II CZ 28/13

Sąd Najwyższy2013-05-09
SNCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
współwłasnośćzniesienie współwłasnościkoszty postępowaniasprzeczność interesównieruchomośćpostępowanie cywilneSąd Najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestnika postępowania na orzeczenie o kosztach, uznając, że w sprawach o zniesienie współwłasności co do zasady nie zachodzi sprzeczność interesów.

Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie uczestnika L. C. na postanowienie Sądu Okręgowego w P. dotyczące kosztów postępowania w sprawie o zniesienie współwłasności. L. C. domagał się zwrotu kosztów zastępstwa prawnego od innego uczestnika, argumentując sprzeczność ich interesów. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym w sprawach działowych interesy stron są zasadniczo wspólne i nie zachodzi sprzeczność, nawet jeśli pojawiają się spory dotyczące sposobu podziału czy rozliczeń.

Przedmiotem postępowania przed Sądem Najwyższym było zażalenie uczestnika L. C. na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 27 marca 2012 r., które oddaliło apelację innych uczestników w sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości i obciążyło wnioskodawców oraz uczestników kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. L. C. domagał się zmiany tego postanowienia w zakresie kosztów, wnosząc o zasądzenie od uczestnika J. M. kwoty 1200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. Argumentował, że interesy tych uczestników były sprzeczne, a spór dotyczył zapłaty przez L. C. na rzecz J. M. kwoty 12978 zł z tytułu używania nieruchomości objętej współwłasnością. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił zażalenie. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy przywołał utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym w tzw. sprawach działowych, do których zalicza się postępowanie o zniesienie współwłasności, co do zasady nie zachodzi sprzeczność interesów między uczestnikami, niezależnie od zgłaszanych wniosków co do sposobu podziału czy stanowiska zajmowanego w sprawie. Strony są w równym stopniu zainteresowane wynikiem postępowania, a ich interesy są w zasadzie wspólne, polegając na wyjściu ze stanu wspólności. Sąd podkreślił, że sprzeczność interesów w rozumieniu art. 520 § 2 i 3 k.p.c. nie występuje nawet wówczas, gdy uczestnicy wskazują różne sposoby podziału majątku lub zgłaszają odmienne wnioski. Rozliczenia z tytułu pożytków uzyskanych przez jednego ze współwłaścicieli stanowią jedynie kwestię cząstkową, a spory w tym zakresie nie przesądzają o sprzeczności interesów w rozumieniu przepisów k.p.c., skoro interesy stron są zgodne co do istoty sprawy, czyli żądania wyjścia ze stanu wspólności prawa. W związku z tym Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji, oddalając zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, w sprawach o zniesienie współwłasności co do zasady nie zachodzi sprzeczność interesów, nawet jeśli pojawiają się spory dotyczące sposobu podziału czy rozliczeń z tytułu pożytków, ponieważ interesy stron są zasadniczo wspólne i polegają na wyjściu ze stanu wspólności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym w sprawach działowych interesy stron są wspólne (wyjście ze stanu wspólności). Spory dotyczące sposobu podziału czy rozliczeń stanowią kwestie cząstkowe i nie przesądzają o sprzeczności interesów w rozumieniu art. 520 § 2 i 3 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

uczestnicy postępowania (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
S. W.osoba_fizycznawnioskodawca
A.W.osoba_fizycznawnioskodawca
H. W.osoba_fizycznawnioskodawca
R. P.osoba_fizycznauczestnik
L. C.osoba_fizycznauczestnik
J. M.osoba_fizycznauczestnik
J. R.osoba_fizycznauczestnik
M. R.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis określający zasady ponoszenia kosztów w przypadku sprzeczności interesów, który został zinterpretowany przez Sąd Najwyższy jako zasadniczo niestosowalny w sprawach o zniesienie współwłasności.

Pomocnicze

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do obciążenia kosztami postępowania apelacyjnego wnioskodawców i uczestników w zakresie przez nich poniesionym, gdy nie zachodzi sprzeczność interesów.

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący sytuacji, gdy interesy stron są sprzeczne, co może wpływać na rozstrzygnięcie o kosztach.

k.p.c. art. 618 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący rozliczeń między współwłaścicielami w toku postępowania o zniesienie współwłasności, w tym z tytułu pożytków.

Argumenty

Skuteczne argumenty

W sprawach o zniesienie współwłasności co do zasady nie zachodzi sprzeczność interesów, gdyż interesy stron są wspólne i polegają na wyjściu ze stanu wspólności. Spory dotyczące rozliczeń z tytułu pożytków lub sposobu podziału majątku nie przesądzają o sprzeczności interesów w rozumieniu art. 520 § 2 i 3 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Interesy uczestników L. C. i J. M. były sprzeczne, co uzasadniało zasądzenie od J. M. na rzecz L. C. kosztów zastępstwa prawnego.

Godne uwagi sformułowania

w tzw. sprawach działowych co do zasady nie zachodzi sprzeczność interesów ich interesy w zasadzie są wspólne, gdyż polegają na wyjściu ze stanu wspólności Samo wystąpienie w tym zakresie sporów między współwłaścicielami nie przesądza o sprzeczności interesów w rozumieniu art. 520 § 2 i § 3 k.p.c., skoro ich interesy są zgodne co do istoty sprawy

Skład orzekający

Barbara Myszka

przewodniczący

Marian Kocon

sprawozdawca

Kazimierz Zawada

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie rozstrzygnięć o kosztach w sprawach o zniesienie współwłasności, interpretacja pojęcia sprzeczności interesów w postępowaniu nieprocesowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii spraw (zniesienie współwłasności) i kwestii kosztów, ale zasada interpretacji sprzeczności interesów może mieć szersze zastosowanie w innych postępowaniach nieprocesowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię kosztów w sprawach o zniesienie współwłasności, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje pojęcie 'sprzeczności interesów' w kontekście postępowań nieprocesowych.

Kiedy w sprawach o podział majątku nie ma sprzecznych interesów? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady kosztów.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
.Sygn. akt II CZ 28/13 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 9 maja 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Barbara Myszka (przewodniczący) 
SSN Marian Kocon (sprawozdawca) 
SSN Kazimierz Zawada 
 
w sprawie z wniosku S. W., A.W.  
i H. W. 
przy uczestnictwie R. P. i innych,  
o zniesienie  współwłasności nieruchomości, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 9 maja 2013 r., 
zażalenia uczestnika postępowania L. C.  
na orzeczenie o kosztach zawarte w pkt. 3  
postanowienia Sądu Okręgowego w P. 
z dnia 27 marca 2012 r.,  
 
 
oddala zażalenie 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
W postanowieniu z dnia 27 marca 2012 r. Sąd Okręgowy w P. oddalił 
apelację uczestnika J. M. oraz uczestników J. R. i M. R., w sprawie o zniesienie 
współwłasności nieruchomości. Sąd obciążył kosztami postępowania apelacyjnego 
wnioskodawców i uczestników w zakresie przez nich poniesionym, na podstawie 
art. 520 § 1 k.p.c. 
W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik procesowy uczestnika L. C. 
wniósł o jego zmianę poprzez zasądzenie od uczestnika J. M. na rzecz L. C. kwoty 
1200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu wskazano, 
że interesy tych uczestników były sprzeczne, a spór dotyczył zapłaty przez L. C. na 
rzecz J. M. kwoty 12978 zł z tytułu używania nieruchomości objętej 
współwłasnością. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W orzecznictwie Sądu Najwyższego zgodnie przyjmuje się, że w tzw. 
sprawach działowych co do zasady nie zachodzi sprzeczność interesów, 
niezależnie od tego jaki dana strona zgłasza wniosek co do sposobu podziału 
i jakie stanowisko zajmuje w sprawie. W takich postępowaniach strony są 
w równym stopniu zainteresowane wynikiem postępowania, a ich interesy 
w zasadzie są wspólne, gdyż polegają na wyjściu ze stanu wspólności. 
Sprzeczność interesów, o której mowa w art. 520 § 2 i 3 k.p.c., nie występuje nawet 
wówczas, gdy uczestnicy postępowania wskazują różne sposoby podziału tego 
majątku i zgłaszają w tym zakresie odmienne wnioski. Osoby uprawnione mogą 
dążyć do zniesienia wspólności w taki sposób, jaki jest ich zdaniem 
najkorzystniejszy i nie ma to znaczenia dla oceny, że ich interesy są wspólne 
i niesprzeczne (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2012 r., 
V CZ 30/12, niepubl., z dnia 6 czerwca 2012 r., IV CZ 13/12, niepubl., z dnia 
3 lutego 2012 r., I CZ 133/11, niepubl.). 
W rozważanej sprawie między uczestnikami nie zachodzi sprzeczność 
interesów w rozumieniu art. 520 § 3 k.p.c. Rozliczenia z tytułu pożytków 
uzyskanych przez jednego ze współwłaścicieli stanowią jedną z kwestii 
cząstkowych, rozstrzyganych przez sąd w toku postępowania o zniesienie 
współwłasności (art. 618 § 1 k.p.c.). Samo wystąpienie w tym zakresie sporów 

 
3 
między współwłaścicielami nie przesądza o sprzeczności interesów w rozumieniu 
art. 520 § 2 i § 3 k.p.c., skoro ich interesy są zgodne co do istoty sprawy, a więc 
w odniesieniu do żądania wyjścia ze stanu wspólności prawa. 
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI