II CZ 27/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie B.K. na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł., które odrzuciło jej skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Skarga o wznowienie została wniesiona przez J.L., który powołał się na pełnomocnictwo udzielone mu przez B.K. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, ponieważ J.L. nie mógł być pełnomocnikiem w postępowaniu cywilnym zgodnie z art. 87 k.p.c., a czynność procesowa dokonana przez osobę nieuprawnioną jest nieważna i nie podlega konwalidacji. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, powołując się na uchwałę siedmiu sędziów SN III CZP 154/07, która potwierdza bezwzględnie obowiązujący charakter art. 87 k.p.c. Podkreślono, że osoba nieuprawniona nie może działać w postępowaniu, a jej czynność jest bezskuteczna. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zauważył, że nawet gdyby przyjąć, iż skarga została skutecznie wniesiona w dacie rozprawy, to i tak byłaby wniesiona po terminie, gdyż B.K. dowiedziała się o istotnych dla niej okolicznościach wcześniej. Sąd Najwyższy wyjaśnił również, że art. 524 § 2 k.p.c. pozwala na wznowienie postępowania osobie niebędącej uczestnikiem, jeśli postanowienie narusza jej prawa i została ona pozbawiona możności działania, jednakże wymaga to wykazania naruszenia prawa materialnego, a nie tylko samego faktu nieuczestniczenia w postępowaniu. W tej konkretnej sprawie, przedmiotem rozgraniczenia nie był odcinek granicy dotyczący nieruchomości B.K., co oznaczało, że jej prawa nie zostały naruszone w ramach tego postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących pełnomocnictwa procesowego (art. 87 k.p.c.) i dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania (art. 524 § 2 k.p.c.), zwłaszcza w kontekście wadliwych czynności procesowych i konieczności wykazania naruszenia prawa materialnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z pełnomocnictwem i wznowieniem postępowania w postępowaniu cywilnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy czynność procesowa dokonana przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem w postępowaniu cywilnym zgodnie z art. 87 k.p.c., może zostać konwalidowana przez stronę lub sąd?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, czynność taka jest nieważna i nie podlega konwalidacji, a skarga wniesiona przez taką osobę jest niedopuszczalna.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę siedmiu sędziów SN III CZP 154/07, która jednoznacznie stwierdza, że art. 87 k.p.c. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie może być obchodzony ani przez sąd, ani przez strony. Osoba nieuprawniona nie może działać w postępowaniu, a jej czynność jest bezskuteczna.
Czy skarga o wznowienie postępowania wniesiona przez osobę niebędącą uczestnikiem postępowania, która nie została wezwana do udziału, jest dopuszczalna, jeśli nie wykaże ona pozbawienia możności działania i naruszenia jej prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo niewezwanie do udziału w postępowaniu nie jest wystarczającą podstawą do wznowienia, jeśli zainteresowany nie wykaże, że został pozbawiony możności działania i że jego prawo materialne zostało naruszone.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 524 § 2 k.p.c. wymaga wykazania przez zainteresowanego, że został pozbawiony możności działania i że jego prawo materialne zostało naruszone. Nie wystarczy samo twierdzenie o niewezwaniu do udziału w sprawie, gdyż celem jest zapewnienie stabilności prawomocnych orzeczeń.
Czy skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nawet jeśli uznać, że skarga została skutecznie wniesiona w dacie rozprawy, to i tak była wniesiona po terminie, gdyż skarżąca dowiedziała się o istotnych dla niej okolicznościach wcześniej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że skarżąca dowiedziała się o istotnych dla niej okolicznościach w dniu 10 października 2013 r., a skarga została wniesiona (lub potencjalnie skutecznie wniesiona) znacznie później, przekraczając trzymiesięczny termin określony w art. 407 § 1 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. K. | osoba_fizyczna | skarżąca |
| L. L. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. L. | osoba_fizyczna | wnioskodawca, pełnomocnik skarżącej (nieuprawniony) |
| W. J. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. K. | osoba_fizyczna | pełnomocnik skarżącej (adwokat) |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 87 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący; osoba w nim niewymieniona nie może być pełnomocnikiem. Czynność procesowa dokonana przez taką osobę jest nieważna i nie podlega konwalidacji.
k.p.c. art. 410 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania, która musi opierać się na ustawowej podstawie i być wniesiona w terminie.
k.p.c. art. 524 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na wznowienie postępowania osobie niebędącej uczestnikiem, jeśli postanowienie narusza jej prawa i została pozbawiona możności działania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 130 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy braków formalnych pisma, które podlegają usunięciu. Udzielenie pełnomocnictwa osobie nieuprawnionej nie jest brakiem formalnym podlegającym usunięciu.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosuje się do czynności procesowych w postępowaniu nieprocesowym.
k.c. art. 152
Kodeks cywilny
Dotyczy rozgraniczenia nieruchomości.
k.p.c. art. 394 § 1 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznawania zażaleń.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznawania zażaleń na postanowienia Sądu Najwyższego.
k.p.c. art. 407 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pełnomocnictwo udzielone J.L. przez B.K. było nieważne, ponieważ J.L. nie spełniał wymogów określonych w art. 87 k.p.c. do bycia pełnomocnikiem procesowym. • Czynność procesowa dokonana przez osobę nieuprawnioną do reprezentacji jest bezskuteczna i nie podlega konwalidacji. • Skarga o wznowienie postępowania, wniesiona przez osobę nieuprawnioną, była niedopuszczalna z innych przyczyn niż brak formalny. • Nawet gdyby uznać skargę za skutecznie wniesioną w dacie rozprawy, to i tak była wniesiona po terminie określonym w art. 407 § 1 k.p.c. • B.K. nie wykazała, że została pozbawiona możności działania w postępowaniu rozgraniczeniowym ani że jej prawo materialne zostało naruszone w ramach tego postępowania.
Odrzucone argumenty
Skarga o wznowienie postępowania była dopuszczalna, ponieważ została wniesiona przez osobę, która powołała się na pełnomocnictwo, a jej braki formalne mogły być usunięte. • Sąd powinien był zbadać merytorycznie skargę o wznowienie postępowania, a nie odrzucać ją z przyczyn formalnych. • B.K. jako osoba niebędąca uczestnikiem postępowania miała prawo żądać jego wznowienia z uwagi na naruszenie jej praw.
Godne uwagi sformułowania
Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że tylko wymienione w nim osoby mogą być pełnomocnikiem strony w postępowaniu cywilnym. • W przypadku dokonania czynności procesowej przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem nie jest dopuszczalna konwalidacja takiej czynności procesowej poprzez jej potwierdzenie przez stronę. • Osoba, której ustawa nie pozwala na występowanie w charakterze pełnomocnika nie może być dopuszczona do działania na jakimkolwiek etapie postępowania; nie może jej na to zezwolić sąd i przeszkody tej nie jest władna usunąć wola strony. • Z samej bowiem skargi wynika, że skarżąca dowiedziała się o istnieniu prawomocnego postanowienia rozgraniczeniowego oraz o punktach oznaczonych na planie rozgraniczenia według jej stanowiska usytuowanych na działce nr 579/2 w dniu 10 października 2013 r. – a w świetle powyższych uwag można co najwyżej uznać, że skarga została „wniesiona” w dniu 24 listopada 2014 r., a więc po terminie. • Użyte w art. 524 § 2 k.p.c. pojęcie „narusza jego prawo” oznacza naruszenie prawa materialnego.
Skład orzekający
Jan Górowski
przewodniczący, sprawozdawca
Anna Kozłowska
członek
Grzegorz Misiurek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pełnomocnictwa procesowego (art. 87 k.p.c.) i dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania (art. 524 § 2 k.p.c.), zwłaszcza w kontekście wadliwych czynności procesowych i konieczności wykazania naruszenia prawa materialnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z pełnomocnictwem i wznowieniem postępowania w postępowaniu cywilnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje fundamentalne zasady postępowania cywilnego dotyczące reprezentacji procesowej i dopuszczalności środków zaskarżenia, co jest kluczowe dla praktyków prawa. Podkreśla znaczenie ścisłego przestrzegania przepisów proceduralnych.
“Pełnomocnictwo od 'brata ciotecznego' – dlaczego Sąd Najwyższy odrzucił skargę o wznowienie postępowania?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.