II CZ 304/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 22 marca 2013 r. zasądził od pozwanej A. D. na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej kwotę 2257 zł z odsetkami, umorzył postępowanie w części cofniętego powództwa, rozłożył należność na 22 miesięczne raty oraz zasądził od pozwanej 769 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd I instancji uzasadnił obciążenie kosztami tym, że trudna sytuacja majątkowa strony przegrywającej nie jest wystarczającą podstawą do nieobciążania jej kosztami, a rozłożenie należności na raty uwzględniało jej stan majątkowy. Pozwana A. D. wniosła zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach, domagając się ich nieobciążania z uwagi na zarobki netto 1200 zł, utrzymanie 10-letniego syna i wysokie koszty utrzymania lokalu. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, rozpoznając zażalenie, postanowił zmienić rozstrzygnięcie o kosztach, obniżając je do kwoty 469 zł, a dalej idące zażalenie oddalić. Sąd Okręgowy uznał, że przepis art. 102 kpc, który pozwala na odstąpienie od obciążenia strony przegrywającej kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych, znajduje zastosowanie w tej sprawie. Wskazał, że pozwana częściowo uregulowała zadłużenie, nie kwestionując jego zasadności, ale powołując się na trudną sytuację materialną. Biorąc pod uwagę niskie dochody pozwanej, konieczność utrzymania syna i istniejące zobowiązanie rozłożone na raty, sąd uznał, że obciążenie jej pełnymi kosztami spowodowałoby powstanie kolejnego zadłużenia ograniczającego możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny. Dlatego też, na podstawie art. 386 § 1 kpc w związku z art. 397 § 2 kpc, sąd obniżył koszty procesu do kwoty 469 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaStosowanie art. 102 kpc w sprawach o zapłatę, gdy strona przegrywająca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej.
Każda sprawa jest oceniana indywidualnie pod kątem 'wypadków szczególnie uzasadnionych'.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sytuacji trudnej sytuacji materialnej strony przegrywającej spór, sąd powinien zastosować przepis art. 102 kpc i odstąpić od obciążenia jej pełnymi kosztami procesu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może zastosować przepis art. 102 kpc w wypadkach szczególnie uzasadnionych, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności związanych z przebiegiem procesu oraz sytuacją życiową i majątkową strony.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że trudna sytuacja materialna pozwanej, konieczność utrzymania syna i istniejące zobowiązania rozłożone na raty stanowią wypadek szczególnie uzasadniony do zastosowania art. 102 kpc, co skutkuje obniżeniem zasądzonych kosztów procesu.
Czy sama ciężka sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej spór stanowi podstawę do nieobciążania jej kosztami na rzecz przeciwnika, który wygrał proces?
Odpowiedź sądu
Nie, sama ciężka sytuacja ekonomiczna nie jest wystarczającą podstawą do nieobciążania kosztami, jednakże może być jednym z elementów branych pod uwagę przy ocenie, czy zachodzą wypadki szczególnie uzasadnione w rozumieniu art. 102 kpc.
Uzasadnienie
Sąd I instancji wskazał, że sama ciężka sytuacja ekonomiczna nie jest podstawą do nieobciążania kosztami, ale Sąd Okręgowy rozszerzył tę interpretację, uwzględniając ją jako jeden z czynników w ramach art. 102 kpc.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. (...) | inne | powód |
| A. D. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis upoważnia sąd w wypadkach szczególnie uzasadnionych do zasądzenia od strony przegrywającej spór tylko części kosztów albo do nieobciążania jej w ogóle kosztami. Jego kwalifikacja i ocena pozostawiona jest sądom, kierując się poczuciem sprawiedliwości.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ogólna zasada powiązania obowiązku zwrotu kosztów z wynikiem procesu.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego postanowienia.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do rozpoznania zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudna sytuacja materialna pozwanej. • Konieczność utrzymania syna. • Istniejące zobowiązania rozłożone na raty. • Zastosowanie art. 102 kpc w celu zachowania zasady słuszności.
Odrzucone argumenty
Sąd I instancji nie znalazł podstaw do zastosowania art. 102 kpc. • Częściowe umorzenie postępowania wynikało z faktu uregulowania przez pozwaną części zadłużenia.
Godne uwagi sformułowania
Sama ciężka sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej spór nie stanowi podstawy do nieobciążania kosztami na rzecz przeciwnika, który wygrał proces. • Przewidziane w nim reguły stanowią odstępstwo od ogólnej zasady - zawartej w art. 98§1 kpc - powiązania obowiązku zwrotu kosztów z wynikiem procesu i urzeczywistniają zasadę słuszności. • Okoliczności którymi powinien kierować się sąd dotyczą zarówno faktów związanych z przebiegiem procesu jak i stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony. • Przy niewielkich dochodach pozwanej, konieczności utrzymania syna i istniejącym zobowiązaniem rozłożonym na raty obciążenie pozwanej pełnymi kosztami oznaczałoby powstanie kolejnego zadłużenia ograniczającego możliwość zaspokojenia potrzeb bytowych jej rodziny.
Skład orzekający
W. Damaszko
przewodniczący
A. Izydorczyk
sędzia
M. Lechowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Stosowanie art. 102 kpc w sprawach o zapłatę, gdy strona przegrywająca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej."
Ograniczenia: Każda sprawa jest oceniana indywidualnie pod kątem 'wypadków szczególnie uzasadnionych'.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie pokazuje praktyczne zastosowanie przepisu o kosztach procesu (art. 102 kpc) w kontekście trudnej sytuacji życiowej strony, co jest częstym problemem w sprawach cywilnych.
“Sąd obniżył koszty procesu. Czy Twoja trudna sytuacja materialna może Cię uratować przed płaceniem?”
Dane finansowe
WPS: 2257 PLN
zapłata: 2257 PLN
zwrot kosztów procesu: 469 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.