II CZ 35/14

Sąd Najwyższy2014-08-07
SAOSnieruchomościzasiedzenieŚrednianajwyższy
zasiedzenienieruchomościterminy procesoweprzywrócenie terminuapelacjazażalenieSąd Najwyższypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji, uznając, że niedbalstwo wnioskodawczyni wyklucza przywrócenie terminu do jej wniesienia.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego, który odrzucił apelację od postanowienia o oddaleniu wniosku o zasiedzenie. Sąd Rejonowy pierwotnie odrzucił apelację jako złożoną po terminie, ale następnie przywrócił termin. Sąd Okręgowy jednak ponownie odrzucił apelację, nie znajdując podstaw do przywrócenia terminu. Sąd Najwyższy uznał, że odrzucenie apelacji przez Sąd Okręgowy było zasadne, a niedbalstwo wnioskodawczyni przy przekazywaniu informacji o terminach wyklucza przywrócenie terminu.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie I. T., następczyni prawnej M. W., na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 18 listopada 2013 r., które odrzuciło apelację M. W. od postanowienia z dnia 20 września 2012 r. oddalającego jej wniosek o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości. Wcześniej Sąd Rejonowy odrzucił apelację jako złożoną po terminie, ale następnie przywrócił wnioskodawczyni termin do jej wniesienia. Sąd Okręgowy, oceniając ponownie sprawę, stwierdził brak podstaw do przywrócenia terminu i odrzucił apelację. W zażaleniu I. T. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c. oraz art. 168 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że Sąd Okręgowy był uprawniony do zbadania zasadności przywrócenia terminu przez sąd pierwszej instancji. Sąd Najwyższy podkreślił, że brak winy w niedokonaniu czynności procesowej w terminie podlega ocenie z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności. Wnioskodawczyni, mimo pouczenia, uchybiła terminowi z powodu własnego niedbalstwa, przekazując błędną informację o dacie doręczenia postanowienia osobie sporządzającej apelację. Sąd Najwyższy uznał, że nie wykazała ona okoliczności niezależnych od niej lub nadzwyczajnych, a nawet lekkie niedbalstwo wyłącza możliwość przywrócenia terminu. W konsekwencji zażalenie zostało oddalone, a wnioskodawczyni obciążona kosztami postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy jest uprawniony do zbadania zasadności przywrócenia przez sąd pierwszej instancji uchybionego terminu do złożenia środka odwoławczego.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy w ramach swojej kognicji jest uprawniony do zbadania zasadności przywrócenia przez Sąd pierwszej instancji uchybionego terminu do złożenia środka odwoławczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa

Strony

NazwaTypRola
I. T.osoba_fizycznawnioskodawczyni (następca prawny)
I. W.osoba_fizycznawnioskodawczyni (następca prawny)
M. W.osoba_fizycznawnioskodawczyni
PKP Polskie Linie Kolejowe Spółka Akcyjna z siedzibą w W.spółkauczestnik postępowania
Skarb Państwa - Starosta P.organ_państwowyuczestnik postępowania
Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwaorgan_państwowyuczestnik postępowania (koszty)

Przepisy (8)

Pomocnicze

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odwoławczy jest uprawniony do zbadania zasadności przywrócenia przez Sąd pierwszej instancji uchybionego terminu do złożenia środka odwoławczego.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 168 § § 1 zdanie pierwsze

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Brak winy podlega ocenie z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności. Nawet lekkie niedbalstwo wyłącza możliwość przywrócenia terminu.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy był uprawniony do zbadania zasadności przywrócenia terminu przez sąd pierwszej instancji. Niedbalstwo wnioskodawczyni wyklucza przywrócenie terminu do wniesienia apelacji. Obiektywny miernik staranności należy uwzględnić przy ocenie braku winy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c. przez odrzucenie apelacji przez Sąd Odwoławczy. Naruszenie art. 168 k.p.c. przez odrzucenie apelacji mimo braku winy w uchybieniu terminu.

Godne uwagi sformułowania

brak winy w niedokonaniu w terminie czynności procesowej podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy możliwość przywrócenia terminu wyłączają nawet takie zachowania, którym można przypisać charakter lekkiego niedbalstwa

Skład orzekający

Agnieszka Piotrowska

przewodniczący, sprawozdawca

Wojciech Katner

członek

Anna Owczarek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu procesowego, oceny winy i niedbalstwa strony, a także zakresu kognicji sądu odwoławczego w przedmiocie przywrócenia terminu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu z powodu błędnej informacji przekazanej osobie trzeciej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące przywrócenia terminu, co jest kluczowe dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Nawet lekkie niedbalstwo może pozbawić Cię prawa do apelacji – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady przywracania terminów procesowych.

Dane finansowe

koszty postępowania zażaleniowego: 2700 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 35/14 POSTANOWIENIE Dnia 7 sierpnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Anna Owczarek w sprawie z wniosku I. T. i I. W. - następców prawnych M.W. przy uczestnictwie PKP Polskie Linie Kolejowe Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. oraz Skarbu Państwa - Starosty P. o zasiedzenie , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 sierpnia 2014 r., zażalenia wnioskodawczyni I. T. na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 18 listopada 2013 r., 1. oddala zażalenie; 2. zasądza od I. T. na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 2.700,- (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE 2 Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2012 roku Sąd Rejonowy odrzucił apelację M. W. od postanowienia z dnia 20 września 2012 r. oddalającego jej wniosek o stwierdzenie zasiedzenia bliżej opisanej nieruchomości jako złożoną po upływie ustawowego terminu, a następnie postanowieniem z dnia 7 marca 2013 r. przywrócił wnioskodawczyni termin do wniesienia apelacji. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 18 listopada 2013 roku odrzucił jednak apelację M. W., stwierdzając brak podstaw do przywrócenia uchybionego terminu. W złożonym na to orzeczenie zażaleniu następczyni prawna wnioskodawczyni I. T. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c. oraz art. 168 k.p.c. i wniosła o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wbrew zarzutowi zażalenia nie doszło do naruszenia art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c. przez odrzucenie apelacji przez Sąd Odwoławczy, albowiem w ramach swojej kognicji jest on uprawniony do zbadania zasadności przywrócenia przez Sąd pierwszej instancji uchybionego terminu do złożenia środka odwoławczego. Odmiennie oceniając przesłanki przywrócenia terminu do złożenia apelacji Sąd ten nie dopuścił się naruszenia 168 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. przewidującego, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Ugruntowane na tle art. 168 k.p.c. orzecznictwo i doktryna zgodnie wskazują, że brak winy w niedokonaniu w terminie czynności procesowej podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie SN z dnia 14 stycznia 1972 r., III CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Wnioskodawczyni, będąc prawidłowo pouczona o terminie i sposobie złożenia apelacji, uchybiła temu terminowi wskutek własnego niedbalstwa z uwagi na, jak to sama przyznała, przekazanie osobie, która na jej zlecenie sporządziła apelację, błędnej informacji o dacie doręczenia wnioskodawczyni odpisu postanowienia z uzasadnieniem. Skarżąca nie wykazała więc, że przyczyną uchybienia terminu były okoliczności niezależne od M. W. czy 3 też nadzwyczajne. W świetle zaś utrwalonego poglądu orzecznictwa i doktryny możliwość przywrócenia terminu wyłączają nawet takie zachowania, którym można przypisać charakter lekkiego niedbalstwa (por. orzeczenie SN z 9 sierpnia 1974 r., II CZ 149/74, OSPiKA 1975, nr 2, poz. 39). W tej sytuacji zażalenie podlegało oddaleniu jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.). O kosztach postępowania zażaleniowego na rzecz uczestnika postępowania, który wniósł w ustawowym terminie odpowiedź na zażalenie, orzeczono na podstawie art. 520 § 3 w związku z art. 39821 i art. 13 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI