II Cz 281/15
Podsumowanie
Sąd Okręgowy oddalił zażalenie nabywcy na postanowienie o wygaśnięciu skutków przybicia nieruchomości, uznając, że brak wpłaty ceny w terminie skutkuje utratą rękojmi z mocy prawa.
Sąd Rejonowy stwierdził wygaśnięcie skutków przybicia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego na rzecz nabywcy P. B. z powodu nieuiszczenia ceny nabycia w terminie. Nabywca złożył zażalenie, zarzucając m.in. brak pouczenia o możliwości przedłużenia terminu. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podkreślając, że utrata rękojmi następuje z mocy prawa, a brak środków nie jest usprawiedliwieniem dla niedotrzymania terminu.
Sprawa dotyczyła zażalenia nabywcy P. B. na postanowienie Sądu Rejonowego o wygaśnięciu skutków przybicia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Sąd Rejonowy stwierdził, że nabywca nie uiścił ceny nabycia w wyznaczonym terminie, co zgodnie z art. 969 k.p.c. skutkuje utratą rękojmi i wygaśnięciem przybicia. Nabywca w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 5 k.p.c. poprzez brak pouczenia o możliwości złożenia wniosku o przedłużenie terminu do uiszczenia ceny. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, wskazując, że utrata rękojmi następuje z mocy prawa i ma charakter deklaratoryjny. Podkreślono, że art. 5 k.p.c. nie nakłada obowiązku pouczania o wszystkich uprawnieniach, a jedynie o niezbędnych, gdy zachodzi uzasadniona potrzeba, której w tej sprawie nie stwierdzono. Brak środków finansowych nie stanowił usprawiedliwienia dla niedotrzymania terminu. Sąd Okręgowy zaznaczył również, że postępowanie egzekucyjne jest sformalizowane i nie można naruszać przepisów prawa nawet w celu zaspokojenia wierzycieli.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, brak pouczenia nie uzasadnia zarzutu naruszenia art. 5 k.p.c. w sytuacji, gdy nie zachodziła uzasadniona potrzeba udzielenia takich pouczeń, a sąd oznaczył termin i skutki jego niedotrzymania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że art. 5 k.p.c. nie nakłada obowiązku pouczania o wszystkich uprawnieniach, a jedynie o niezbędnych, gdy zachodzi uzasadniona potrzeba. W tej sprawie taka potrzeba nie wystąpiła, a nabywca powinien być świadomy konsekwencji braku wpłaty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
wierzyciel
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| wierzyciel (...) | inne | wierzyciel |
| (...) w W. | inne | wierzyciel |
| (...) w S. | inne | wierzyciel |
| (...) w W. | inne | wierzyciel |
| (...) (...) w W. | inne | wierzyciel |
| (...) w S. | inne | wierzyciel |
| M. B. | osoba_fizyczna | wierzyciel |
| Z. L. | osoba_fizyczna | wierzyciel |
| (...) w S. | inne | wierzyciel |
| (...) (...) (...) w B. | inne | wierzyciel |
| (...) (...) | inne | wierzyciel |
| P. M. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| P. B. | osoba_fizyczna | nabywca |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 967
Kodeks postępowania cywilnego
Po uprawomocnieniu się postanowienia o przybiciu sąd wzywa licytanta do złożenia ceny nabycia w ciągu dwóch tygodni, z możliwością oznaczenia dłuższego terminu na wniosek nabywcy, nieprzekraczający miesiąca.
k.p.c. art. 969 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli nabywca nie wykonał w terminie warunków licytacyjnych co do zapłaty ceny, traci rękojmię, a skutki przybicia wygasają.
Pomocnicze
k.p.c. art. 5
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może udzielić stronom i uczestnikom niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych, jeśli zachodzi uzasadniona potrzeba.
k.p.c. art. 6
Kodeks postępowania cywilnego
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonych skutków prawnych wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w zakresie szerszym nie może uchylić ani zmienić wyroku sądu pierwszej instancji, nawet jeśli byłyby podstawy do uchylenia lub zmiany ze względu na naruszenie prawa materialnego lub pozorności przepisów postępowania.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Do postępowania przed sądem drugiej instancji w przedmiocie zażalenia stosuje się przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania właściwe dla danej kategorii spraw stosuje się odpowiednio do innych kategorii spraw, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrata rękojmi i wygaśnięcie skutków przybicia następuje z mocy prawa w przypadku nieuiszczenia ceny nabycia w terminie. Brak obowiązku pouczania o możliwości przedłużenia terminu, gdy nie zachodzi uzasadniona potrzeba. Postępowanie egzekucyjne jest sformalizowane i nie można naruszać przepisów prawa nawet w celu zaspokojenia wierzycieli.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 5 k.p.c. poprzez brak pouczenia o prawie do złożenia wniosku o przedłużenie terminu do uiszczenia ceny. Naruszenie zasad postępowania egzekucyjnego, gdyż nabywca ostatecznie wpłacił cenę. Nakazanie komornikowi przelania wpłaconej kwoty na dochód Skarbu Państwa, podczas gdy cena została ostatecznie uiszczona nie z winy nabywcy.
Godne uwagi sformułowania
utrata rękojmi następuje z mocy prawa, a postanowienie sądu stwierdzające jej utratę ma charakter deklaratoryjny brak środków nie może być za takowy uznany, skoro nabywca przystąpił do licytacji i samodzielnie decydował o wysokości zaoferowanej ceny Postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem sformalizowanym. Aczkolwiek jego celem jest uzyskanie zaspokojenia wierzycieli, nie może to nastąpić wbrew czy też z naruszeniem obowiązujących przepisów.
Skład orzekający
Wiesława Buczek – Markowska
przewodniczący
Agnieszka Bednarek – Moraś
sędzia
Tomasz Szaj
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia przybicia nieruchomości z powodu braku wpłaty ceny w terminie oraz zakresu obowiązku pouczania przez sąd."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 3 maja 2012 roku w zakresie skutków wygaśnięcia przybicia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje rygorystyczne przestrzeganie terminów w postępowaniu egzekucyjnym i konsekwencje ich niedotrzymania, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Nawet najlepsze intencje nie pomogą: utrata przybicia nieruchomości z powodu spóźnionej wpłaty.”
Dane finansowe
WPS: 178 000 PLN
rękojmia: 19 670 PLN
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II Cz 281/15 POSTANOWIENIE Dnia 12 marca 2015 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym Przewodniczący: SSO Wiesława Buczek – Markowska Sędziowie: SO Agnieszka Bednarek – Moraś SO Tomasz Szaj (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2015 r. w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela (...) w W. , (...) (...) w S. , (...) w W. , (...) (...) w W. , (...) w S. , M. B. , Z. L. , (...) w S. , (...) (...) (...) w B. , (...) (...) przeciwko dłużnikowi P. M. z udziałem nabywcy P. B. o egzekucję z nieruchomości na skutek zażalenia nabywcy P. B. na postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin- Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 5 września 2014 r., sygn. akt IX Co 350/13 oddala zażalenie . SSO Tomasz Szaj SSO Wiesława Buczek – Markowska SSO Agnieszka Bednarek – Moraś Sygn. akt II Cz 281/15 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 września 2014 r., sygn. akt IX Co 350/13, Sąd Rejonowy Szczecin- Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie stwierdził wygaśnięcie skutków przybicia ograniczonego prawa rzeczowego stanowiącego spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w S. przy ul. (...) , KW nr (...) , będącego własnością dłużnika P. M. o powierzchni (...) będącego przedmiotem licytacji w dniu 5 czerwca 2014 roku na rzecz P. B. za cenę 178 000,- zł i polecił komornikowi przelanie na rzecz (...) kwoty 19 670,- zł rękojmi po uprawomocnieniu niniejszego postanowienia. Sąd Rejonowy wskazał, że postanowieniem z dnia 5 czerwca 2014 roku udzielił przybicia P. B. . Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2014 roku, doręczonym 9 lipca 2014 roku wezwał go do uiszczenia reszty ceny w terminie 14 dni pod rygorem utraty rękojmi i wygaśnięcia skutków przybicia. Termin upłynął w dniu 23 lipca 2014 roku. Sąd Rejonowy wskazał, że utrata rękojmi i wygaśnięcie skutków przybicia następuje z mocy prawa, stąd na podstawie art. 969 k.p.c. orzekł jak w sentencji. Zażalenie na postanowienie sądu nabywca zaskarżając je w całości. Orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 967 k.p.c. w zw. z art. 5 k.p.c. poprzez ich niezastosowanie i nieuzasadnione nie pouczenie nabywcy o przysługującym mu prawie do złożenia wniosku o przedłużenie terminu do uiszczenia ceny nabycia, skutkiem czego przez chwilowy brak środków cena została uiszczona po upływie terminu, - art. 6 k.p.c. w zw. z art. 967 k.p.c. poprzez naruszenie zasad postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wyegzekwowania roszczenia i zaspokojenia wierzycieli, jako że P. B. wpłacił ostatecznie cenę, co na chwilę obecną umożliwia wierzycielom dłużnika uzyskanie zaspokojenia, - art. 969 § 1 k.p.c. poprzez nakazanie komornikowi przelania wpłaconej kwoty na dochód Skarbu Państwa, podczas gdy do uiszczenia ceny nabycia po terminie doszło nie z winy P. B. , a co więcej cena ta ostatecznie została uiszczona. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nadanie licytacji dalszego biegu. Wskazał, że w dniu 2 września 2014 roku P. B. wpłacił na rachunek Sądu kwotę 158 330,- zł, co wynikło stąd, że dopiero na początku września uzyskał środki na dokonanie wpłaty. Wskazał, że wzywając do uiszczenia ceny, Sąd nie pouczył nabywcy o prawie złożenia wniosku o przedłużenie terminu wpłaty. Zaś zgodnie z art. 5 k.p.c. Sąd powinien udzielić stronom pouczeń co do wykonywanych czynności. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie podlegało oddaleniu w całości jako bezzasadne. Zgodnie z art. 967 k.p.c. po uprawomocnieniu się postanowienia o przybiciu sąd wzywa licytanta, który uzyskał przybicie (nabywcę), aby w ciągu dwóch tygodni od otrzymania wezwania złożył na rachunek depozytowy sądu cenę nabycia z potrąceniem rękojmi złożonej w gotówce. Na wniosek nabywcy sąd może oznaczyć dłuższy termin uiszczenia ceny nabycia, nieprzekraczający jednak miesiąca. W niniejszej sprawie niesporne było, że P. B. w terminie wyznaczonym przez zdanie pierwsze powyższego przepisu ceny nabycia nie uiścił, jak również nie wniósł o oznaczenie dłuższego terminu uiszczenia ceny, zgodnie ze zdaniem drugim tego przepisu. Stosownie do art. 969 § 1 k.p.c. jeżeli nabywca nie wykonał w terminie warunków licytacyjnych co do zapłaty ceny, traci rękojmię, a skutki przybicia wygasają. Wskazać należy, że utrata rękojmi następuje z mocy prawa, a postanowienie sądu stwierdzające jej utratę ma charakter deklaratoryjny (uchwała SN z dnia (...) . Z tego też względu brak jest podstaw do uwzględnienia argumentacji celowościowej przywołanej w zażaleniu tyczącej się możliwości zaspokojenia wierzycieli dłużnika. Zażalenie nabywcy opiera się na zarzucie naruszenia przez Sąd art. 5 k.p.c. poprzez zaniechanie pouczenia go o uprawnieniu do złożenia wniosku o oznaczenie dłuższego terminu uiszczenia ceny. Zarzut ten nie może okazać się trafny. Stosownie do art. 5 k.p.c. w razie uzasadnionej potrzeby sąd może udzielić stronom i uczestnikom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, rzecznika patentowego lub radcy (...) (...) niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych. Powyższy przepis nie nakazuje zatem sądowi pouczania wszystkich uczestników o wszelkich możliwych uprawnieniach, lecz ogranicza pouczenia do pouczeń niezbędnych oraz wymaga zajścia uzasadnionej potrzeby. Takowe okoliczności zaś w niniejszej sprawie nie zachodziły. Wzywając nabywcę do uiszczenia ceny Sąd oznaczył termin i skutki niezastosowania się do wezwania, czym wypełnił wymogi art. 5 k.p.c. Wskazał również podstawę prawną wezwania. Nabywca nie tylko nie wykonał zobowiązania lecz również w żaden inny sposób nie starał się o przedłużenie terminu (choćby nieporadnie). Musiał zatem być świadom konsekwencji braku wpłaty w oznaczonym terminie. Brak było zatem podstaw do uznania, że zachodziła uzasadniona potrzeba udzielania mu jakichkolwiek dalszych pouczeń. Podkreślić zaś należy, że postanowieniem z dnia 11 lutego 2015 roku Sąd Rejonowy oddalił wniosek nabywcy o przywrócenie terminu do uiszczenia ceny nabycia. Z tych samych względów bezzasadne jest zażalenie w zakresie punktu II postanowienia Sądu Rejonowego. Skarżący nie wskazuje innych przyczyn uzasadniających brak winy nabywcy. Brak środków nie może być za takowy uznany, skoro nabywca przystąpił do licytacji i samodzielnie decydował o wysokości zaoferowanej ceny. Analiza akt egzekucyjnych Km 1318/13 wskazuje, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed dniem 3 maja 2012 roku, a tym samym do skutków wygaśnięcia przybicia Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował regulację obowiązującą przed tą datą. Postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem sformalizowanym. Aczkolwiek jego celem jest uzyskanie zaspokojenia wierzycieli, nie może to nastąpić wbrew czy też z naruszeniem obowiązujących przepisów. Wskutek tego podnoszony interes wierzycieli w uzyskaniu zaspokojenia nie może prowadzić do pominięcia regulacji ustawowej. Nadto interes ten nie jest oczywisty, albowiem nie można wykluczyć, że przy ponownej licytacji nieruchomość zostanie zbyta za wyższą cenę. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. orzekł o oddaleniu zażalenia, stanowiąc jak w sentencji. (...) (...) 1. (...) 2. (...) (...) 3. (...) (...)
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę