II Cz 374/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał zażalenia wnioskodawczyni Ł. G. oraz uczestniczki postępowania M. K. na postanowienie Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 22 lutego 2019 r., którym odrzucono wniosek Ł. G. o wpis prawa własności do księgi wieczystej. Sąd Rejonowy uzasadnił odrzucenie wniosku tym, że dotyczył on tych samych podmiotów i miał tę samą podstawę (postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku), co wniosek już prawomocnie rozstrzygnięty, na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc i art. 509 § 1 kpc. Wnioskodawczyni i uczestniczka zarzuciły naruszenie przepisów postępowania wieczystoksięgowego oraz błąd w ustaleniach faktycznych, domagając się zmiany postanowienia i uwzględnienia wniosku. Sąd Okręgowy oddalił zażalenia jako oczywiście nieuzasadnione. Podkreślono, że powaga rzeczy osądzonej w postępowaniu nieprocesowym dotyczy postanowień co do istoty sprawy i wymaga identyczności stron, przedmiotu rozstrzygnięcia oraz podstawy sporu. Sąd wskazał, że pierwotny wpis z 14 czerwca 2016 r. na podstawie postanowień z (...) i (...) nie został zaskarżony. Nowy wniosek skarżących, oparty na tych samych okolicznościach, zmierzał do zmiany prawomocnego wpisu, co jest niedopuszczalne. Sąd wyjaśnił również kwestię dziedziczenia gospodarstwa rolnego po K. S. i A. S. (1), wskazując, że na podstawie postanowienia z (...) gospodarstwo nabył w całości A. S. (1), a następnie na podstawie testamentu Z. S., co wyklucza możliwość wpisu udziałów na rzecz skarżących na podstawie postanowienia z (...) . Postępowanie wieczystoksięgowe nie może służyć rozstrzyganiu sporów o prawo. W związku z tym zażalenia zostały oddalone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących powagi rzeczy osądzonej w postępowaniu wieczystoksięgowym oraz zakresu kognicji sądu w sprawach o wpis do księgi wieczystej.
Dotyczy specyficznej sytuacji dziedziczenia nieruchomości rolnej i zastosowania przepisów o powadze rzeczy osądzonej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o wpis prawa własności do księgi wieczystej, oparty na tych samych dokumentach co poprzedni wniosek, który został prawomocnie rozstrzygnięty, podlega odrzuceniu na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 kpc z uwagi na powagę rzeczy osądzonej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek taki podlega odrzuceniu, ponieważ postępowanie wieczystoksięgowe nie może służyć rozstrzyganiu sporów o prawo, a ponowne rozpatrywanie kwestii prawomocnie osądzonych jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że postępowanie wieczystoksięgowe ma ograniczony zakres kognicji i nie służy rozstrzyganiu sporów o prawo. Powaga rzeczy osądzonej dotyczy prawomocnych postanowień co do istoty sprawy, a ponowne wnioskowanie o wpis na podstawie tych samych okoliczności, które były już przedmiotem oceny i zakończyły się prawomocnym wpisem, jest niedopuszczalne.
Czy postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po K. S. (matce) może stanowić podstawę do wpisu udziałów w prawie własności nieruchomości na rzecz jej córek (wnioskodawczyni i uczestniczki), jeśli nieruchomość ta stanowiła małżeńską wspólność ustawową i została w całości nabyta przez ojca (A. S. (1)) na podstawie testamentu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie postanowienie nie stanowi podstawy do wpisu udziałów na rzecz córek, jeśli nieruchomość została w całości nabyta przez jednego z małżonków.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że nieruchomość stanowiła małżeńską wspólność ustawową. W postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku po K. S. wskazano, że gospodarstwo rolne (w tym przedmiotowa nieruchomość) odziedziczył w całości mąż A. S. (1). Następnie A. S. (1) nabył nieruchomość na podstawie testamentu w całości na rzecz Z. S. W związku z tym, domaganie się wpisu udziałów na rzecz córek na podstawie postanowienia o spadku po matce jest bezpodstawne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| M. K. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| Z. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| K. O. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia wniosku w sytuacji, gdy sprawa o to samo roszczenie między tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o procesie do postępowania nieprocesowego.
k.p.c. art. 509 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wpisów w księgach wieczystych.
k.p.c. art. 626 § 8 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznanie zażalenia przez sąd drugiej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa o wpis prawa własności dotyczy tych samych podmiotów i podstawy prawnej, co sprawa już prawomocnie osądzona. • Postępowanie wieczystoksięgowe nie służy rozstrzyganiu sporów o prawo. • Nieruchomość rolna została nabyta w całości przez ojca skarżących, a następnie przez Z. S., co wyklucza możliwość wpisu udziałów na rzecz skarżących na podstawie postanowienia o spadku po matce.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 626(9) kpc poprzez bezzasadne odrzucenie wniosku. • Zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych i błędnej oceny materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie wieczystoksięgowe nie może służyć rozstrzyganiu jakichkolwiek sporów o prawo ani w charakterze przesłanki rozstrzygnięcia, ani samego rozstrzygnięcia. • O powadze rzeczy osądzonej decyduje - poza identycznością stron (zainteresowanych) i identycznością przedmiotu rozstrzygnięcia - także tożsamość podstawy sporu.
Skład orzekający
Piotr Rajczakowski
przewodniczący
Aleksandra Żurawska
sędzia
Jerzy Dydo
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących powagi rzeczy osądzonej w postępowaniu wieczystoksięgowym oraz zakresu kognicji sądu w sprawach o wpis do księgi wieczystej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dziedziczenia nieruchomości rolnej i zastosowania przepisów o powadze rzeczy osądzonej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady postępowania wieczystoksięgowego i powagi rzeczy osądzonej, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i cywilnego.
“Czy można ponownie dochodzić wpisu prawa własności, gdy sprawa była już prawomocnie rozstrzygnięta?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.