II CZ 219/11

Sąd Najwyższy2012-05-11
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty zastępstwa procesowegokoszty apelacyjnekoszty zażaleniowerozporządzenie o opłatachradca prawnySąd NajwyższySąd Okręgowywartość przedmiotu zaskarżenia

Sąd Najwyższy obniżył zasądzoną od powoda kwotę kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, korygując błędne zastosowanie przepisów o opłatach przez Sąd Okręgowy.

Powód zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego dotyczące kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Okręgowy zasądził od powoda 600 zł tytułem tych kosztów. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy błędnie zastosował przepisy rozporządzenia o opłatach za czynności radców prawnych, co skutkowało zawyżeniem kwoty. Zmienił zaskarżone postanowienie, obniżając kwotę do 300 zł, zgodnie z prawidłowo obliczoną stawką minimalną.

Sprawa dotyczyła zażalenia powoda na postanowienie o kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, zawarte w wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Powód wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów stanowiących podstawę tego rozstrzygnięcia. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że Sąd Okręgowy błędnie zastosował przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Zamiast § 6 pkt 4 i § 12 ust. 1 pkt 2, powinien był zastosować § 12 ust. 1 pkt 1 w związku z § 6 pkt 3 tego rozporządzenia. Wartość przedmiotu zaskarżenia apelacyjnego wynosiła 4 000 zł. Stawka minimalna wynagrodzenia radcy prawnego za prowadzenie sprawy w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, przy tej wartości, wynosiła 600 zł (§ 6 pkt 3). Stawka minimalna za postępowanie apelacyjne, przy reprezentacji przez tego samego radcę, wynosiła 50% stawki minimalnej za pierwszą instancję, czyli 300 zł (§ 12 ust. 1 pkt 1). Sąd Najwyższy podkreślił, że wartość przedmiotu zaskarżenia w apelacji ma znaczenie dla ustalenia wysokości należnych kosztów zastępstwa procesowego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie, obniżając zasądzoną kwotę do 300 zł, a także zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Stawka minimalna wynagrodzenia radcy prawnego za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym przed sądem okręgowym wynosi 50% stawki minimalnej za postępowanie przed sądem pierwszej instancji, obliczonej na podstawie właściwego przepisu rozporządzenia o opłatach, uwzględniając wartość przedmiotu zaskarżenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Okręgowy błędnie zastosował przepisy rozporządzenia o opłatach, nie uwzględniając prawidłowo wartości przedmiotu zaskarżenia przy obliczaniu stawki minimalnej wynagrodzenia radcy prawnego w postępowaniu apelacyjnym. Prawidłowe zastosowanie przepisów prowadzi do obniżenia zasądzonej kwoty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia o kosztach

Strona wygrywająca

powód (w zakresie kosztów postępowania zażaleniowego)

Strony

NazwaTypRola
P. H.osoba_fizycznapowód
W. Ś.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (15)

Główne

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 12 § ust. 1 pkt 1

Prawidłowo zastosowane, stawka wynosi 50% stawki minimalnej za pierwszą instancję.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 6 § pkt 3

Prawidłowo zastosowane, stawka minimalna dla wartości sprawy 1500-5000 zł wynosi 600 zł.

k.p.c. art. 39816

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 100 § zdanie drugie

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 6 § pkt 4

Błędnie zastosowane przez Sąd Okręgowy.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 12 § ust. 1 pkt 2

Błędnie zastosowane przez Sąd Okręgowy.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 2 § ust. 1 i 2

Możliwość podwyższenia kwoty, ale wymaga uzasadnienia.

k.p.c. art. 368 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 12 § ust. 2 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 6 § pkt 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy błędnie zastosował przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych, w szczególności § 6 pkt 4 i § 12 ust. 1 pkt 2, zamiast § 12 ust. 1 pkt 1 w związku z § 6 pkt 3.

Godne uwagi sformułowania

Skarżący trafnie podniósł, że Sąd Okręgowy błędnie zastosował... Wartość przedmiotu zaskarżenia apelacyjnego powoda wynosiła 4 000 zł... Sąd Najwyższy wielokrotnie już wyjaśniał, iż w sprawach o prawa majątkowe przewidziany w art. 368 § 2 k.p.c. wymóg podania w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia ma na celu m.in. ustalenie wysokości należnych kosztów zastępstwa procesowego.

Skład orzekający

Kazimierz Zawada

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Owczarek

członek

Marta Romańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Prawidłowe stosowanie przepisów o opłatach za czynności radców prawnych w postępowaniu apelacyjnym, znaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia dla kosztów procesu."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego rozporządzenia o opłatach i stanu prawnego z okresu jego wydania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie związane z obliczaniem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, co jest praktycznie ważne dla prawników i stron postępowań.

Jak prawidłowo obliczyć koszty zastępstwa procesowego w apelacji? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

zasądzone od pozwanego: 6000 PLN

zwrot kosztów procesu: 1054 PLN

zwrot kosztów procesu: 1297,6 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym (zasądzone od powoda): 600 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym (obniżone): 300 PLN

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego (zasądzone od pozwanego): 120 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 219/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 11 maja 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Anna Owczarek 
SSN Marta Romańska 
 
w sprawie z powództwa P. H. 
przeciwko W. Ś. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 11 maja 2012 r., 
zażalenia powoda na postanowienie  
o kosztach zawarte w pkt. 3 wyroku Sądu Okręgowego  
z dnia 6 września 2011 r.,  
 
1) 
zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, 
że  zasądzoną od powoda na rzecz pozwanego kwotę 
600 (sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa 
procesowego w postępowaniu apelacyjnym obniża 
do  kwoty 300 (trzysta) zł, 
2) 
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 120 
(sto  dwadzieścia) 
zł 
tytułem 
zwrotu 
kosztów 
postępowania zażaleniowego. 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Powód wniósł o zasądzenie od pozwanego kwoty 10 000 zł z ustawowymi 
odsetkami od dnia 11 grudnia 2009 r.  
Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2011 r. zasądził od pozwanego na 
rzecz powoda kwotę 6000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 11 grudnia. 
W  pozostałym zakresie powództwo oddalił; ponadto zasądził od pozwanego na 
rzecz powoda kwotę 1054 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.   
Po rozpoznaniu apelacji powoda zaskarżającej wyrok Sądu Rejonowego 
w części oddalającej powództwo i orzekającej o kosztach procesu Sąd Okręgowy 
wyrokiem z dnia 6 września 2011 r. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, 
że zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1297,60 zł tytułem zwrotu 
kosztów procesu; w pozostałym zakresie apelację oddalił; ponadto (w punkcie 3) 
zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów 
zastępstwa procesowego   w postępowaniu apelacyjnym.  
Zasądzając od powoda kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa 
procesowego   w postępowaniu apelacyjnym Sąd Okręgowy wyjaśnił, że podstawę 
tego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 100 zdanie drugie i art. 108 § 1 k.p.c. 
w związku z art. 391 § 1 k.p.c. oraz § 6 pkt 4 i § 12 ust. 1 pkt 2 rozrządzenia 
Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności 
radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej 
udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, 
poz. 1349 ze zm.).   
W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego rozstrzygające o kosztach 
zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym (pkt 3 wyroku Sądu 
Okręgowego z dnia 6 września 2011 r.) powód zarzucił naruszenie przepisów 
stanowiących podstawę prawną zawartego w tym postanowieniu rozstrzygnięcia.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Skarżący trafnie podniósł, że Sąd Okręgowy błędnie zastosował § 6 pkt 4 
i  § 12 ust. 1 pkt 2 rozrządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za 
czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów 

 
3 
pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. 
W sprawie miał zastosowanie § 12 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia, określający 
stawkę minimalną wynagrodzenia radcy prawnego za prowadzenie sprawy 
w postępowaniu apelacyjnym przed sądem okręgowym. W myśl tego przepisu, 
jeżeli stronę w postępowaniu apelacyjnym reprezentuje - tak jak to miało miejsce 
w rozpoznawanej sprawie – ten sam radca prawny co w postępowaniu przed 
sądem pierwszej instancji, stawka minimalna wynagrodzenia radcy prawnego 
za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym przed sądem okręgowym 
wynosi 50% stawki minimalnej wynagrodzenia radcy prawnego za prowadzenie 
sprawy w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Wartość zaskarżenia 
apelacyjnego powoda wynosiła 4 000 zł, przy tej zaś wartości sporu stawka 
minimalna 
wynagrodzenia 
radcy 
prawnego 
za 
prowadzenie 
sprawy 
w  postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, stanowiąca podstawę obliczenia 
stawki minimalnej wynagrodzenia radcy prawnego za prowadzenie sprawy 
w postępowaniu apelacyjnym przed sądem okręgowym, powinna być obliczona nie 
na podstawie § 6 pkt 4, lecz na podstawie § 6 pkt 3 rozrządzenia Ministra 
Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia 
przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego 
ustanowionego z urzędu. Według § 6 pkt 3 tego rozrządzenia, przy wartości 
przedmiotu sprawy w granicach 1500-5000 zł stawka minimalna wynagrodzenia 
radcy prawnego za prowadzenie sprawy w postępowaniu przed sądem pierwszej 
instancji wynosi 600 zł. Zgodnie zatem z § 12 ust. 1 pkt 1 i § 6 pkt 3 powoływanego 
rozporządzenia stawka minimalna wynagrodzenia radcy prawnego za prowadzenie 
niniejszej 
sprawy 
w 
postępowaniu 
apelacyjnym 
wynosiła 
tylko 
300 
zł. 
Dopiero tak  określona kwota mogłaby zostać podwyższona na podstawie § 2 ust. 1 
i 2 rozporządzenia. To jednak powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu 
rozstrzygnięcia sądu, a motywy zaskarżonego postanowienia na to nie wskazują. 
Stanowisko pozwanego, że stawka minimalna za prowadzenie sprawy 
w  postępowaniu apelacyjnym jest niezależna od wartości przedmiotu zaskarżenia 
wskazanej w apelacji, nie ma uzasadnionych podstaw. Sąd Najwyższy wielokrotnie 
już wyjaśniał, iż w sprawach o prawa majątkowe przewidziany w art. 368 § 2 k.p.c. 
wymóg podania w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia ma na celu 

 
4 
m.in.  ustalenie 
wysokości 
należnych 
kosztów 
zastępstwa 
procesowego 
(por.  uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 22 sierpnia 2007 r., III CZP 
77/07, OSNC 2008, nr 10, poz. 109 oraz uchwały Sądu Najwyższego z dnia 
27  marca 2008 r., III CZP 7/08, OSNC 2009, nr 4, poz. 55).  
Z przedstawionych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 39816 
w  związku z art. 3941 § 3 k.p.c. zmienił zaskarżone postanowienie, a o kosztach 
postępowania zażaleniowego rozstrzygnął zgodnie z art. 98 § 3 w związku z art. 
391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz § 12 ust. 2 pkt 2 i § 6 pkt 1 rozrządzenia Ministra 
Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia 
przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego 
ustanowionego z urzędu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI