II CZ 34/09

Sąd Najwyższy2009-07-24
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniakoszty sądowezażalenieterminy procesoweniedopuszczalnośćSąd Najwyższypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o kosztach, uznając je za niedopuszczalne i nieprzerywające biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej.

Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie powódki na postanowienie o kosztach, ponieważ opłata od zażalenia została uiszczona po terminie. Powódka wniosła zażalenie na to postanowienie, argumentując, że złożenie innego, niedopuszczalnego zażalenia przerwało bieg terminu do uiszczenia opłaty. Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie na postanowienie o kosztach nie jest zaskarżalne do SN, a niedopuszczalna czynność procesowa nie przerywa biegu terminów.

Sprawa dotyczyła zażalenia powódki J. H.-C. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 22 stycznia 2009 r., którym odrzucono jej zażalenie na wcześniejsze postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Sąd Okręgowy odrzucił pierwotne zażalenie powódki, ponieważ opłata od zażalenia na postanowienie o kosztach została uiszczona po terminie. Powódka twierdziła, że złożenie przez nią niedopuszczalnego zażalenia na postanowienie o kosztach przerwało bieg terminu do uiszczenia opłaty. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na postanowienie odrzucające zażalenie, stwierdził, że zgodnie z art. 3941 § 2 k.p.c., zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji jest dopuszczalne tylko w sprawach kasacyjnych, a postanowienie o kosztach procesu nie jest postanowieniem kończącym postępowanie. W związku z tym, zażalenie powódki na postanowienie o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych było niedopuszczalne i nie mogło przerwać biegu terminu do uiszczenia opłaty. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki i przyznał pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, niedopuszczalna czynność procesowa nie wywołuje żadnego skutku procesowego, a więc i nie przerywa biegu terminów sądowych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji o kosztach procesu nie jest dopuszczalne, ponieważ nie jest to postanowienie kończące postępowanie. Skoro zażalenie było niedopuszczalne, nie mogło przerwać biegu terminu do uiszczenia opłaty od zażalenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy (w sporze o dopuszczalność zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
J. H. – C.osoba_fizycznapowódka (skarżąca)
D. S.innepozwany
adw. K. J.innepełnomocnik z urzędu

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 3941 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 167

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 19 i 20

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 6 pkt 6

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 13 ust. 2 pkt 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie na postanowienie o kosztach procesu nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, a zatem nie przysługuje na nie zażalenie do Sądu Najwyższego. Niedopuszczalna czynność procesowa nie wywołuje skutków procesowych i nie przerywa biegu terminów sądowych.

Odrzucone argumenty

Złożone zażalenie na postanowienie o kosztach przerwało bieg terminu do uiszczenia opłaty sądowej. Opłata została uiszczona w terminie siedmiodniowym od dnia doręczenia postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 5 stycznia 2009 r.

Godne uwagi sformułowania

postanowienie o kosztach procesu nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie Niedopuszczalna czynność procesowa nie wywołuje bowiem żadnego skutku procesowego, a więc i nie przerywa biegu terminów sądowych.

Skład orzekający

Antoni Górski

przewodniczący-sprawozdawca

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Józef Frąckowiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretację przepisów dotyczących dopuszczalności zażaleń do Sądu Najwyższego na postanowienia o kosztach oraz skutków niedopuszczalnych czynności procesowych dla biegu terminów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji k.p.c. z 2009 r. w zakresie dopuszczalności zażaleń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z kosztami postępowania i terminami, co jest istotne dla praktyków prawa, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo złożony.

Niedopuszczalne zażalenie nie przerwie biegu terminu. Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady procesowe.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 34/09 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 24 lipca 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
 
SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz 
SSN Józef Frąckowiak 
 
 
ze skargi J. H. – C. 
o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem  
Sądu Okręgowego w K.  
z dnia 6 czerwca 2008 r., wydanego w sprawie z powództwa J. H. – C. 
przeciwko D. S. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 24 lipca 2009 r., 
zażalenia powódki (skarżącej) 
na postanowienie Sądu Okręgowego w K. 
z dnia 22 stycznia 2009 r.,  
 
oddala zażalenie i przyznaje adw. K. J. kwotę 1.800 zł 
powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług tytułem 
nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, 
którą nakazuje wypłacić z Kasy Sądu Okręgowego w K. 
 
 
 
Uzasadnienie 
 
 

 
2 
Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 5 września 2008 r. odrzucił 
skargę o wznowienie postępowania wniesioną przez powódkę w sprawie sygn. akt 
I …/08. Postanowienie to zaskarżył pełnomocnik powódki i jednocześnie złożył 
wniosek 
o 
zwolnienie 
od 
kosztów 
sądowych. 
Postanowieniem 
z 
dnia 
15 października 2008 r. Sąd zwolnił powódkę od kosztów sądowych w części 
i zobowiązał pełnomocnika powódki do uiszczenia opłaty od zażalenia w kwocie 
110 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. 
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 stycznia 2009 r. Sąd Okręgowy 
w K. odrzucił zażalenie powódki na postanowienie z dnia 5 września 2008 r. Sąd 
stwierdził, iż zakreślony siedmiodniowy termin do uiszczenia opłaty upłynął w dniu 4 
listopada 2008 r., a opłata została uiszczona po terminie tj. dnia 13 stycznia 2009 r. 
Sąd Okręgowy ustalił również, że w dniu 30 października 2008 r. powódka, pomimo 
reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła niedopuszczalne 
zażalenie na postanowienie z dnia 15 października 2008 r., które zostało odrzucone 
postanowieniem z dnia 5 stycznia 2009 r. Zdaniem Sądu, fakt ten nie przerwał 
jednak biegu terminu dla uiszczenia opłaty sądowej. W związku z tym należało 
zastosować przepisy art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c. i art. 398 § 2 k.p.c., na 
mocy których sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po 
upływie przypisanego terminu, nieopłacone lub z innych przyczyn niedopuszczalne, 
jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym 
terminie. 
W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia 
i zarzucił naruszenie art. 167 k.p.c. Podniósł, że złożone przez niego zażalenie 
z dnia 30 października 2008 r. przerwało bieg terminu dla uiszczenia opłaty 
sądowej i w związku z tym opłatę w kwocie 110 zł uiścił w terminie tzn. w terminie 
siedmiodniowym od dnia doręczenia postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 
5 stycznia 2009 r. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
Zgodnie z regulacją zawartą w art. 3941 § 2 k.p.c. zażalenie na postanowienie 
sądu drugiej instancji zostało dopuszczone jedynie na postanowienia wydane 

 
3 
w sprawach tzw. kasacyjnych, czyli na postanowienia kończące postępowanie 
w sprawie. Przesłanki kwalifikowania postanowień do kategorii kończących 
postępowania w sprawie były wielokrotnie przedmiotem rozważań w orzecznictwie 
Sądu Najwyższego. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem, postanowienie o kosztach 
procesu 
nie 
jest 
postanowieniem 
kończącym 
postępowanie 
w 
sprawie. 
Postanowienie to bowiem nie dotyczy istoty sprawy, w stosunku do jej przedmiotu 
ma jedynie charakter uboczny. Oznacza to, że w stanie prawnym obowiązującym 
przed wejściem w życie ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy Kodeks 
postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 69, poz. 592) na postanowienie sądu drugiej 
instancji o kosztach procesu nie przysługiwało zażalenie do Sądu Najwyższego 
(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 1996 r., I CZ 30/97, OSNC 
1997, nr 3, poz. 34 i z dnia 12 października 2007 r., IV CZ 28/07, OSNC 2008, nr 2, 
poz. 29, z dnia 12 października 2007 r., IV CZ 56/07, niepubl.). Pogląd ten został 
zaakceptowany w doktrynie i piśmiennictwie prawniczym. 
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy 
stwierdzić, że trafny jest pogląd Sądu Okręgowego, iż zażalenie na postanowienie 
o częściowym 
zwolnieniu 
od 
kosztów 
sądowych 
złożone 
przez 
powódkę 
30 października 2008 r. było niedopuszczalne. Oznacza to, że nie mogło ono 
przerwać biegu tygodniowego terminu do uiszczenia opłaty od zażalenia 
zakreślonego 
w postanowieniu 
Sądu z 
dnia 
15 
października 
2008 
r. 
Niedopuszczalna czynność procesowa nie wywołuje bowiem żadnego skutku 
procesowego, a więc i nie przerywa biegu terminów sądowych (por. postanowienie 
Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 39/01, niepubl.).  
Wobec powyższego, uznając zażalenie strony powodowej za pozbawione 
usprawiedliwionych podstaw, Sąd Najwyższy oddalił je stosownie do art. 39814 
k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. 
Na podstawie § 19 i 20 oraz § 6 pkt 6 i § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia 
Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności 
adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy 
prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1348 ze zm.) przyznane zostało 

 
4 
pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną 
świadczoną z urzędu. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
md

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI