II CZ 38/04

Postanowienie z dnia 22 kwietnia 2004 r., II CZ 38/04 
 
Dniem uiszczenia opłaty sądowej dokonanego za pomocą elektronicznego 
środka komunikacji jest dzień, w którym polecenie przelewu – mające 
pokrycie na rachunku zleceniodawcy – wprowadzone zostało do urządzenia 
nadawczego w taki sposób, że bank mógł zapoznać się z jego treścią. 
Możliwość tę bank uzyskuje z chwilą odebrania polecenia przez jego 
urządzenie odbiorcze. 
 
Sędzia SN Tadeusz Domińczyk (przewodniczący) 
Sędzia SN Zbigniew Kwaśniewski 
Sędzia SN Marek Sychowicz (sprawozdawca) 
 
Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa „P.", S.A. w Z.G. przeciwko „E.", sp. z 
o.o. w Zielonej Górze o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie 
Cywilnej w dniu 22 kwietnia 2004 r. zażalenia powodowej spółki na postanowienie 
Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 3 grudnia 2003 r. 
uchylił zaskarżone postanowienie. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2003 r. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze 
odrzucił kasację powoda od wyroku z dnia 26 września 2003 r., ponieważ przyjął, 
że wpis od kasacji powód uiścił w dniu 27 listopada 2003 r., tj. w dniu realizacji 
przelewu bankowego, podczas gdy termin do jego uiszczenia upłynął w dniu 
poprzednim. 
W zażaleniu powód zarzucił błędne ustalenie dnia uiszczenia wpisu od kasacji, 
podnosząc, że polecenie przelewu wpisu od kasacji przekazał do banku 
prowadzącego jego rachunek przy użyciu elektronicznego systemu przetwarzania i 
transmisji danych w dniu 26 listopada 2003 r. Wniósł o uchylenie zaskarżonego 
postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 

Skierowanie przez stronę do banku prowadzącego jej rachunek polecenia 
przelania z tego rachunku określonej kwoty na inny rachunek bankowy stanowi 
czynność podjętą w ramach łączącej stronę z bankiem umowy rachunku 
bankowego. Zgodnie z zasadą swobody formy oświadczeń woli, wola osoby 
dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej 
osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez 
ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (art. 60 k.c.). Podstawę do wyrażania za 
pomocą elektronicznych nośników informacji oświadczeń woli składanych w 
związku z dokonywaniem czynności bankowych przewiduje szczególny przepis – 
art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (jedn. tekst: Dz.U. z 
2002 r. Nr 72, poz. 665 ze zm.), zgodnie z którym dokumenty związane z 
czynnościami bankowymi mogą być sporządzane za pomocą elektronicznych 
nośników informacji, jeżeli zostaną w sposób należyty utrwalone i zabezpieczone. 
W świetle powołanych unormowań nie ma przeszkód, żeby strona wydała 
bankowi prowadzącemu jej rachunek polecenie przelania z tego rachunku na 
rachunek bankowy sądu określonej kwoty tytułem opłaty sądowej, korzystając z 
elektronicznego środka komunikacji. Dokonanie takiej czynności nie wymaga 
zawierania przez stronę umowy z bankiem w przedmiocie możliwości dokonywania 
czynności bankowych za pomocą elektronicznych nośników informacji, jednak 
warunkiem jej dokonania jest dysponowanie przez stronę i bank odpowiednimi 
urządzeniami technicznymi oraz umiejętnością posługiwania się nimi, w 
szczególności w taki sposób, żeby dokument sporządzony za ich pomocą był 
należycie utrwalony i zabezpieczony. 
W judykaturze ugruntowany jest pogląd, że w razie uiszczenia opłaty sądowej 
przelewem, za dzień jej uiszczenia uznaje się dzień przyjęcia polecenia przelewu 
przez bank, w którym zlecający ma swój rachunek, jeżeli przelew w dniu jego 
przyjęcia lub w terminie do uiszczenia opłaty miał pokrycie na rachunku 
zleceniodawcy. Okoliczność, kiedy bank wykonał polecenie przelewu, nie ma w tym 
wypadku znaczenia (np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 
1969 r., I PZ 76/68, OSNCP 1969, nr 9, poz. 167, uchwała Sądu Najwyższego z 
dnia 16 grudnia 1983 r., III PZP 47/83, OSNC 1984, nr 7, poz. 110, postanowienie 
Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2000 r., I CZ 11/00, nie publ.). 
Według art. 61 § 2 k.c., oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej jest 
złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji 

elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią. Za 
dzień uiszczenia opłaty sądowej dokonanej za pomocą elektronicznego środka 
komunikacji należy zatem uznać dzień, w którym polecenie przelewu wprowadzone 
zostało do urządzenia nadawczego w taki sposób, żeby bank mógł zapoznać się z 
jego treścią (pod warunkiem, że w dniu tym lub w terminie do uiszczenia opłaty 
polecenie przelewu ma pokrycie na rachunku zleceniodawcy). Możliwość tę bank 
uzyskuje z chwilą odebrania polecenia przez jego urządzenie odbiorcze. Z istoty 
działania elektronicznych środków komunikacji wynika, że chwila ta, praktycznie 
rzecz biorąc, może być utożsamiona z chwilą wprowadzenia przez stronę polecenia 
do jej urządzenia nadawczego. Bez znaczenia dla terminu uiszczenia opłaty jest 
zaś, wynikająca np. z organizacji czasu pracy banku, rzeczywista chwila 
zapoznania się z treścią polecenia. 
Z dokumentów złożonych przez powoda wynika, że zawarł on z Bankiem 
Handlowym S.A. w W., Oddział w Z.G. umowę rachunku bankowego, że miał 
zainstalowany system elektronicznej bankowości pod nazwą „Goniec”, że w dniu 26 
listopada 2003 r. upoważniona przez powoda osoba, za pomocą tego systemu 
przekazała polecenie przelewu na rachunek Sądu Okręgowego w Zielonej Górze 
wpisu od kasacji w kwocie 1630 zł, że polecenie to w tym samym dniu o godzinie 
15.16 Bank otrzymał i że w dniu tym polecenie przelewu miało pokrycie na 
rachunku zleceniodawcy. W tych okolicznościach należy uznać, że dzień 26 
listopada 2003 r., tj. dzień w którym Bank otrzymał polecenie powoda przelania 
wpisu od kasacji na rachunek Sądu, jest dniem, w którym Bank mógł zapoznać się 
z treścią tego polecenia (art. 61 § 2 k.c.), a więc że jest to dzień, który powinien być 
uznany za dzień uiszczenia wpisu od kasacji. 
Wobec powyższego zażalenie zasługuje na uwzględnienie (art. 39318 § 3 w 
związku z art. 397 § 2 i art. 386 § 1 k.p.c.).