II Cz 330/15

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2015-07-22
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
klauzula wykonalnościwspólność majątkowazgoda małżonkaart. 787 kpcart. 41 krowierzycieldłużnikugodakoszty postępowania

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużniczki, uznając, że zgoda na zaciągnięcie zobowiązania została wykazana.

Sąd Okręgowy rozpatrywał zażalenie J. S. na postanowienie Sądu Rejonowego o nadaniu klauzuli wykonalności ugodzie przeciwko jego małżonce, Z. S., z ograniczeniem odpowiedzialności do majątku wspólnego. J. S. zarzucił naruszenie art. 787 k.p.c., twierdząc, że nie wyraził zgody na zaciągnięcie zobowiązania. Sąd Okręgowy uznał, że zgoda została wykazana dokumentami, w tym ugodą, w której J. S. reprezentował żonę i był dyrektorem jej firmy, co potwierdzało jego świadomość i zgodę na powstanie wierzytelności.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał zażalenie J. S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, które nadało klauzulę wykonalności ugodzie zawartej między wierzycielem a dłużniczką Z. S. Klauzula została nadana również przeciwko małżonkowi dłużniczki, J. S., z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową. Sąd Rejonowy uzasadnił to tym, że J. S. reprezentował żonę przy zawieraniu ugody i był dyrektorem jej firmy, co dowodziło jego zgody na zaciągnięcie zobowiązania zgodnie z art. 787 k.p.c. i art. 41 § 1 k.r.o. J. S. wniósł zażalenie, zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 787 k.p.c. i twierdząc, że jego zgoda nie wynikała z treści ugody. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, uznając, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił dowody. Podkreślono, że J. S. jako pełnomocnik żony i dyrektor jej firmy, podpisując ugodę, miał świadomość i godził się na powstanie wierzytelności. Sąd odwoławczy powołał się na art. 385 k.p.c. i orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, zgoda małżonka dłużnika na zaciągnięcie zobowiązania może być wykazana dokumentami, w tym ugodą, w której małżonek dłużniczki występował jako pełnomocnik dłużniczki i dyrektor jej firmy, co świadczy o jego świadomości i zgodzie na powstanie wierzytelności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że fakt, iż J. S. reprezentował żonę przy zawieraniu ugody i był dyrektorem jej firmy, z której działalności wynikała wierzytelność, dowodzi jego zgody na zaciągnięcie zobowiązania. Podkreślono, że jego udział w mediacji i podpisanie ugody jako pełnomocnika świadczy o świadomości i akceptacji zobowiązania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

wierzyciel

Strony

NazwaTypRola
Przedsiębiorstwo (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w I.spółkawnioskodawca
Z. S.osoba_fizycznadłużniczka
J. S.osoba_fizycznamałżonek dłużniczki

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 787

Kodeks postępowania cywilnego

Tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim sąd nada klauzulę wykonalności także przeciwko jej małżonkowi z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową, jeżeli wierzyciel wykaże dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika.

Pomocnicze

k.r.o. art. 41 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Zaspokojenia z majątku wspólnego może żądać wierzyciel, którego dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków, jeżeli zaciągnął on zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasądzenie kosztów postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach w postępowaniu zażaleniowym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 13 ust 2 pkt 1 i § 11 ust 1 pkt 13

Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zgoda małżonka dłużniczki na zaciągnięcie zobowiązania została wykazana dokumentami (ugoda, umowa), w których małżonek występował jako pełnomocnik dłużniczki i dyrektor jej firmy. Udział małżonka dłużniczki w mediacji i podpisanie ugody świadczy o jego świadomości i zgodzie na powstanie wierzytelności.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 787 k.p.c. przez Sąd Rejonowy. Brak jednoznacznej i bezpośredniej zgody małżonka dłużnika na zaciągnięcie zobowiązania wynikającej z treści ugody.

Godne uwagi sformułowania

Jest to procesowa konsekwencja regulacji materialnoprawnej przewidzianej w art. 41 § 1 k.r.o. Dokument określony w art. 787 kpc ma dowodzić faktu udzielenia zgody. Nie do zaaprobowania jest bowiem pogląd, że jako pełnomocnik działał w imieniu małżonki co nie oznacza, że jako mąż wyrażał zgodę na powstanie wierzytelności. Jest to tym bardziej niewiarygodne, sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego...

Skład orzekający

Piotr Starosta

przewodniczący-sprawozdawca

Irena Dobosiewicz

sędzia

Tomasz Adamski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie zgody małżonka na zaciągnięcie zobowiązania przez dłużnika w kontekście nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy małżonek dłużnika aktywnie uczestniczył w procesie powstawania zobowiązania i jego wykazania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego, jakim jest odpowiedzialność majątkowa małżonków, i wyjaśnia, jak można wykazać zgodę na zaciągnięcie zobowiązania.

Czy zgoda małżonka na dług może być ukryta w jego roli dyrektora firmy żony?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: II Cz 330/ 15 POSTANOWIENIE Dnia 22 lipca 2015 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny – Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Piotr Starosta (spr.) Sędziowie: SO Irena Dobosiewicz SO Tomasz Adamski po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2015 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Przedsiębiorstwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w I. przeciwko małżonkowi dłużniczki Z. S. - J. S. o nadanie klauzuli wykonalności na skutek zażalenia małżonka dłużniczki J. S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 31 października 2014 r. w sprawie o syg. XII Co 8988/14 postanawia: 1. oddalić zażalenie; 2. zasądzić od J. S. na rzecz wierzyciela kwotę 60 zł (sześćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Sygn. akt II Cz 330/15 UZASADNIENIE Powód wniósł wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużniczki. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 31 października 2014r. postanowił, nadać klauzulę wykonalności ugodzie zawartej przed mediatorem w dniu 23 września 201r. zatwierdzonej przez Sąd Rejonowy w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 20 stycznia 2011r. sygn. akt VIII GC 129/10 poprzez nadanie klauzuli wykonalności także przeciwko małżonkowi dłużniczki Z. S. – J. S. z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską. Zasądził od J. S. na rzecz wierzyciela kwotę 110 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 23 września 2010 r. między wierzycielem, a dłużniczką została zawarta ugoda przed mediatorem T. O. , która została zatwierdzona przez Sąd Rejonowy w Bydgoszczy poprzez nadanie jej klauzuli wykonalności w dniu 20 stycznia 2011 r. w sprawie o sygnaturze akt VIII GC 129/10. Zgodnie z art. 787 kpc w brzmieniu obowiązującym od 20 stycznia 2005 r., tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim sąd nada klauzulę wykonalności także przeciwko jej małżonkowi z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową, jeżeli wierzyciel wykaże dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika. Jest to procesowa konsekwencja regulacji materialnoprawnej przewidzianej w art. 41 § 1 k.r.o. -stanowiącym, że zaspokojenia z majątku wspólnego może żądać wierzyciel, którego dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków, jeżeli zaciągnął on zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka. Sąd na podstawie analizy akt sprawy źródłowej VIII GC 129/10 ustalił, iż przy zawieraniu ugody z dnia 23 września 2010 r. dłużniczkę Z. S. reprezentował jej mąż J. S. (k.69 VIII GC 129/10). Nadto z akt tych wynika, że małżonek dłużniczki był dyrektorem (...) „ (...) ", którego właścicielką była jego małżonka. W związku z działalnością tego przedsiębiorstwa powstała przedmiotowa wierzytelność. Podkreślić należy, że mąż dłużniczki występował także w jej imieniu przy zawieraniu z wierzycielem ugody z dnia 10 marca 2005 r. (k.20 VIII GC 129/10). Dokument określony w art. 787 kpc ma dowodzić faktu udzielenia zgody. Oznacza to, że z jego treści powinno wynikać w sposób jednoznaczny i bezpośredni, że małżonek dłużniczki wyraził zgodę (nawet, jeśli jest ona następcza) na zaciągniecie przez dłużnika konkretnego zobowiązania. Zgoda małżonka musi wynikać z samej treści dokumentu prywatnego, co w niniejszej sprawie zostało potwierdzone ugodą z dnia 23 września 2010 r. oraz umową z dnia 10 marca 2005 r. (por. postanowienie Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 14 marca 2014 r., sygn. akt II CZ 85/14). W oparciu o dokumenty przedstawione przez wierzyciela należało uznać, iż przesłanki rozszerzenia klauzuli wykonalności na małżonka dłużnika określone w treści art. 787 kpc zostały spełnione. Wobec powyższego, na mocy art. 787 kpc , postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. O kosztach orzeczono, na podstawie art. 770 k.p.c. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł małżonek dłużniczki – J. S. zaskarżając je w całości wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia i wnioskiem o wstrzymanie egzekucji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 787 k.p.c. przez niewłaściwe jego zastosowanie i przyjęcie, że z treści ugody wynika, iż małżonek dłużnika wyraził zgodę na zaciągnięcie zobowiązania przez dłużnika. Mając na względzie powyższy zarzut wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i oddalenie wniosku wierzyciela oraz o zwrot kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową art. 168 k.p.c. Ponadto wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Nadto wniósł o wstrzymanie egzekucji na podstawie ar. 821 k.p.c. Sąd Okręgowy zważył co następuje : Zażalenie nie jest zasadne . Wbrew zarzutowi skarżącego Sąd Rejonowy nie naruszył art. 787 k.p.c. nadając klauzulę wykonalności ugodzie zawartej przed mediatorem w dniu 23 września 2010r. zatwierdzonej przez Sąd Rejonowy w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 20 stycznia 2011r. sygn. akt VIII GC 129/10 także przeciwko małżonkowi dłużniczki Z. S. – J. S. z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską. Nie ulega wątpliwości , że w obecnym stanie prawnym skuteczne zaciągnięcie zobowiązania przez jednego z małżonków nie jest wystarczające do nabycia przez wierzyciela uprawnienia do zaspokojenia z majątku wspólnego małżonków. Artykuł 41 § 1 k.r.o. uzależnia to od zaciągnięcia zobowiązania za zgodą drugiego małżonka także w tych przypadkach, gdy nie jest ona wymagana przez art. 37 k.r.o. W zamiarze ustawodawcy takie rozwiązanie miało stanowić instrument ochrony dobra rodziny małżonków. W konsekwencji zmusiło to wierzyciela chcącego zaspokojenia z majątku wspólnego małżonków uzyskania już na etapie zawierania umowy zgody małżonka swojego kontrahenta na zaciągnięcie przez niego zobowiązania. Co więcej ustawodawca dopuszczalność nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika uzależnił , nie tylko od wyrażenia zgody przez jego małżonka na zaciągnięcie zobowiązania , jak stanowi art. 41 § 1 k.r.o. , ale także od wykazania tej okoliczności za pomocą określonych dowodów (dokumentów urzędowych lub prywatnych). Sąd Rejonowy słusznie uznał , że dokument urzędowy w postaci ugody sądowej podpisany przez małżonka dłużniczki dowodzi , że miał on świadomość i godził się na zaciągnięcie przez nią egzekwowanego roszczenia . W niczym tej oceny nie podważa fakt , że skarżący przy podpisywaniu ugody sądowej występował jako pełnomocnik dłużniczki . Nie do zaaprobowania jest bowiem pogląd ,że jako pełnomocnik działał w imieniu małżonki co nie oznacza , że jako mąż wyrażał zgodę na powstanie wierzytelności . Jest to tym bardziej niewiarygodne , sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego , że skarżący podpisując ugodę sądową był nie tylko pełnomocnikiem dłużniczki ale również dyrektorem firmy , której właścicielką była jego małżonka a z której działalnością wiązała się ugoda sądowa .Podkreślić zresztą należy , że owa ugoda była rezultatem prowadzonej bardzo długiej mediacji , w której małżonek dłużniczki brał aktywny udział . W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację i orzekł o kosztach po myśli art. 98§ 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 108 §1 k.p.c. i § 13 ust 2 pkt 1 i§ 11 ust 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI