II CZ 34/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem złożony przez jednego ze współuczestników postępowania nieprocesowego jest skuteczny wobec drugiego.
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki Ireny Ł. z powodu niezłożenia przez nią wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, stwierdzając, że w postępowaniu nieprocesowym dotyczącym majątku wspólnego małżonków, wniosek złożony przez jednego z nich jest skuteczny wobec drugiego, analogicznie do przepisów o współuczestnictwie jednolitym w procesie. W konsekwencji, skarga kasacyjna została uznana za dopuszczalną.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestniczki postępowania Ireny Ł. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 26 stycznia 2011 r., którym odrzucono jej skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 30 września 2010 r. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie skargi tym, że uczestniczka nie zażądała doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem, co zgodnie z art. 3985 § 1 k.p.c. pozbawia ją prawa do wniesienia skargi kasacyjnej. Uczestniczka w zażaleniu podniosła naruszenie art. 73 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., argumentując, że wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem złożony przez jej męża, Stanisława Ł., drugiego uczestnika postępowania, jest skuteczny również wobec niej. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne. Zwrócił uwagę, że Sąd Okręgowy ograniczył się jedynie do analizy art. 3985 § 1 k.p.c., pomijając istotną okoliczność, iż postępowanie dotyczyło ustanowienia służebności gruntowej na nieruchomości stanowiącej majątek wspólny małżonków Ł. Podkreślono, że w takiej sytuacji małżonkowie powinni być traktowani jako współuczestnicy jednolici, do których stosuje się art. 73 § 2 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, czynności procesowe jednego współuczestnika działającego są skuteczne wobec nie działającego. W kontekście skargi kasacyjnej oznacza to, że jeśli jeden ze współuczestników złożył wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia doręczenia tego orzeczenia współuczestnikowi, który o to wniósł. Sąd Najwyższy uznał, że nie ma podstaw, aby odmiennie traktować uczestniczkę w zakresie możliwości skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej. Brak uwzględnienia specyfiki postępowania nieprocesowego i sytuacji małżonków doprowadził do wadliwego zastosowania przez Sąd Okręgowy art. 3985 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. W związku z tym, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek złożony przez jednego z małżonków jest skuteczny wobec drugiego, analogicznie do przepisów o współuczestnictwie jednolitym w procesie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że w postępowaniu nieprocesowym dotyczącym majątku wspólnego małżonków, gdzie oboje są równomiernie zainteresowani wynikiem sprawy, należy stosować przepisy o współuczestnictwie jednolitym. W związku z tym, wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem złożony przez jednego z nich jest skuteczny wobec drugiego, co pozwala na skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
Irena Ł.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Waldemar W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Stanisław Ł. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Irena Ł. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 3985 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymóg zgłoszenia przez stronę skarżącą żądania doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem w celu zachowania prawa do wniesienia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego postanowienia przez Sąd Najwyższy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący stosowania przepisów o procesie do postępowań nieprocesowych.
k.p.c. art. 73 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Czynności procesowe współuczestników działających są skuteczne wobec nie działających.
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna rozpoznania zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem złożony przez jednego z małżonków będących współuczestnikami postępowania nieprocesowego dotyczącego majątku wspólnego jest skuteczny wobec drugiego małżonka. Należy stosować analogię do przepisów o współuczestnictwie jednolitym w procesie (art. 73 § 2 k.p.c.) w postępowaniu nieprocesowym, gdy małżonkowie bronią wspólnego prawa.
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna została odrzucona prawidłowo, ponieważ uczestniczka osobiście nie złożyła wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Nie ma – w ocenie Sądu Najwyższego – powodów, aby w rozpoznawanej sprawie traktować odmiennie uczestniczkę w zakresie możliwości skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej. Brak uwzględnienia specyficznych cech postępowania nieprocesowego, w tym okoliczności omówionych na wstępie, przesądza o wadliwym zastosowaniu przez Sąd Okręgowy art. 3985 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.
Skład orzekający
Grzegorz Misiurek
przewodniczący, sprawozdawca
Wojciech Katner
członek
Iwona Koper
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym, w szczególności w kontekście wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem złożonego przez jednego z małżonków będących współuczestnikami postępowania dotyczącego majątku wspólnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu nieprocesowym, gdzie strony są małżonkami broniącymi wspólnego majątku. Może być stosowane analogicznie do innych sytuacji współuczestnictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą skuteczności wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem w postępowaniu nieprocesowym, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy wniosek męża o uzasadnienie wyroku ratuje skargę kasacyjną żony? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 34/11 POSTANOWIENIE Dnia 7 lipca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Iwona Koper w sprawie z wniosku Waldemara W. przy uczestnictwie Stanisława Ł. i Ireny Ł. o ustanowienie służebności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 lipca 2011 r., zażalenia uczestniczki postępowania Ireny Ł. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 26 stycznia 2011 r., uchyla zaskarżone postanowienie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki postępowania Ireny Ł. od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 30 września 2010 r. Stwierdził, że uczestniczka nie zażądała doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem, przez co utraciła prawo do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 3985 § 1 k.p.c.). W zażaleniu uczestniczka podniosła naruszenie art. 73 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Podniosła, że wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem złożony przez jej małżonka, będącego drugim uczestnikiem postępowania, jest skuteczny wobec niej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Dokonana przez Sąd Okręgowy analiza dopuszczalności wniesionej przez uczestniczkę skargi kasacyjnej ogranicza się do treści art. 3985 § 1 k.p.c. i wymogu zgłoszenia przez stronę skarżącą żądania doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Pomija natomiast okoliczność, że postępowanie, w którym zapadło zaskarżone postanowienie, dotyczyło ustanowienia służebności gruntowej na nieruchomości należącej do majątku wspólnego Stanisława i Ireny małżonków Ł. Nie uwzględnia tego, że uczestnicy ci – broniąc wspólnego prawa – byli bezpośrednio i równomiernie zainteresowani wynikiem sprawy. Podkreślenia wymaga, że w procesie, w podobnej sytuacji, byliby oni współuczestnikami jednolitymi biernymi i miałby do nich zastosowanie art. 73 § 2 k.p.c., zgodnie z którym czynności procesowe współuczestników działających są skuteczne wobec nie działających (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2000 r., III CZ 91/00, OSNC 2001, nr 5, poz. 74; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 grudnia 1988 r., III CRN 434/88, OSNC 1991, nr 1, poz. 12). W takim przypadku współuczestnik jednolity, który w ustawowym terminie nie zażąda doręczenia wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem, może wnieść skargę kasacyjną, jeśli wniosek taki złoży inny współuczestnik. Termin do 3 wniesienia skargi kasacyjnej biegnie wtedy od dnia doręczenia wyroku z uzasadnieniem współuczestnikowi, który o to wniósł (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 r., II CKN 31/97, OSNC 1997, nr 8, poz. 116). Dlatego nie ma – w ocenie Sądu Najwyższego – powodów, aby w rozpoznawanej sprawie traktować odmiennie uczestniczkę w zakresie możliwości skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 30 września 2010 r. Brak uwzględnienia specyficznych cech postępowania nieprocesowego, w tym okoliczności omówionych na wstępie, przesądza o wadliwym zastosowaniu przez Sąd Okręgowy art. 3985 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie. md