II Cz 304/13

Sąd Okręgowy w Jeleniej GórzeJelenia Góra2013-05-07
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
koszty procesuart. 102 kpcsytuacja materialnazażaleniewspólnota mieszkaniowaratyzasada słuszności

Podsumowanie

Sąd Okręgowy obniżył zasądzone koszty procesu od pozwanej do kwoty 469 zł, uwzględniając jej trudną sytuację materialną i rodzinne, mimo że sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw do zastosowania art. 102 kpc.

Sąd Rejonowy zasądził od pozwanej A. D. kwotę 2257 zł oraz koszty procesu w wysokości 769 zł, mimo trudnej sytuacji materialnej pozwanej. Pozwana wniosła zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach, wskazując na niskie dochody i konieczność utrzymania syna. Sąd Okręgowy, stosując art. 102 kpc, obniżył zasądzone koszty do 469 zł, uznając, że zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające częściowe odstąpienie od obciążenia pozwanej pełnymi kosztami.

Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 22 marca 2013 r. zasądził od pozwanej A. D. na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej kwotę 2257 zł z odsetkami, umorzył postępowanie w części cofniętego powództwa, rozłożył należność na 22 miesięczne raty oraz zasądził od pozwanej 769 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd I instancji uzasadnił obciążenie kosztami tym, że trudna sytuacja majątkowa strony przegrywającej nie jest wystarczającą podstawą do nieobciążania jej kosztami, a rozłożenie należności na raty uwzględniało jej stan majątkowy. Pozwana A. D. wniosła zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach, domagając się ich nieobciążania z uwagi na zarobki netto 1200 zł, utrzymanie 10-letniego syna i wysokie koszty utrzymania lokalu. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, rozpoznając zażalenie, postanowił zmienić rozstrzygnięcie o kosztach, obniżając je do kwoty 469 zł, a dalej idące zażalenie oddalić. Sąd Okręgowy uznał, że przepis art. 102 kpc, który pozwala na odstąpienie od obciążenia strony przegrywającej kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych, znajduje zastosowanie w tej sprawie. Wskazał, że pozwana częściowo uregulowała zadłużenie, nie kwestionując jego zasadności, ale powołując się na trudną sytuację materialną. Biorąc pod uwagę niskie dochody pozwanej, konieczność utrzymania syna i istniejące zobowiązanie rozłożone na raty, sąd uznał, że obciążenie jej pełnymi kosztami spowodowałoby powstanie kolejnego zadłużenia ograniczającego możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny. Dlatego też, na podstawie art. 386 § 1 kpc w związku z art. 397 § 2 kpc, sąd obniżył koszty procesu do kwoty 469 zł.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może zastosować przepis art. 102 kpc w wypadkach szczególnie uzasadnionych, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności związanych z przebiegiem procesu oraz sytuacją życiową i majątkową strony.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że trudna sytuacja materialna pozwanej, konieczność utrzymania syna i istniejące zobowiązania rozłożone na raty stanowią wypadek szczególnie uzasadniony do zastosowania art. 102 kpc, co skutkuje obniżeniem zasądzonych kosztów procesu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia w części dotyczącej kosztów

Strona wygrywająca

A. D. (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. (...)innepowód
A. D.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis upoważnia sąd w wypadkach szczególnie uzasadnionych do zasądzenia od strony przegrywającej spór tylko części kosztów albo do nieobciążania jej w ogóle kosztami. Jego kwalifikacja i ocena pozostawiona jest sądom, kierując się poczuciem sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ogólna zasada powiązania obowiązku zwrotu kosztów z wynikiem procesu.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego postanowienia.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozpoznania zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja materialna pozwanej. Konieczność utrzymania syna. Istniejące zobowiązania rozłożone na raty. Zastosowanie art. 102 kpc w celu zachowania zasady słuszności.

Odrzucone argumenty

Sąd I instancji nie znalazł podstaw do zastosowania art. 102 kpc. Częściowe umorzenie postępowania wynikało z faktu uregulowania przez pozwaną części zadłużenia.

Godne uwagi sformułowania

Sama ciężka sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej spór nie stanowi podstawy do nieobciążania kosztami na rzecz przeciwnika, który wygrał proces. Przewidziane w nim reguły stanowią odstępstwo od ogólnej zasady - zawartej w art. 98§1 kpc - powiązania obowiązku zwrotu kosztów z wynikiem procesu i urzeczywistniają zasadę słuszności. Okoliczności którymi powinien kierować się sąd dotyczą zarówno faktów związanych z przebiegiem procesu jak i stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony. Przy niewielkich dochodach pozwanej, konieczności utrzymania syna i istniejącym zobowiązaniem rozłożonym na raty obciążenie pozwanej pełnymi kosztami oznaczałoby powstanie kolejnego zadłużenia ograniczającego możliwość zaspokojenia potrzeb bytowych jej rodziny.

Skład orzekający

W. Damaszko

przewodniczący

A. Izydorczyk

sędzia

M. Lechowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Stosowanie art. 102 kpc w sprawach o zapłatę, gdy strona przegrywająca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej."

Ograniczenia: Każda sprawa jest oceniana indywidualnie pod kątem 'wypadków szczególnie uzasadnionych'.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie pokazuje praktyczne zastosowanie przepisu o kosztach procesu (art. 102 kpc) w kontekście trudnej sytuacji życiowej strony, co jest częstym problemem w sprawach cywilnych.

Sąd obniżył koszty procesu. Czy Twoja trudna sytuacja materialna może Cię uratować przed płaceniem?

Dane finansowe

WPS: 2257 PLN

zapłata: 2257 PLN

zwrot kosztów procesu: 469 PLN

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II Cz 304/13 POSTANOWIENIE Dnia 7 maja 2013 roku. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze Wydział II Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący - SO W. Damaszko/ spr/ Sędziowie SO A. Izydorczyk SO M. Lechowska po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2013 r. w Jeleniej Górze na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w J. przeciwko A. D. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze w przedmiocie kosztów zawarte w wyroku z dnia 22 marca 2013 r. sygn. akt I C 49/13 p o s t a n a w i a : zmienić rozstrzygniecie o kosztach zawarte w punkcie IV wyroku o tyle, że wysokość zasądzonych kosztów obniżyć do kwoty 469 zł, zaś dalej idące zażalenie oddalić. . UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 22 marca 2013 roku zasądził od pozwanej A. D. na rzecz strony powodowej kwotę 2257 zł z ustawowymi odsetkami od poszczególnych kwot cząstkowych, umorzył postępowanie w zakresie cofniętego powództwa, zasądzone świadczenie rozłożył na 22 miesięczne raty oraz zasądził od pozwanej na rzecz strony powodowej 769 zł z tytułu zwrotu kosztów procesu. Uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach procesu Sąd I instancji wskazał, że mimo trudnej sytuacji majątkowej pozwanej nie zachodzą szczególne okoliczności przewidziane w art. 102 kpc do nieobciążenia A. D. kosztami przegranego sporu. Sama ciężka sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej spór nie stanowi podstawy do nieobciążania kosztami na rzecz przeciwnika, który wygrał proces. Sąd ten argumentował również, że rozłożenie należności głównej na raty wynikało z uwzględnienia stanu majątkowego pozwanej. Co prawda częściowo postępowanie zostało umorzone wobec cofnięcia powództwa, ale czynność ta wynikała z faktu, że w trakcie sprawy pozwana w niewielkim zakresie uregulowała zadłużenie. W zażaleniu A. D. zaskarżyła rozstrzygnięcie o kosztach zawarte w wyroku wnosząc o nieobciążanie pozwanej tymi kosztami na rzecz strony powodowej. Skarżąca wskazała, że zarabia netto 1200 zł i posiada na utrzymaniu 10 letniego syna. Ponosi wysokie koszty opłat za lokal – około 720 zł – a pozostałą kwotę przeznacza na niezbędne utrzymanie siebie i dziecka. Obciążenie pozwanej kosztami procesu spowoduje powiększenie jej zadłużenia . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie jedynie częściowo zasługiwało na uwzględnienie. Powołany przez Sąd I instancji przepis art. 102 kpc upoważnia sąd w wypadkach szczególnie uzasadnionych do zasądzenia od strony przegrywającej spór tylko części kosztów albo do nieobciążania jej w ogóle kosztami. Przewidziane w nim reguły stanowią odstępstwo od ogólnej zasady - zawartej w art. 98§1 kpc - powiązania obowiązku zwrotu kosztów z wynikiem procesu i urzeczywistniają zasadę słuszności. Skoro powołany przepis nie konkretyzuje co należy rozumieć pod pojęciem „wypadków szczególnie uzasadnionych”, to ich kwalifikacja i ocena pozostawiona jest sądom. Orzecznictwo Sądu Najwyższego co prawda wielokrotnie wypowiadało się o sytuacjach, których dopuszczalne jest stosowanie przepisu art. 102 kpc , jednakże każdorazowo sąd rozstrzygający spór powinien się kierować własnym poczuciem sprawiedliwości. Okoliczności którymi powinien kierować się sąd dotyczą zarówno faktów związanych z przebiegiem procesu jak i stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony. Pozwana posiada zadłużenie związane z utrzymaniem części wspólnych nieruchomości i kosztów zarządu. W trakcie procesu część zadłużenia uregulowała nie kwestionując jego zasadności lecz powołując się na swoją trudną sytuację materialną. W związku z powyższymi okolicznościami uznał Sąd Okręgowy, że zachodzą podstawy do zasądzenia od pozwanej tylko części kosztów procesu i obniżenie wynagrodzenia pełnomocnika strony powodowej o połowę czyli o kwotę 300 zł. Przy niewielkich dochodach pozwanej, konieczności utrzymania syna i istniejącym zobowiązaniem rozłożonym na raty obciążenie pozwanej pełnymi kosztami oznaczałoby powstanie kolejnego zadłużenia ograniczającego możliwość zaspokojenia potrzeb bytowych jej rodziny. Z powyższych względów na podstawie art. 386 § 1 kpc w związku z art. 397 § 2 kpc zaskarżone postanowienie podlegało zmianie o tyle, że wysokość zasądzonych kosztów obniżono do kwoty 469 zł zaś dalej idące zażalenie, jako bezzasadne oddalono.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę