II CZ 23/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego uchylające wyrok Sądu Okręgowego z powodu nieważności postępowania.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego J. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które uchyliło wyrok Sądu Okręgowego w P. z powodu stwierdzenia nieważności postępowania w sprawie o wznowienie. Sąd Apelacyjny zniósł postępowanie od daty rozprawy z 24 lutego 2009 r., odrzucił skargę o wznowienie i orzekł o kosztach. Pozwany zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 386 § 2 k.p.c. i art. 412 § 2 k.p.c., twierdząc, że sąd niewłaściwy rozpoznał sprawę i pozbawił go prawa do obrony. Sąd Najwyższy uznał zarzuty za bezzasadne, wskazując, że nadanie postanowienia zamiast wyroku nie jest uchybieniem mającym wpływ na wynik sprawy, a sąd drugiej instancji prawidłowo rozpoznał skargę po uchyleniu wyroku sądu niższej instancji.
Sąd Najwyższy w składzie sędziów Dariusza Zawistowskiego (przewodniczącego), Jana Górowskiego i Iwony Koper (sprawozdawcy) rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 maja 2011 r. zażalenie pozwanego J. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 29 listopada 2010 r. Postanowieniem tym Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 18 maja 2010 r., stwierdzając nieważność postępowania w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania, zniósł postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością od rozprawy z dnia 24 lutego 2009 r., odrzucił skargę pozwanego o wznowienie postępowania i orzekł o kosztach. Pozwany J. S. zaskarżył to postanowienie w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 386 § 2 w zw. z art. 354 k.p.c. przez uchylenie wyroku z powodu nieważności postępowania z przyczyn innych niż skutkujące odrzuceniem pozwu, a nie w formie wyroku i nieprzekazanie sprawy sądowi właściwemu, co pozbawiło go możności obrony (art. 379 pkt 5 k.p.c.). Zarzucił również naruszenie art. 412 § 2 k.p.c. przez rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym i jej odrzucenie, co również miało skutkować nieważnością postępowania. Dodatkowo podniósł błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący braku związku przyczynowego między przestępstwem a wyrokiem cywilnym. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając zarzuty za bezzasadne. Stwierdził, że nadanie orzeczeniu formy postanowienia zamiast wyroku nie jest samo przez się uchybieniem procesowym mającym wpływ na wynik sprawy. Podkreślił, że sąd drugiej instancji prawidłowo rozpoznał skargę po uchyleniu wyroku sądu okręgowego, a możliwość kontroli tego postanowienia służy wniesione zażalenie. Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 374 k.p.c. sąd drugiej instancji może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym w przypadku nieważności postępowania, a na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. może odrzucić skargę o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym. Stwierdził, że skarżący mylnie twierdził, iż sąd rozpoznał skargę merytorycznie, podczas gdy przedmiotem oceny była jej dopuszczalność. Brak możliwości popierania twierdzeń odnośnie do zasadności skargi nie wynikał z uchybienia przez Sąd Apelacyjny przepisom postępowania, a zatem nie mógł uzasadniać zarzutu pozbawienia prawa do obrony. Sąd Najwyższy uznał również za nietrafną polemikę z oceną Sądu Apelacyjnego dotyczącą braku związku między wyrokiem a przestępstwem, gdyż nie została poparta odpowiednią argumentacją.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, nadanie zaskarżonemu orzeczeniu formy postanowienia zamiast wyroku, nawet przy założeniu trafności poglądu skarżącego, nie jest samo przez się uchybieniem procesowym mającym wpływ na wynik sprawy i w sytuacji, gdy nie doszło nadto do pogwałcenia przepisów, z naruszeniem których ustawa wiąże skutek nieważności postępowania, nie może wywołać takiego skutku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że forma postanowienia zamiast wyroku nie jest samoistnym uchybieniem procesowym, jeśli nie prowadzi do naruszenia przepisów skutkujących nieważnością postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala zażalenie
Strona wygrywająca
J. S. (pozwanego)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | skarżący |
| A. D. | osoba_fizyczna | powód |
| L. D. | osoba_fizyczna | powód |
| J. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| R. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 354
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 412 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 374
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 410 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 1 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 386 § 2 w zw. z art. 354 k.p.c. przez uchylenie wyroku wobec nieważności postępowania z przyczyn innych, niż skutkujące odrzuceniem pozwu w formie postanowienia, a nie wyroku i nieprzekazanie sprawy sądowi właściwemu do ponownego rozpoznania, przez co strona pozwana pozbawiona została możności obrony swoich praw skutkujące nieważnością postępowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.). Naruszenie art. 412 § 2 k.p.c. przez rozpoznanie merytoryczne skargi o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym i jej odrzucenie, tym samym pozbawienie pozwanego możności obrony swoich praw skutkujące nieważnością postępowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.). Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że pomiędzy przestępstwem stwierdzonym prawomocnym wyrokiem karnym wydanym przez Sąd Okręgowy w P., a wyrokiem wydanym w postępowaniu cywilnym nie zachodzi związek przyczynowy.
Godne uwagi sformułowania
Nadanie zaskarżonemu orzeczeniu formy postanowienia zamiast wyroku, nawet przy założeniu trafności poglądu, jaki w tej kwestii prezentuje skarżący nie jest samo przez się uchybieniem procesowym mającym wpływ na wynik sprawy Prawidłowo Sąd Apelacyjny, zgodnie ze swoją właściwością rozpoznał skargę po uchyleniu wyroku Sądu Okręgowego, co nie pozbawiło skarżącego możliwości poddania zapadłego w nim postanowienia kontroli, czemu służy wniesione zażalenie. Sąd drugiej instancji może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, jeżeli zachodzi nieważność postępowania, a na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. może też na posiedzeniu niejawnym odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Nie może odnieść skutku polemika skarżącego z oceną Sądu Apelacyjnego odnośnie do braku związku między uzyskaniem zaskarżonego skargą wyroku a popełnionym przez powoda przestępstwem oszustwa, która nie została poparta zdatną do jej podważenia argumentacją.
Skład orzekający
Dariusz Zawistowski
przewodniczący
Jan Górowski
członek
Iwona Koper
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania, nieważności postępowania, właściwości sądu oraz rozpoznawania spraw na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej ze skargą o wznowienie postępowania i błędami sądu niższej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych w postępowaniu cywilnym, w tym prawidłowości orzekania przez sądy różnych instancji i możliwości obrony praw strony. Jest interesująca dla prawników procesowych.
“Czy forma postanowienia zamiast wyroku może unieważnić postępowanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 23/11 POSTANOWIENIE Dnia 25 maja 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Jan Górowski SSN Iwona Koper (sprawozdawca) w sprawie ze skargi J. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 1 kwietnia 2004r., wydanym w sprawie z powództwa A. D. i L. D. przeciwko J. S. i R. S. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 maja 2011 r., zażalenia pozwanego J. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 29 listopada 2010 r. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 18 maja 2010 r., wobec stwierdzenia nieważności postępowania w następstwie rozpoznania sprawy ze skargi o wznowienie postępowania przez sąd niewłaściwy, zniósł postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością począwszy od rozprawy z dnia 24 lutego 2009 r. i odrzucił skargę pozwanego o wznowienie postępowania oraz orzekł o kosztach postępowania. Pozwany J. S. zaskarżył zażaleniem postanowienie Sądu Apelacyjnego w całości. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia tj. art. 386 § 2 w zw. z art. 354 k.p.c. przez uchylenie wyroku wobec nieważności postępowania z przyczyn innych, niż skutkujące odrzuceniem pozwu w formie postanowienia, a nie wyroku i nieprzekazanie sprawy sądowi właściwemu do ponownego rozpoznania, przez co strona pozwana pozbawiona została możności obrony swoich praw skutkujące nieważnością postępowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.). Zarzucił naruszenie art. 412 § 2 k.p.c. przez rozpoznanie merytoryczne skargi o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym i jej odrzucenie, tym samym pozbawienie pozwanego możności obrony swoich praw skutkujące nieważnością postępowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.). Skarżący zarzucił również błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że pomiędzy przestępstwem stwierdzonym prawomocnym wyrokiem karnym wydanym przez Sąd Okręgowy w P., a wyrokiem wydanym w postępowaniu cywilnym nie zachodzi związek przyczynowy. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nadanie zaskarżonemu orzeczeniu formy postanowienia zamiast wyroku, nawet przy założeniu trafności poglądu, jaki w tej kwestii prezentuje skarżący nie jest samo przez się uchybieniem procesowym mającym wpływ na wynik sprawy i w sytuacji, gdy nie doszło nadto do pogwałcenia przepisów, z naruszeniem których ustawa wiąże skutek nieważności postępowania, nie może wywołać takiego skutku. Bezpodstawne są więc zarzuty zażalenia w tym zakresie. 3 Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia 386 § 2 k.p.c., przez nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, który od początku był niewłaściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania. Prawidłowo Sąd Apelacyjny, zgodnie ze swoją właściwością rozpoznał skargę po uchyleniu wyroku Sądu Okręgowego, co nie pozbawiło skarżącego możliwości poddania zapadłego w nim postanowienia kontroli, czemu służy wniesione zażalenie. Zgodnie z art. 374 k.p.c. sąd drugiej instancji może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, jeżeli zachodzi nieważność postępowania, a na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. może też na posiedzeniu niejawnym odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Niewadliwe postępowanie Sądu Apelacyjnego w tym względzie nie może więc stanowić podstawy do formułowania zarzutu nieważności postępowania. Oczywiście nietrafne jest twierdzenie skarżącego, iż Sąd ten rozpoznał wniesioną skargę merytorycznie, podczas gdy przedmiotem jego oceny była jedynie jej dopuszczalność. Brak możliwości popierania przez skarżącego w tym postępowaniu jego twierdzeń odnośnie do zasadności skargi, który nie był wynikiem uchybienia przez Sąd Apelacyjny przepisom postępowania nie może zatem uzasadniać zarzutu pozbawienia go prawa do obrony swoich praw, skutkującego nieważnością postępowania. Nie może odnieść skutku polemika skarżącego z oceną Sądu Apelacyjnego odnośnie do braku związku między uzyskaniem zaskarżonego skargą wyroku a popełnionym przez powoda przestępstwem oszustwa, która nie została poparta zdatną do jej podważenia argumentacją. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji (art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI