II Cz 369 / 15

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2015-05-28
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
egzekucjakomornikopłata stosunkowakoszty egzekucyjnewierzycieldłużniksąd okręgowysąd rejonowyustawa o kosztach sądowych

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie komornika, potwierdzając prawidłową interpretację przepisów o opłatach egzekucyjnych przez Sąd Rejonowy.

Sprawa dotyczyła zażalenia komornika na postanowienie Sądu Rejonowego obniżające opłatę stosunkową od świadczenia częściowo zapłaconego przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi. Sąd Rejonowy uznał, że w takiej sytuacji stosuje się niższy procent opłaty (5%) zgodnie z art. 49 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych i egzekucji, a nie wyższy (15%) jak naliczył komornik. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, uznając, że po zmianach legislacyjnych z 2007 roku, opłata od świadczenia spełnionego bezpośrednio wierzycielowi jest niższa, a cofnięcie wniosku egzekucyjnego przez wierzyciela nie wymaga uzasadnienia.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał sprawę z wniosku A. K. (wierzyciela) przeciwko M. S. (1) i M. S. (2) (dłużnikom) o egzekucję świadczeń pieniężnych, dotyczącą zażalenia Komornika Sądowego K. M. na postanowienie Sądu Rejonowego w Świeciu. Sąd Rejonowy zmienił postanowienie komornika, obniżając opłatę stosunkową od kwoty 241 337,58 zł z 30 195,18 zł do 12 066,88 zł, uznając, że do części świadczenia zapłaconej przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi ma zastosowanie art. 49 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych i egzekucji (5%), a nie art. 49 ust. 1 (15%). W konsekwencji obniżono ogólne koszty egzekucyjne. Komornik w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 49 ust. 1 i 2 ustawy poprzez wadliwą wykładnię, twierdząc, że wpłata bezpośrednia dłużnika powinna być traktowana jako świadczenie wyegzekwowane (art. 49 ust. 1). Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że Sąd Rejonowy dokonał właściwej wykładni przepisów. Podkreślono, że po zmianach wprowadzonych ustawą z 2007 roku, art. 49 ust. 2 jest jasny i wiąże opłatę z rzeczywistym nakładem pracy komornika. W przypadku umorzenia postępowania na wniosek wierzyciela, gdy dłużnik spełnił świadczenie bezpośrednio wierzycielowi, komornik pobiera niższą opłatę (5%). Okoliczność, z jakiej przyczyny wierzyciel cofnął wniosek, nie ma znaczenia. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie komornika jako nieuzasadnione i na zasadach słuszności nie obciążył wierzyciela kosztami postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Należy zastosować niższy procent opłaty (5%) zgodnie z art. 49 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych i egzekucji, a nie wyższy (15%) z art. 49 ust. 1.

Uzasadnienie

Po zmianach legislacyjnych z 2007 roku, art. 49 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych i egzekucji jasno stanowi, że w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela, od świadczenia spełnionego przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi, komornik pobiera opłatę w niższej wysokości (5%). Świadczenie to nie jest traktowane jako wyegzekwowane przez komornika, ale uzasadnia naliczenie niższej opłaty stosunkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

M. S. (1) i M. S. (2) (dłużnicy)

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznawierzyciel
M. S. (1)osoba_fizycznadłużnik
M. S. (2)osoba_fizycznadłużnik
Komornik Sądowy K. M.inneskarżący

Przepisy (8)

Główne

u.k.s.c. art. 49 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Dotyczy opłaty stosunkowej w niższej wysokości (5%) naliczanej od świadczenia spełnionego przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela.

u.k.s.e. art. 49

Ustawa z dnia 29.08.1997r. o komornikach sądowych i egzekucji

Podstawa prawna regulująca wysokość opłat pobieranych przez komornika.

Pomocnicze

u.k.s.c. art. 49 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Dotyczy opłaty stosunkowej w wyższej wysokości (15%) naliczanej od świadczenia wyegzekwowanego przez komornika.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu w sprawach rozpoznawanych przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do nieobciążania strony kosztami postępowania z przyczyn słuszności.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania zażaleniowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowa wykładnia art. 49 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych i egzekucji przez Sąd Rejonowy, zgodnie z którą opłata od świadczenia spełnionego bezpośrednio wierzycielowi w toku postępowania egzekucyjnego, po jego umorzeniu na wniosek wierzyciela, wynosi 5%.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Komornika Sądowego, że wpłata bezpośrednia dłużnika powinna być traktowana jako świadczenie wyegzekwowane przez komornika, do którego ma zastosowanie art. 49 ust. 1 ustawy (15% opłaty).

Godne uwagi sformułowania

Wiąże opłatę pobieraną przez komornika z rzeczywistym nakładem jego pracy w danym postępowaniu egzekucyjnym poprzez rozróżnienie sytuacji, gdy mamy do czynienia ze ściągnięciem egzekwowanego świadczenia przez komornika (wówczas opłata jest wyższa) i umorzeniem postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela (wówczas opłata jest niższa). Dziś zasadą jest, że w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela po zawiadomieniu dłużnika o wszczęciu egzekucji, od świadczenia spełnionego przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi, komornik pobiera opłatę określoną w art.49 ust.2 zd.1 w/w ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Co ważne, z punktu widzenia art.49 ust.2 bez znaczenia pozostaje okoliczność, z jakiej przyczyny wierzyciel dokonał cofnięcia wniosku egzekucyjnego i domagał się umorzenia postępowania, bo przepis nie wymaga od wierzyciela wyjaśnienia motywów swojego działania.

Skład orzekający

Janusz Kasnowski

przewodniczący-sprawozdawca

Bogumił Goraj

sędzia

Wojciech Borodziuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 49 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych i egzekucji w kontekście opłat od świadczeń spełnionych bezpośrednio wierzycielowi po umorzeniu postępowania egzekucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania na wniosek wierzyciela i spełnienia świadczenia przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla komorników, wierzycieli i dłużników – sposobu naliczania opłat egzekucyjnych. Choć nie jest to przypadek sensacyjny, jego rozstrzygnięcie ma bezpośrednie przełożenie na koszty postępowań.

Jakie opłaty egzekucyjne zapłacisz, gdy dłużnik spłaci dług bezpośrednio wierzycielowi?

Dane finansowe

WPS: 241 337,58 PLN

zwrot kosztów postępowania: 194 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 369 / 15 POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2015r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny - Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący - SSO Janusz Kasnowski (spr.) Sędziowie - SO Bogumił Goraj SO Wojciech Borodziuk po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2015 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. K. (wierzyciela) przeciwko M. S. (1) i M. S. (2) (dłużnikom) o egzekucję świadczeń pieniężnych na skutek zażalenia Komornika Sądowego K. M. przy Sądzie Rejonowym w Toruniu na postanowienie Sądu Rejonowego w Świeciu z dnia 27 marca 2015r. w sprawie o sygn. I Co 1492 / 14 postanawia: 1 / oddalić zażalenie; 2 / nie obciążyć wierzyciela kosztami postępowania zażaleniowego. II Cz 369/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 marca 2015r. Sąd Rejonowy w Świeciu zmienił postanowienie Komornika Sądowego K. M. działającego przy Sądzie Rejonowym w Toruniu z dnia 1 grudnia 2014r. w sprawie z wniosku A. K. (wierzyciela) przeciwko M. S. (1) i M. S. (2) (dłużnikom) w ten sposób, że w miejsce opłaty stosunkowej w wysokości 30 195,18 zł ustalił opłatę stosunkową w wysokości 12 066,88 zł i po pomniejszeniu o opłatę w kwocie 6005,46 zł uiszczoną w postępowaniu o zabezpieczenie roszczenia w sprawie KM 1187/14 ustalił łączne koszty na kwotę 19281zł (w punkcie 1); zasądził od wierzyciela na rzecz dłużników uprawnionych solidarnie kwotę 194 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd Rejonowy uznał, że do tej części egzekwowanego świadczenia, które zostało zapłacone do rąk wierzyciela, ma zastosowanie art.49 ust.2 a nie art.49 ust.1 ustawy o kosztach sądowych i egzekucji, a zatem opłata naliczona od kwoty 241 337,58 zł (w następstwie umorzenia postępowania egzekucyjnego) winna wynieść 5% jej wartości tj. 12 066,88 zł, a nie 15 % tj. 30 195,18 zł, jak określił Komornik w swoim postanowieniu. To w konsekwencji spowodowało obniżenie ogólnej kwoty kosztów egzekucyjnych ustalonych w postanowieniu Komornika Sądowego, co szerzej Sąd Rejonowy wyjaśnił (zaskarżone postanowienie wraz z uzasadnieniem – k. 16 do 19). Z treści zażalenia zażaleniu Komornika Sądowego wnosić należy, że domagał się zmiany zaskarżonego postanowienia Sądu Rejonowego poprzez oddalenie skargi dłużników. Zarzucił Sądowi Rejonowemu: - naruszenie art.49 ust.1 i 2 ustawy o komornikach sadowych i egzekucji poprzez wadliwą ich wykładnię wynikającą z przyjęcia, że kwota wypłacona wierzycielowi przez dłużnika w toku egzekucji stanowi świadczenie pozostałe do wyegzekwowania, nie zaś świadczenie wyegzekwowane. W uzasadnieniu wywodził, że zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie zgodny jest pogląd, że wpłatę bezpośrednią dłużnika dokonana w trakcie toczącego się postepowania egzekucyjnego traktować należy jako wyegzekwowaną w toku egzekucji, do której ma zastosowanie art.49 ust.1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji . Natomiast art.49 ust.2 ma zastosowanie jedynie w sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela, gdy dłużnik nie dokonał zapłaty (zażalenie Komornika Sądowego – k.21). W odpowiedzi na zażalenie dłużnicy M. S. (1) i M. S. (2) wnieśli o jego oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postepowania zażaleniowego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje uzasadnienia. Sąd Rejonowy dokonał właściwej wykładni art.49 ust.1 i 2 ustawy z dnia 29.08.1997r. o komornikach sądowych i egzekucji (j.t w Dz.U. 231 z 2011r. poz.1370 ze zm.). W uzasadnieniu zarzutu skarżący odwołał się ogólnie do zgodnych poglądów doktryny i orzecznictwa, które po zmianie treści art.49 ust.2 w/w ustawy wprowadzonej ustawą z dnia 24.05.2007r. (Dz.U. 112 poz.769) straciły jednak zupełnie na aktualności. Dziś treść art.49 ust.1 i 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji jest bowiem jasna. Wiąże opłatę pobieraną przez komornika z rzeczywistym nakładem jego pracy w danym postępowaniu egzekucyjnym poprzez rozróżnienie sytuacji, gdy mamy do czynienia ze ściągnięciem egzekwowanego świadczenia przez komornika (wówczas opłata jest wyższa) i umorzeniem postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela (wówczas opłata jest niższa). Dziś zasadą jest, że w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela po zawiadomieniu dłużnika o wszczęciu egzekucji, od świadczenia spełnionego przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi, komornik pobiera opłatę określoną w art.49 ust.2 zd.1 w/w ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (por. też uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 29.10.2009r. w sprawie III CZP 82/09 – opublikowaną w systemie informacji prawnej LEX). Innymi słowy, jeżeli dłużnik spełni egzekwowane świadczenie bezpośrednio do rąk wierzyciela, to świadczenie to nie może być traktowane, jako świadczenie wyegzekwowane przez komornika, ale uzasadnia jednak naliczenie przez komornika opłaty stosunkowej obciążającej dłużnika, tylko wysokości niższej (5% z ust.2 art.49 ), a nie wyższej (15% z ust.1 art.49 w/w ustawy). Co ważne, z punktu widzenia art.49 ust.2 bez znaczenia pozostaje okoliczność, z jakiej przyczyny wierzyciel dokonał cofnięcia wniosku egzekucyjnego i domagał się umorzenia postępowania, bo przepis nie wymaga od wierzyciela wyjaśnienia motywów swojego działania. W tych okolicznościach uznać należy, że Sąd Rejonowy zasadnie postąpił zmieniając zaskarżone skargą dłużników postanowienie Komornika Sądowego z dnia 1grudnia 2014r. w sprawie KM 2056/14 poprzez obniżenie opłaty stosunkowej od kwoty egzekwowanego świadczenia uiszczonego przez dłużników bezpośrednio do rąk wierzyciela, co w konsekwencji miało wpływ na ustalenie ogólnej (niższej) sumy kosztów egzekucyjnych obciążających dłużnika, co Sąd Rejonowy szerzej wyjaśnił. Dlatego też Sąd odwoławczy oddalił zażalenie Komornika Sądowego, jako nieuzasadnione (na podstawie art.385 kpc w związku z art.397 § 2 i art.13 § 2 kpc ). Na zasadach słuszności nie obciążył wierzyciela kosztami postępowania zażaleniowego, bowiem nie kwestionował on orzeczenia Sądu Rejonowego i nie dał podstaw do jego wszczęcia (po myśli art.102 kpc w związku art.391 § 1 oraz art.397 § 2 i art 13 § 2 kpc ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI