnia różnicę między skargą na czynność komornika a powództwem przeciwegzekucyjnym.
“Czy komornik może zająć Twój majątek odrębny, jeśli masz rozdzielność majątkową? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Cz 382/14 POSTANOWIENIE Dnia 16 czerwca 2014 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO M. Lechowska Sędziowie: SSO A. Izydorczyk SSO W. Damaszko/spr./ po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2014 r. w Jeleniej Górze na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi małżonka dłużniczki J. T. z udziałem wierzyciela Powiatu (...) – (...) oraz dłużniczki G. T. na czynności komornika na skutek zażalenia małżonka dłużniczki J. T. na postanowienie Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze VII Zamiejscowego Wydziału Cywilnego z siedzibą w Kamiennej Górze z dnia 31 marca 2014 r. sygn. akt VII Co 964/13 p o s t a n a w i a: zażalenie oddalić. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze VII Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Kamiennej Górze oddalił skargę małżonka dłużniczki J. T. na postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Kamiennej Górze J. P. z dnia 28.05.2013 roku w sprawie egzekucyjnej Km 69/10 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do nieruchomości położonej w M. przy ul. (...) i oddalił wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Sąd Rejonowy wskazał, że skarga na czynność komornika nie jest środkiem chroniącym przed naruszeniem prawa materialnego. Komornik i sąd egzekucyjny nie są uprawnieni do dokonywania oceny prawnej i skuteczności czynności o charakterze materialno – prawnym jakim było zawarcie pomiędzy dłużnikiem a jego małżonkiem małżeńskiej umowy znoszącej wspólność majątkową na podstawie art. 47§1 kro . Skarżący może natomiast żądać ograniczenia swojej odpowiedzialności w trybie powództwa przeciwegzekucyjnego na podstawie art. 840 k.p.c. Zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego złożył małżonek dłużniczki wnosząc o jego zmianę poprzez umorzenie egzekucji z nieruchomości w postaci samodzielnego lokalu mieszkalnego położonego w M. zajętego w sprawie Km 69/10 i zasądzenie od wierzyciela na rzecz dłużnika kosztów postępowania. W ocenie skarżącego komornik skierował egzekucję do nieruchomości stanowiącej majątek odrębny J. T. w sytuacji, gdy tytuł wykonawczy uprawnia do egzekucji z majątku odrębnego G. T. oraz majątku wspólnego tych małżonków. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie małżonka dłużniczki nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z dołączonych do skargi akt egzekucyjnych egzekucja prowadzona jest na podstawie tytułu wykonawczego w postaci wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 11 grudnia 2008 roku i wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 5 listopada 2010 roku wydanych przeciwko G. T. . Postanowieniem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 24 sierpnia 2010 roku w sprawie I Co 94/10 orzeczeniom tym nadano klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi dłużniczki z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością ustawową. Nieruchomość, do której wszczęto egzekucję stanowi współwłasność w częściach ułamkowych G. T. i J. T. . Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia o zasadności skargi ma fakt, że umową z dnia 6 października 1999 roku małżonkowie T. wprowadzili ustrój rozdzielności majątkowej. Skoro bowiem małżonkowie zdecydowali się na zawarcie małżeńskiej umowy majątkowej mogącej powodować ograniczenie lub wyłączenie odpowiedzialności z całości lub części majątku wspólnego małżonków to w przypadku zajęcia rzeczy należącej do majątku odrębnego małżonka dłużnika przysługuje powództwo oparte na przepisie art. 840 1 kpc . Zgodnie z jego brzmieniem jeżeli dłużnik albo jego małżonek, przeciwko któremu sąd nadał klauzulę wykonalności na podstawie art. 787 kpc lub art. 787 1 kpc podnosi wynikający z umowy majątkowej małżeńskiej zarzut wyłączenia lub ograniczenia jego odpowiedzialności całością lub częścią majątku, przepis art. 840 § 1 i § 2 stosuje się odpowiednio. Podstawa do żądania umorzenia egzekucji przez małżonka dłużniczki na mocy art. 825 pkt 3 k.p.c. zachodziłaby wówczas gdyby ustanie wspólności majątkowej nastąpiło na podstawie orzeczenia sądu, a nie zaś umowy stron (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2010 roku III CZP 132/09). Inaczej bowiem niż w wypadku ustania małżeńskiej wspólności majątkowej na podstawie umowy między małżonkami, orzeczenie sądu, które powoduje ustanie wspólności majątkowej, w szczególności orzeczenie o unieważnieniu małżeństwa, rozwodzie, separacji i o ustanowieniu rozdzielności majątkowej między małżonkami, ma skutek wobec osób trzecich ( art. 435 § 1 i art. 452 w związku z art. 435 § 1 k.p.c. ). Z tych względów zażalenie jako bezzasadne na podstawie przepisów art.385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc w zw. z art.13 § 2 kpc podlegało oddaleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI