II CZ 214/11

Sąd Najwyższy2012-04-12
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaskarga o wznowienieprzesłankiart. 403 k.p.c.nowe okolicznościdowodyprawomocnośćSąd Najwyższypostępowanie zażaleniowe

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że skarżąca nie wykazała nowych okoliczności faktycznych ani dowodów, których nie mogłaby powołać w poprzednim postępowaniu.

Skarżąca K.C. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, powołując się na art. 403 § 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że nie wskazano nowych okoliczności faktycznych ani dowodów, których nie można było powołać w poprzednim postępowaniu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek wznowienia, w szczególności nie przedstawiła nowych faktów lub dowodów, których nie mogłaby powołać w poprzednim postępowaniu, a także nie wykazała, że okoliczności dotyczące nieważności pełnomocnictwa były dla niej nieznane lub niedostępne.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki K.C. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jej skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 9 stycznia 2008 r. Sąd Apelacyjny uznał, że skarżąca nie przedstawiła nowych okoliczności faktycznych ani środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a których nie mogłaby powołać w poprzednim postępowaniu, zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c. Powódka w zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez dowolną ocenę materiału dowodowego oraz art. 403 § 2 k.p.c. przez jego niezastosowanie. Sąd Najwyższy, opierając się na utrwalonej linii orzeczniczej, wyjaśnił, że wznowienie postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. wymaga łącznego zaistnienia trzech przesłanek: wykrycia po uprawomocnieniu się wyroku nowych faktów, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim powołane; możliwości ich wpływu na wynik sprawy; oraz niemożności skorzystania z nich przez stronę w poprzednim postępowaniu. Sąd Najwyższy uznał, że skarżąca nie wykazała spełnienia tych przesłanek, w szczególności w odniesieniu do kwestii nieważności pełnomocnictwa, na którą powoływała się już w poprzednim postępowaniu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako niezasadne i orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wykrycie okoliczności, które strona mogła powołać w prawomocnie zakończonym postępowaniu, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że wznowienie postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. wymaga wykazania, że strona nie mogła skorzystać z nowych okoliczności lub dowodów w poprzednim postępowaniu. Okoliczności znane stronie i możliwe do powołania w poprzednim postępowaniu nie spełniają tej przesłanki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

M. J. i M. B.

Strony

NazwaTypRola
K. C.osoba_fizycznaskarżąca
M. J.osoba_fizycznapozwana
M. B.osoba_fizycznapozwana
B. K.osoba_fizycznapełnomocnik powódki z urzędu

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wznowienie postępowania jest dopuszczalne w razie wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. "Wykrycie" odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 394 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie wykazała, aby nowe okoliczności lub dowody, na które się powołuje, były dla niej nieznane lub niedostępne w poprzednim postępowaniu. Okoliczność dotycząca nieważności pełnomocnictwa była już przedmiotem oceny w poprzednim postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. przez dowolną ocenę materiału dowodowego. Zarzut naruszenia art. 403 § 2 k.p.c. przez jego niezastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

"Wykrycie" natomiast, o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych. Nie dotyczy to pojęcie również takich okoliczności, które strona mogła powołać w prawomocnie zakończonym postępowaniu, mając ku temu obiektywnie istniejącą możliwość.

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

przewodniczący

Maria Szulc

sprawozdawca

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., w szczególności wymogu nieznajomości lub niedostępności nowych okoliczności lub dowodów w poprzednim postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania cywilnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie precyzyjnie wyjaśnia przesłanki wznowienia postępowania, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego, ale nie zawiera elementów zaskoczenia czy szerokiego zainteresowania publicznego.

Kiedy można żądać wznowienia postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 214/11 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 12 kwietnia 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) 
SSN Maria Szulc (sprawozdawca) 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote 
 
w sprawie ze skargi K. C. 
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem  
Sądu Apelacyjnego  
z dnia 9 stycznia 2008 r.,  
wydanym w sprawie z powództwa K.C. 
przeciwko M. J. i M.B. 
o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 12 kwietnia 2012 r., 
zażalenia powódki (skarżącej) 
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 21 czerwca 2011 r.,  
 
 
1. oddala zażalenie; 
2.  przyznaje 
ze 
Skarbu 
Państwa 
Sądu 
Apelacyjnego 
pełnomocnikowi powódki z urzędu adwokatowi B. K. 
wynagrodzenie  w  kwocie 1800 złotych podwyższone o 
stawkę 
podatku 
 
vat 
tytułem 
wynagrodzenia 
w 
postępowaniu zażaleniowym. 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił na podstawie art. 
410 § 1 k.p.c. skargę K. C. o wznowienie postępowania zakończonego 
prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 9 stycznia 2008 r. przeciwko 
M. J. o ustalenie nieważności sprzedaży nieruchomości, jako nie opartą na 
ustawowej podstawie wznowienia. W ocenie Sądu drugiej instancji, powódka 
powołując jako podstawę wznowienia postępowania art. 403 § 2 k.p.c., nie 
wskazała takich nowych okoliczności faktycznych ani środków dowodowych, 
których nie mogłaby powołać w prawomocnie zakończonym postępowaniu. 
W zażaleniu od powyższego postanowienia powódka zarzuciła naruszenie 
przepisów postępowania w postaci art. 233 § 1 k.p.c. przez dowolną i błędną ocenę 
zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz art. 403 § 2 k.p.c. przez jego 
niezastosowanie i uznanie, że skarżąca nie może opierać swojej skargi 
o  wznowienie 
na 
podstawie 
powyższego 
przepisu. 
Wniosła 
o 
zmianę 
zaskarżonego postanowienia przez przyjęcie jej skargi do rozpoznania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Uzasadnienie zarzutów zażalenia sprowadza się do twierdzenia, że podstawę 
skargi powódki o wznowienia postępowania stanowiło wykrycie przez skarżącą 
takich faktów i dowodów, które mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, 
a  z których powódka nie skorzystała ze względu na ówczesny brak procesowej 
potrzeby ich powoływania. Nadto powódka podniosła, że została całkowicie 
pominięta przy rozpoznaniu sprawy o wznowienie okoliczność, iż pełnomocnictwo 
udzielone przez nią w formie aktu notarialnego nie zostało w sposób prawidłowy 
i  ważny udzielone. 
Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania w razie 
wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby 
mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać 
w  poprzednim postępowaniu. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu 
Najwyższego, nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby 
mieć wpływ na wynik sprawy, to takie fakty, z których strona nie mogła skorzystać 
w postępowaniu prawomocnie zakończonym. "Wykrycie" natomiast, o którym 
mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim 
postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych 

 
3 
stronie i dla niej niedostępnych. Nie dotyczy to pojęcie również takich okoliczności, 
które strona mogła powołać w prawomocnie zakończonym postępowaniu, mając ku 
temu obiektywnie istniejącą możliwość (por. postanowienie z dnia 26 października 
2011 r., III CZ 57/11, niepubl. oraz postanowienie z dnia 25 maja 2011 r., II CZ 
20/11, niepubl. i powołane w nim postanowienia). W rezultacie możliwość 
wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 in fine k.p.c. jest uzależniona 
od łącznego zaistnienia trzech przesłanek, po pierwsze - wykrycia po 
uprawomocnieniu się wyroku nowych faktów, które istniały w toku postępowania, 
ale nie zostały w nim powołane, po drugie - możliwości ich wpływu na wynik 
sprawy oraz po trzecie - niemożności skorzystania z nich przez stronę 
w poprzednim postępowaniu (por. postanowienie SN z dnia 26 maja 2011 r., II UZ 
11/11, niepubl.). 
Powołany w zażaleniu zarzut pominięcia przy rozpoznaniu sprawy 
o wznowienie postępowania faktu nieważności pełnomocnictwa udzielonego przez 
skarżącą M. J. w formie aktu notarialnego z dnia 13 lutego 2003 r. nie jest zasadny. 
Sąd Apelacyjny na stronie 3 i 4 uzasadnienia dokonał oceny, czy wskazanie na fakt 
udzielenia nieważnego pełnomocnictwa stanowiło okoliczność nową w rozumieniu 
art. 403 § 2 k.p.c. Wobec ustalenia, że w sprawie prawomocnie zakończonej 
skarżąca /powódka/ powoływała się na tę okoliczność, brak jest podstaw do 
uznania, że ocena ta została skutecznie podważona przez skarżącą. Dodatkowo 
wskazać należy, iż zażalenie poza powyższym twierdzeniem nie zawiera żadnych 
argumentów na poparcie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., zaś z akt sprawy 
prawomocnie zakończonej wynika, że skarżąca w toku postępowania okoliczność 
tę powoływała wielokrotnie /pozew, protokół z rozprawy przed Sądem Okręgowym 
z dnia 23 maja 2007 r. k. 546/ i była ona przedmiotem oceny Sądów obu instancji 
/uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego z dnia 13 czerwca 2007 r. (k. 572), 
uzasadnienie Sądu Apelacyjnego k (701)/. Pozostałe dowody powołane w skardze 
prawidłowo zostały zakwalifikowane przez Sąd Apelacyjny jako nie noszące cechy 
nowości oraz niemożności skorzystania przez stronę w poprzednim postępowaniu. 
Argument skarżącej, że brak było procesowej potrzeby ich powoływania może się 
odnosić wyłącznie do zeznań świadka P., który nie zeznawał w sprawie o ustalenie 
nieważności umowy sprzedaży, niemniej jako notariusz, która sporządził 

 
4 
kwestionowany przez skarżącą dokument pełnomocnictwa, mógł być przez 
powódkę powołany jako świadek skoro kwestionowała ważność tego dokumentu. 
Wskazane przez powódkę dokumenty znajdujące się w aktach sprawy I C /…/ 
bądź powstały po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie o ustalenie 
nieważności sprzedaży, bądź stanowią dokumenty z tej sprawy. Wobec 
powyższego uznać należy, że wskazane przez skarżącą okoliczności i dowody nie 
odpowiadają wymaganiom ustawowej podstawy wznowienia określonej w art. 403 
§ 2 k.p.c., a w konsekwencji rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego jest prawidłowe. 
Z tych względów zażalenie jako niezasadne podlega oddaleniu art. 39814 
w  zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego w zakresie 
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej w postępowaniu 
zażaleniowym przed Sądem Najwyższym orzeczono na podstawie § 2 pkt 3, § 6 
pkt 6 w zw. z § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 
28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia 
przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu 
(Dz. U. Nr 163, poz. 1348). 
 
db

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI