II CZ 27/14

Sygn. akt II CZ 27/14 POSTANOWIENIE Dnia 24 lipca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSN Maria Szulc w sprawie ze skargi M. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt … 1261/12, wydanego w sprawie z powództwa E. M., S. S. i M. S. przeciwko M. S. o zachowek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 lipca 2014 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt … 1008/13, 1. oddala zażalenie; 2. przyznaje radcy prawnemu A. O. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w P. kwotę 2 700 (dwa tysiące siedemset) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. 2 UZASADNIENIE M. S. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa E. M., S. S. i M. S. przeciwko M. S. o zachowek zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 4 grudnia 2012 r. (… 1261/12). Skarżący powołał się na późniejsze odnalezienie odcinków przekazów pocztowych dotyczących alimentów płaconych przez spadkodawcę – brata skarżącego na rzecz powodów oraz na nienależyte wykonywanie obowiązków przez adw. R. C., reprezentującego skarżącego w sprawie o zachowek. Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w P. odrzucił skargę M. S. z uwagi na brak ustawowych podstaw wznowienia wskazując, że nie stanowi o takiej podstawie z art. 401 punkt 2 k.p.c. zarzut niewłaściwego sposobu reprezentowania interesów skarżącego przez jego pełnomocnika procesowego. Sąd Okręgowy wskazał także, że skarżący nie wykazał, aby wyrok w poprzedniej sprawie został uzyskany za pomocą przestępstwa. Nie zachodziła ponadto podstawa wznowienia przewidziana w art. 403 § 2 k.p.c. w postaci wykrycia nowych faktów i dowodów, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których skarżący nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 410 § 1 w związku z art. 401 punkt 2 k.p.c., art. 410 § 1 w związku z art. 403 § 2 k.p.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c. Domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podzielić należy należycie umotywowane stanowisko Sądu Okręgowego o nie wykazaniu przez skarżącego ustawowych podstaw wznowienia zakończonego prawomocnie postępowania sądowego o zachowek. Skarżący był w toku tamtego postępowania reprezentowany przez kilku fachowych pełnomocników procesowych, a jego ewentualne zarzuty co do braku należytego wykonywania ciążących na nich powinności zawodowych nie stanowią przesłanki do przyjęcia, że skarżący był pozbawiony możności działania w rozumieniu art. 401 punkt 2 k.p.c. Okoliczności te, o ile zostanie ustalone, że faktycznie miały miejsce, mogą co najwyżej mieć wpływ na odpowiedzialność dyscyplinarną pełnomocników 3 zawodowych lub ich ewentualną odpowiedzialność odszkodowawczą wobec skarżącego. Możliwość wznowienia postępowania w oparciu o art. 403 § 2 k.p.c. jest uzależniona od zaistnienia łącznie trzech przesłanek. Po pierwsze, wykrycia po uprawomocnieniu się wyroku nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały w czasie postępowania, ale nie zostały w nim powołane. Po drugie, możliwości ich wpływu na wynik sprawy i po trzecie, niemożności skorzystania z nich przez stronę w poprzednim postępowaniu. Trafnie przyjął Sąd Okręgowy w zaskarżonym postanowieniu, że żadna z tych przesłanek nie została przez skarżącego wykazana. Załączone do skargi kserokopie odcinków przekazów pocztowych oraz pisemne oświadczenia T. K., E. S. i I. S. dotyczą twierdzeń faktycznych skarżącego odnoszących się do realizacji przez spadkodawcę obowiązku alimentacyjnego wobec powodów oraz braku więzi emocjonalnych między powodami w sprawie o zachowek a spadkodawcą, a więc okoliczności irrelewantnych z punktu widzenia podstawy faktycznej i prawnej wyroku zasądzającego od skarżącego na rzecz powodów wskazane w wyroku kwoty tytułem zachowku. Twierdzenia faktyczne skarżącego – pozwanego w sprawie - o zachowek o nagannym postępowaniu powodów wobec zmarłego uzasadniającego ich wydziedziczenie w testamencie sporządzonym na rzecz skarżącego, były przedmiotem badania Sądu w poprzednim postępowaniu, a E. S. i I. S. zostały w jego toku przesłuchane w charakterze świadków. Sąd Okręgowy trafnie więc uznał, że sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 401 - 403 k.p.c. nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli z jej uzasadnienia - tak jak w niniejszej sprawie - wynika, że podniesiona podstawa w istocie nie występuje (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 1999 r., II UKN 174/99, OSNP 2001, nr 4, poz. 133, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2005 r., IV CZ 50/05, niepubl.). W tym stanie rzeczy zażalenie M. S. podlegało oddaleniu jako bezzasadne na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 1 k.p.c. Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego znajduje oparcie w art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U.2010.10.65, j.t.) oraz § 2 ust. 2 i 3 i § 12 ust. 2 pkt 2 w związku z § 6 punkt 6 rozporządzenia Ministra 4 Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490).