II CZ 230/14

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2014-05-06
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
klauzula wykonalnościmajątek wspólnyodpowiedzialność małżonkawierzycieldłużnikk.r.o.k.p.c.zasady współżycia społecznego

Podsumowanie

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie małżonki dłużnika na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności przeciwko niej, uznając, że nie wykazała przesłanek wyłączających odpowiedzialność z majątku wspólnego.

Sąd Rejonowy nadał klauzulę wykonalności przeciwko małżonce dłużnika, obejmując nią majątek wspólny. Małżonka złożyła zażalenie, zarzucając m.in. błędne ustalenie braku jej przyczynienia się do powstania majątku wspólnego oraz niezbadanie, czy zaspokojenie z majątku wspólnego nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że małżonka nie wykazała żadnych przesłanek uwalniających od odpowiedzialności, a charakter wierzytelności nie uzasadnia sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał zażalenie A. C. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu, które nadało klauzulę wykonalności przeciwko niej, obejmując majątek wspólny małżeński. Zaskarżone postanowienie dotyczyło nakazu zapłaty z 2006 roku, a klauzula wykonalności została nadana przeciwko małżonce dłużnika B. C. z ograniczeniem do majątku objętego wspólnością ustawową. Sąd Rejonowy ustalił, że małżonkowie pozostają we wspólności majątkowej, a dłużnik zaciągał zobowiązania bez informowania żony. Małżonka zarzuciła w zażaleniu m.in. błędne ustalenie jej braku przyczynienia się do powstania majątku wspólnego oraz niezbadanie, czy zaspokojenie z majątku wspólnego nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, wskazując, że zgodnie z art. 41 k.r.o. (w brzmieniu sprzed nowelizacji) wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku wspólnego, gdy dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków. Sąd podkreślił, że małżonka nie wykazała żadnych przesłanek uwalniających od odpowiedzialności, a jej dochody z renty i drobnych usług były skromne. Nie przedstawiła również dowodów na to, że umowa pożyczki przekraczała zakres zwykłego zarządu lub została zaciągnięta bez jej zgody. Sąd powołał się na zasadę ciężaru dowodu (art. 6 k.c.) i uznał, że brak dowodów po stronie małżonki uzasadnia oddalenie zażalenia.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, małżonek dłużnika może kwestionować postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności, jednak musi skutecznie wykazać przesłanki zwalniające go od odpowiedzialności, takie jak charakter wierzytelności lub stopień przyczynienia się do powstania majątku wspólnego, które czynią zaspokojenie z majątku wspólnego sprzecznym z zasadami współżycia społecznego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że małżonka dłużnika nie wykazała żadnych przesłanek zwalniających ją od odpowiedzialności. Jej dochody były skromne, a nie przedstawiła dowodów na to, że zaciągnięta pożyczka była czynnością przekraczającą zwykły zarząd lub została zaciągnięta bez jej zgody. Ciężar dowodu spoczywał na niej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Bank (...) Spółka Akcyjna

Strony

NazwaTypRola
Bank (...) Spółka Akcyjnaspółkawnioskodawca
B. C.osoba_fizycznadłużnik
A. C.osoba_fizycznamałżonka dłużnika

Przepisy (6)

Główne

k.r.o. art. 41

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Zaspokojenie z majątku wspólnego przez wierzyciela, którego dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków, jest zasadą, chyba że wierzytelność powstała przed powstaniem wspólności lub dotyczy odrębnego majątku jednego z małżonków. Sąd może ograniczyć lub wyłączyć zaspokojenie z majątku wspólnego ze względu na charakter wierzytelności lub stopień przyczynienia się małżonka do powstania majątku wspólnego, jeśli byłoby to sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 787

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis regulujący możliwość nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika z ograniczeniem do majątku wspólnego.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Zasada ciężaru dowodu - obowiązek udowodnienia faktów spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne.

k.r.o. art. 36 § § 2

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Dotyczy czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu majątkiem wspólnym.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący postępowania zażaleniowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Małżonka dłużnika nie wykazała przesłanek zwalniających ją od odpowiedzialności za zobowiązanie męża z majątku wspólnego. Charakter wierzytelności oraz stopień przyczynienia się małżonka do powstania majątku wspólnego nie uzasadniają sprzeczności zaspokojenia z majątku wspólnego z zasadami współżycia społecznego. Małżonka nie przedstawiła dowodów na to, że zaciągnięta pożyczka była czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu lub została zaciągnięta bez jej zgody.

Odrzucone argumenty

Zarzut sprzeczności ustaleń Sądu z materiałem dowodowym w zakresie przyczynienia się małżonki do powstania majątku wspólnego. Zarzut naruszenia art. 41 § 3 k.r.o. poprzez niezbadanie okoliczności umożliwiających wyłączenie zaspokojenia z majątku wspólnego. Zarzut błędnego ustalenia, że zawarcie umowy pożyczki nie stanowiło czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd może również ograniczyć lub wyłączyć możliwość zaspokojenia się z majątku wspólnego przez wierzyciela, jeżeli ze względu na charakter wierzytelności albo stopień przyczynienia się małżonka będącego dłużnikiem do powstania majątku wspólnego – zaspokojenie z majątku wspólnego byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Małżonek dłużnika nie wykazał żadnej z przesłanek uwalniających od odpowiedzialności. Obowiązek udowodnienia faktów spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne.

Skład orzekający

Janusz Roszewski

przewodniczący

Barbara Mokras

sędzia

Wojciech Vogt

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności małżonka za zobowiązania drugiego małżonka z majątku wspólnego, ciężar dowodu w sprawach o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi, stosowanie przepisów k.r.o. w kontekście majątku wspólnego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji art. 787 k.p.c. (obowiązującego od 20 stycznia 2005 r.) oraz art. 41 k.r.o. (sprzed nowelizacji). Interpretacja przepisów k.r.o. w kontekście odpowiedzialności małżonka.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności majątkowej małżonków, co jest istotne dla wielu osób. Choć dotyczy przepisów sprzed nowelizacji, zasady dotyczące ciężaru dowodu i zasad współżycia społecznego pozostają aktualne.

Czy odpowiadasz za długi męża z majątku wspólnego? Kluczowe zasady z orzecznictwa.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt II Cz 230/14 POSTANOWIENIE K. , dnia 6 maja 2014 r. . Sąd Okręgowy w Kaliszu, Wydział II Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO. Janusz Roszewski Sędziowie: SSO. Barbara Mokras SSO. Wojciech Vogt – spr. po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2014 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Banku (...) Spółka Akcyjna z siedziba w W. z udziałem dłużnikowi B. C. o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika - A. C. na skutek zażalenia małżonki dłużnika A. C. od postanowienia Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I Co 4125/13 postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Kaliszu nadał klauzule wykonalności tytułowi wykonawczemu – nakazowi zapłaty Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 13 stycznia 2006 r. w sprawie I Nc 716/05 zaopatrzonemu w klauzulę wykonalności w dniu 27 lutego 2006 r./ przeciwko dłużnikowi B. C. także przeciwko małżonce dłużnika - A. C. z ograniczeniem jej odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością ustawową małżeńską i orzekł o kosztach postępowania. Rozstrzygnięcie swoje oparł na następujących ustaleniach: B. i A. C. pozostają małżeństwem od (...) r. Nie zawierali umów majątkowych małżeńskich, co oznacza, że panuje w małżeństwie ustrój wspólności majątkowej. B. C. pracował zawodowo do 2004 r., obecnie jest na rencie. A. C. jest rencistką od (...) r. , nie pracowała zawodowo pozostając na utrzymaniu męża. Dłużnik zatrudniony w spółce prawa handlowego jakio prezes zarządu decydował o finansach rodziny. Podejmował samodzielnie decyzję w tym zakresie bez sprzeciwu ze strony małżonki, która nie interesowała się stanem rachunku bankowego męża. Dłużnik wielokrotnie zaciągał zobowiązania kredytowe nie informując o tym żony. W dniu 4 lutego (...) r. zawarł umowę pożyczki w E. zmienioną następnie aneksem z dnia 4 października (...) r. Na skutek niedopuszczalnego salda debetowego Bank (...) SA wypowiedział umowę rachunku pismem z dnia 13 września 2004 r. uzyskując następnie tytuł egzekucyjny w postaci nakazu zapłaty. A. C. nie miała wiedzy na ten temat. O sprawie dowiedziała się z wniosku o nadanie klauzuli wykonalności. Zobowiązanie dłużnika powstało przed nowelizacją art. 787 k.p.c. i dlatego w niniejszej sprawie stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem 20 stycznia 2005 r. Sąd ustalił, że małżonek dłużnika nie wykazał żadnej z przesłanek uwalniających od odpowiedzialności. Nadanie klauzuli nie jest również niezgodne z zasadami współżycia społecznego. Zażalenie od tego rozstrzygnięcia złożył małżonek dłużnika zarzucając sprzeczność ustaleń Sądu treścią zebranego materiału w sprawie poprzez przyjęcie, że A. C. nie pracowała, pozostawała na utrzymaniu męża a tym samym błędne uznanie, że nie przyczyniła się do powstania majątku wspólnego. Zarzuciła także naruszenie art. 41 § 3 k.r.o. poprzez jego niezastosowanie i nie zbadanie przez Sąd okoliczności czy zaistniały warunki umożliwiające wyłączenie możliwości zaspokojenia z majątku. wspólnego. Również zarzuciła błędne ustalenie, że zawarcie przez dłużnika umowy pożyczki nie stanowiło czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu ( art. 36 § 2 k.r.o. ). Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 41 k.r.o. sprzed nowelizacji zaspokojenia z majątku wspólnego może żądać także wierzyciel, którego dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków. Jest to norma stanowiąca zasadę. Jeżeli jednak wierzytelność powstała przed powstaniem wspólności ustawowej albo jeżeli dotyczy ona odrębnego majątku jednego z małżonków, wierzyciel może żądać zaspokojenia tylko z majątku odrębnego dłużnika lub z wynagrodzenia za pracę lub za inne usługi świadczone osobiście rpzez dłużnika, jak również z korzyści uzyskanych przez dłużnika z jego praw autorskich twórcy, praw twórcy wynalazku, wzoru lub projektu racjonalizatorskiego. Sąd może również ograniczyć lub wyłączyć możliwość zaspokojenia się z majątku wspólnego przez wierzyciela, którego dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków, jeżeli ze względu na charakter wierzytelności albo stopień przyczynienia się małżonka będącego dłużnikiem do powstania majątku wspólnego – zaspokojenie z majątku wspólnego byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. W niniejszej sprawie małżonek dłużnika nie udowodnił, że charakter wierzytelności albo stopień przyczynienia się małżonka będącego dłużnikiem do powstania majątku wspólnego może spowodować, że zaspokojenie się wierzyciela z majątku wspólnego byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Przeciwnie z wyjaśnień małżonka dłużnika wyraźnie wynika, że osiągała ona jedynie skromny dochód z renty w wysokości 400 zł miesięcznie i osiągała niewielkie dochody bawiąc dzieci sąsiadów i pomagając osobom starszym. Natomiast małżonek dłużnika nie przedstawił już żadnych dowodów na okoliczność, że umowa pożyczki stanowiła czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu i że była zaciągnięta bez zgody małżonka dłużnika. Gdyby nawet zgodzić się, że okoliczności te bada sąd w postępowaniu klauzulowym – jak to przyjął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 31 stycznia 1996 r., III CZP 198/95 – to zgodnie z art. 6 k.c. obowiązek udowodnienia faktów spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne. Natomiast małżonek dłużnika żadnych dowodów w tym zakresie nie zaoferował. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zgodnie z art. 385 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. , orzec jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę