II CZ 27/11

Sygn. akt II CZ 27/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 1 czerwca 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) 
SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote 
 
 
w sprawie z wniosku Gminy Miasta G. 
przy uczestnictwie Haliny K., Krystyny F., Sylwii F., Huberta J. i Ireneusza J. 
o zniesienie współwłasności, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 1 czerwca 2011 r., 
zażalenia uczestników  
na postanowienie Sądu Okręgowego  
z dnia 17 stycznia 2011 r.,  
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 17 stycznia 2011 r. odrzucił skargę 
kasacyjną Haliny K., Krystyny F., Sylwii F., Huberta J. i Ireneusza J. od 
postanowienia tegoż Sądu z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt ]…] Sąd Okręgowy 
wskazał, że skoro skarżący kwestionują zasadność przyznania zaskarżonym 
postanowieniem całej nieruchomości na wyłączną własność wnioskodawcy i 
domagają się zmiany tego rozstrzygnięcia  przez ustanowienie odrębnej własności 
lokalu i przyznania im  go na współwłasność, to – biorąc pod uwagę wysokość  
przysługujących im udziałów  (od 2/576 do 21/576) oraz wartość tego lokalu 
(112.000 zł) - wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa od przewidzianej w art. 
5191 § 4 pkt 4 k.p.c. 
W zażaleniu na powyższe postanowienie uczestnicy postępowania wnieśli 
o jego uchylenie zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 3986 § 2 i art. 
5191 § 2 k.p.c. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Podniesionym w zażaleniu zarzutom nie można odmówić słuszności. 
Zgodnie z art. 519 1 § 4 pkt 4 k.p.c., dopuszczalność skargi kasacyjnej 
w  sprawach o 
zniesienie 
współwłasności 
zależy 
od 
wartości 
przedmiotu 
zaskarżenia. Jeżeli wartość ta jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, 
skarga kasacyjna w tych sprawach jest niedopuszczalna.  
 Sprawy o zniesienie współwłasności, podobnie jak tzw. sprawy działowe 
(o dział spadku, o podział majątku wspólnego po ustaniu małżeńskiej wspólności 
majątkowej) skupiają wiele różnorodnych kwestii prawnych oraz dotyczą 
zróżnicowanych, często sprzecznych, interesów majątkowych uczestników. 
Z natury tych spraw wynika jednak, że interesy poszczególnych uczestników 
postępowania ograniczają się - w wymiarze majątkowym - do wysokości udziałów 
w poddawanym podziałowi majątku. Z tego względu w orzecznictwie przyjmuje się, 
że w wypadku zaskarżania postanowienia co do istoty sprawy, na podstawie 
którego sąd dokonał zniesienia współwłasności (podziału majątku wspólnego, 
działu spadku), wartość przedmiotu zaskarżenia wyznacza z reguły nie wartość 
całego dzielonego majątku, ale wartość konkretnego interesu (roszczenia, żądania) 

 
3 
lub składnika majątkowego, którego środek odwoławczy dotyczy. Oznacza to, 
że w wymienionych sprawach wartość przedmiotu zaskarżenia - w zasadzie – 
nie może przekraczać wartości udziału należącego do uczestnika wnoszącego 
skargę kasacyjną.  
Wyjątkowo jednak, gdy uczestnik podważa samą zasadę zniesienia 
współwłasności (podziału) albo gdy zaskarża rozstrzygnięcie dotyczące roszczeń 
dochodzonych z tytułu posiadania rzeczy wspólnej lub tytułem zwrotu pożytków 
albo rozliczenia nakładów, wartość przedmiotu zaskarżenia może być wyższa niż 
wartość jego udziału (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 
21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, OSNC 2004, nr 4, poz. 60, z dnia 24 lipca 
2008 r., IV CZ 53/08, nie publ. i z dnia 3 czerwca 2009 r., IV CSK 107/09, niepubl.). 
Taka szczególna sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, gdyż uczestnicy 
postępowania zaskarżyli skargą kasacyjną postanowienie Sądu Okręgowego 
w całości, podważając zastosowany w nim sposób zniesienia współwłasności. 
Ocena dopuszczalności tej skargi powinna zatem zostać dokonana przy 
uwzględnieniu powyższego wskazania. Tymczasem Sąd Okręgowy w swoich 
rozważaniach kwestię te całkowicie pominął, ograniczając się do weryfikacji 
wskazanej przez skarżących wartości przedmiotu zaskarżenia przez pryzmat 
wartości przysługujących im udziałów i to z pominięciem wartości gruntu. 
Ocena taka - jak trafnie podnieśli skarżący - narusza przepisy wskazane 
w zażaleniu. Wprawdzie w zażaleniu omyłkowo wskazano, jako naruszony, art. 
5191 § 2 k.p.c., który w sprawie nie ma zastosowania, jednakże – jak wynika 
z uzasadnienia  tego zarzutu – skarżący w istocie wytknęli wadliwe zastosowanie 
art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. 
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815  k.p.c. w zw. z art. 
3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.