II CZ 34/10

Sygn. akt II CZ 34/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 6 maja 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Stanisław Dąbrowski 
SSN Bogumiła Ustjanicz 
 
w sprawie ze skargi D. P. 
o 
wznowienie 
postępowania 
zakończonego 
prawomocnym 
wyrokiem 
Sądu 
Apelacyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt I ACa (…) 
w sprawie z powództwa D. P. 
przeciwko J. B., M. C., J. M., E. S., E. K.-K. i I. P. 
o ochronę dóbr osobistych, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 maja 2010 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego 
z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt I ACa (…), 
 
1. 
oddala zażalenie; 
2. 
przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Ł. adwokatowi T. W. 
kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) zł powiększoną o 22% podatku VAT 
tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu 
w postępowaniu zażaleniowym. 
 
Uzasadnienie 
 
Powód złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym 
wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r., w którym oddalono apelację 

 
2 
powoda, wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 29 lipca 2008 r. Wyrokiem z 
dnia 29 lipca 2008 r. oddalono powództwo powoda o ochronę dóbr osobistych. 
Jako podstawę prawna wznowienia postępowania skarżący wskazał art. 401 pkt 
1 k.p.c. Zdaniem skarżącego, w postępowaniu apelacyjnym doszło do nieważności 
postępowania z powodu nienależytej reprezentacji, ponieważ powód skutecznie 
wypowiedział pełnomocnictwo adwokatowi ustanowionemu z urzędu w postępowaniu 
apelacyjnym, a Sąd Apelacyjny nie podjął w tym zakresie żadnych działań. Według 
powoda, odwołanie pełnomocnictwa nastąpiło w piśmie powoda z dnia 28 listopada 
2008 r., skierowanego do tego Sądu, w którym stwierdził on m. in. (mając na myśli 
adwokata ustanowionego z urzędu), że „ten obywatel na pewno nie będzie prowadził 
mojej sprawy”. Przyczyny nieważności postępowania apelacyjnego skarżący upatrywał 
zatem w tym, że - mimo jego wcześniejszego pisma z dnia 28 listopada 2008 r. - Sąd 
Apelacyjny nie spowodował zmiany pełnomocnika z urzędu. 
Sad Apelacyjny postanowieniem z dnia 29 października odrzucił skargę. 
W ocenie Sądu Apelacyjnego, nie zachodziła podana przez powoda pierwsza 
podstawa wznowienia postępowania przewidziana w art. 401 pkt 2 k.p.c. Na rozprawie 
apelacyjnej w dniu 20 stycznia 2009 r., na której powód by obecny, występował adwokat 
z urzędu J. M. i zajmował stanowisko merytoryczne w sprawie, a powód nie złożył na tej 
rozprawie żadnego oświadczenia dotyczącego zmiany pełnomocnika z urzędu i nie 
powołał się na treść swojego pisma z dnia 28 listopada 2008 r. Brak aktywności powoda 
w tym zakresie nie może uzasadniać wznowienia postępowania; ponadto Sąd meriti nie 
ma uprawnień w zakresie dokonywania zmian pełnomocników, w razie ustanowienia 
pełnomocnictwa w urzędu. 
Sąd Apelacyjny stwierdził także, że skarga została złożona po upływie terminu 
określonego w art. 407 § 1 k.p.c. 
W zażaleniu na postanowienie z dnia 29 października 2009 r. powód wnosił o 
jego uchylenie i ponowne rozpoznanie sprawy „w granicach” zakreślonych podstawą 
wznowienia. Według skarżącego, istniała prawna podstawa wznowienia postępowania 
(art. 401 pkt 2 k.p.c.) i skargę wniesiono w terminie właściwym (art. 407 § 1 k.p.c.). 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 401 pkt 2 k.p.c., można żądać wznowienia postępowania, jeżeli 
jedna ze stron nie była należycie reprezentowana bądź jeżeli wskutek naruszenia 
przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Skarżący utrzymuje, że 
skutecznie odwołał ustanowionego pełnomocnika z urzędu w piśmie z dnia 28 listopada 

 
3 
2008 r., co sugeruje brak właściwego reprezentowania powoda w postępowaniu 
apelacyjnym, a zwłaszcza na rozprawie apelacyjnej w dniu 20 stycznia 2009 r. Postawa 
powoda w toku tej rozprawy może jednak wskazywać na to, że akceptował on działania 
pełnomocnika z urzędu (adwokat zajmował merytoryczne stanowisko w sprawie, a 
powód nie składał żadnych wniosków dotyczących zmiany pełnomocnika, nie powoływał 
się też na treść pisma z dnia 28 listopada 2008 r.). Skarżący podnosił w zażaleniu, że w 
toku tej rozprawy „nie doszło do potwierdzenia przez skarżącego dokonanych czynności 
procesowych (adwokata)”. Tymczasem Sąd Apelacyjny prawidłowo przyjął, że nie 
doszło jednak do skutecznego zakwestionowania działania ustanowionego z urzędu 
adwokata ze strony powoda. Skarżący nie skorzystał zatem z możliwości 
wypowiedzenia pełnomocnictwa dotychczasowemu pełnomocnikowi lub przynajmniej 
potwierdzenia wyrażonej w tym zakresie wcześniej własnej woli. Oznaczało to 
możliwość skonstatowania faktu prawidłowej reprezentacji powoda w postępowaniu 
apelacyjnym, nawet jeżeli skarżący - jak wywodził - utracił wcześniej niezbędne zaufanie 
do przyznanego mu pełnomocnika z urzędu. 
Trafnie również przyjęto w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący złożył 
skargę o wznowienie z przekroczeniem terminu przewidzianego w art. 407 § 1 k.p.c. 
Początek biegu terminu trzymiesięcznego należy bowiem liczyć od dnia 20 stycznia 
2009 r., tj. od dnia ogłoszenia wyroku sądu drugiej instancji. Wyrok ten bowiem zapadł 
po przeprowadzeniu rozprawy, w której uczestniczył powód i jego pełnomocnik z urzędu. 
Jeżeli powód był przekonany o braku należytej reprezentacji w postępowaniu 
apelacyjnym, to istotnie termin przewidziany w art. 407 § 1 k.p.c rozpoczął swój bieg w 
dniu 20 stycznia 2009 r. i zakończył się w dniu 20 kwietnia 2009 r. Skoro skargę o 
wznowienie postępowania powód wniósł w lipcu 2009 r., to nastąpiło to już po upływie 
terminu określonego w art. 407 § 1 k.p.c. 
Z 
przedstawionych 
względów 
Sąd 
Najwyższy 
oddalił 
zażalenie 
jako nieuzasadnione 
(art. 
39814 
k.p.c. 
w 
zw. 
z 
art. 
3941 
§ 
3 
k.p.c.). 
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 98 k.p.c, art. 108 § 1 k.p.c. i §§ 
10, 12, 16 rozporządzenia MS z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności 
adwokackie (...) (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).