II CZ 208/11

Sąd Najwyższy2012-04-12
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty procesucofnięcie pozwustrona przegrywającazażalenieSąd Najwyższyorzecznictwo

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, uznając ją za stronę przegrywającą sprawę mimo cofnięcia pozwu przez powódkę.

Powódka cofnęła pozew o dopuszczenie do współposiadania części nieruchomości wspólnej po tym, jak pozwana oświadczyła, że opróżniła pomieszczenie kotłowni. Sąd Okręgowy obciążył pozwaną kosztami postępowania apelacyjnego, uznając ją za stronę przegrywającą. Pozwana wniosła zażalenie, twierdząc, że nie zaspokoiła roszczenia, a powódka zajęła pomieszczenie bezprawnie. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że cofnięcie pozwu w związku z zaspokojeniem roszczenia przez pozwanego, nawet jeśli nie nastąpiło dobrowolnie, czyni go stroną przegrywającą w kontekście kosztów procesu.

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej „N.” na postanowienie Sądu Okręgowego, które obciążyło ją kosztami postępowania apelacyjnego. Powódka, Wspólnota Mieszkaniowa „P. 27”, cofnęła pozew o nakazanie dopuszczenia do współposiadania części nieruchomości wspólnej (kotłowni) po tym, jak pozwana oświadczyła, że opróżniła pomieszczenie. Sąd Okręgowy uznał pozwaną za stronę przegrywającą postępowanie apelacyjne i zasądził od niej zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Pozwana w zażaleniu zarzuciła naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących kosztów procesu, twierdząc, że nie zaspokoiła roszczenia powódki, a pomieszczenie zostało zajęte bezprawnie. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwaloną linię orzecznictwa, potwierdził, że cofnięcie pozwu wskutek zaspokojenia roszczenia przez pozwanego, nawet jeśli nie nastąpiło dobrowolnie, może skutkować uznaniem pozwanego za stronę przegrywającą sprawę w kontekście kosztów. Sąd uznał, że oświadczenia pozwanej o opróżnieniu kotłowni i braku kwestionowania wejścia powódki w posiadanie wskazują na zaspokojenie roszczenia powódki, a tym samym pozwana była stroną przegrywającą postępowanie apelacyjne. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i zasądził od pozwanej na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pozwanego należy uznać za stronę przegrywającą postępowanie w takiej sytuacji, co uzasadnia obciążenie go kosztami procesu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy potwierdził, że cofnięcie pozwu wskutek zaspokojenia roszczenia przez pozwanego, nawet jeśli nie nastąpiło dobrowolnie, może skutkować uznaniem pozwanego za stronę przegrywającą w kontekście kosztów procesu, zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

powódka

Strony

NazwaTypRola
Wspólnota Mieszkaniowa "P. 27"innepowódka
Spółdzielnia Mieszkaniowa "N."spółkapozwana

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu apelacyjnym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Pomocnicze

k.p.c. art. 203 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadku cofnięcia pozwu obowiązek zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego, na jego żądanie, obciąża powoda bez względu na przyczynę cofnięcia.

k.p.c. art. 39814 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cofnięcie pozwu wskutek zaspokojenia roszczenia przez pozwanego w toku procesu uzasadnia obciążenie pozwanego kosztami postępowania apelacyjnego. Pozwana, oświadczając opróżnienie pomieszczenia i nie kwestionując wejścia powódki w posiadanie, zaspokoiła roszczenie powódki.

Odrzucone argumenty

Pozwana nie jest stroną przegrywającą, ponieważ powódka cofnęła pozew z powodu naruszenia posiadania, a pozwana nie zaspokoiła roszczenia dobrowolnie. Brak przyznania wprost przez pozwaną, że zaspokoiła roszczenie powódki.

Godne uwagi sformułowania

brak jest podstaw do uznania pozwanej za stronę przegrywającą postępowanie apelacyjne, bowiem powódka cofnęła powództwo w związku z wejściem w posiadanie spornych pomieszczeń w wyniku naruszenia posiadania, natomiast pozwana ich dobrowolnie nie wydała zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Sądu Najwyższego, dopuszczalne jest odstępstwo od tej zasady w sytuacji, gdy powód wykaże, że wystąpienie z powództwem było niezbędne dla celowego dochodzenia praw lub celowej obrony, z uwzględnieniem okoliczności istniejących w dacie wytoczenia pozwu. w rozumieniu przepisów o kosztach procesu (art. 98 k.p.c.) pozwanego należy uznać wówczas za stronę przegrywającą sprawę nie ma podstaw do przyjęcia zasadności twierdzenia skarżącej, że pomieszczenie kotłowni zostało zajęte przez powódkę bezprawnie. również brak przyznania wprost przez pozwaną, że zaspokoiła roszczenie powódki pozostaje bez wpływu na ocenę, która ze stron w istocie przegrała proces, skoro to pozwana podniosła w toku procesu, że powódka już dysponuje pomieszczeniem kotłowni i nie kwestionowała prawnego wejścia powódki w posiadanie, jak również faktu, że z pomieszczenia już nie korzysta.

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

przewodniczący

Maria Szulc

sprawozdawca

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o kosztach procesu w przypadku cofnięcia pozwu z powodu zaspokojenia roszczenia przez pozwanego, nawet jeśli nie nastąpiło dobrowolnie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia pozwu w kontekście kosztów postępowania apelacyjnego i zażaleniowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu kosztów procesu, który jest istotny dla praktyków prawa, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo ciekawy.

Kto płaci za proces, gdy pozwany zaspokoi roszczenie po cofnięciu pozwu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 120 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 208/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 12 kwietnia 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) 
SSN Maria Szulc (sprawozdawca) 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote 
 
 
w sprawie z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej "P. 27"  
przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "N."  
o nakazanie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 12 kwietnia 2012 r., 
zażalenia strony pozwanej  
na postanowienie o kosztach  
zawarte w wyroku Sądu Okręgowego  
z dnia 8 września 2011 r.,  
 
1) oddala zażalenie; 
2) zasądza na rzecz powódki od pozwanej kwotę 120 
(sto dwadzieścia) 
złotych 
tytułem 
zwrotu 
kosztów 
postępowania zażaleniowego. 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej 
Spółdzielni Mieszkaniowej „N." na rzecz powódki Wspólnoty Mieszkaniowej P. 27 
kwotę sześciuset złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. W ocenie 
Sądu Okręgowego, wobec cofnięcia pozwu przez powódkę wskutek zaspokojenia 
roszczenia przez stronę pozwaną w toku procesu, należało pozwaną uznać za 
stronę przegrywającą postępowanie apelacyjne i obciążyć ją obowiązkiem zwrotu 
kosztów zastępstwa procesowego w tym postępowaniu. 
W zażaleniu od powyższego postanowienia pozwana zarzuciła naruszenie 
przepisów postępowania, to jest art. 203 § 2 k.p.c. oraz art. 98 § 1 w zw. z art. 391 
§ 1 k.p.c. Wniosła o jego zmianę, ewentualnie uchylenie i orzeczenie o kosztach 
postępowania zażaleniowego. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Uzasadnienie zarzutów zażalenia sprowadza się do twierdzenia, że brak jest 
podstaw do uznania pozwanej za stronę przegrywającą postępowanie apelacyjne, 
bowiem powódka cofnęła powództwo w związku z wejściem w posiadanie spornych 
pomieszczeń w wyniku naruszenia posiadania, natomiast pozwana ich dobrowolnie 
nie wydała, a zatem nie zaspokoiła roszczenia powódki. 
Zasadą jest (art. 203 § 2 k.p.c.), że w wypadku cofnięcia pozwu obowiązek 
zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego, na jego żądanie, obciąża powoda 
bez względu na przyczynę cofnięcia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 
16 lutego 2011 r., II CZ 203/10, niepubl.). Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią 
orzecznictwa Sądu Najwyższego, dopuszczalne jest odstępstwo od tej zasady 
w sytuacji, gdy powód wykaże, że wystąpienie z powództwem było niezbędne dla 
celowego dochodzenia praw lub celowej obrony, z uwzględnieniem okoliczności 
istniejących w dacie wytoczenia pozwu. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy 
cofnięcie pozwu jest konsekwencją zaspokojenia przez pozwanego wymagalnego 
w chwili wytoczenia powództwa roszczenia powoda. W rozumieniu przepisów 
o kosztach procesu (art. 98 k.p.c.) pozwanego należy uznać wówczas za stronę 
przegrywającą sprawę (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2010 r., 

 
3 
V CZ 1/10, niepubl. z dnia 10 lutego 2011 r., IV CZ 111/10, niepubl., z dnia 
24 sierpnia 2011 r., IV CZ 34/11, niepubl., z dnia 12 stycznia 2012 r., IV CZ 117/11, 
niepubl). 
Powódka 
wniosła 
o 
nakazanie 
pozwanej 
dopuszczenia 
do 
współposiadania  części nieruchomości wspólnej obejmującej pomieszczenie 
kotłowni. Zważywszy na fakt, że pozwana jeszcze przed wydaniem wyroku przez 
Sąd I Instancji oświadczyła, że opróżniła kotłownię i jest ona w stanie wolnym, 
wobec czego wniosła o oddalenie powództwa w tym zakresie, a nadto na rozprawie 
przed Sądem Okręgowym wskazała na nową okoliczność tj. wyłączne 
dysponowanie kluczami do pomieszczenia kotłowni przez powódkę, nie ma 
podstaw do przyjęcia zasadności twierdzenia skarżącej, że pomieszczenie kotłowni 
zostało zajęte przez powódkę bezprawnie. Również brak przyznania wprost przez 
pozwaną, że zaspokoiła roszczenie powódki pozostaje bez wpływu na ocenę, która 
ze stron w istocie przegrała proces, skoro to pozwana podniosła w toku procesu, 
że powódka już dysponuje pomieszczeniem kotłowni i nie kwestionowała prawnego 
wejścia powódki w posiadanie, jak również faktu, że z pomieszczenia już nie 
korzysta. Mieć również należy na uwadze, że cofnięcie pozwu przez powódkę 
nastąpiło wskutek złożenia przez pozwaną powyższych oświadczeń. 
Prawidłowa jest, zatem ocena Sądu Okręgowego, że pozwaną uznać należy 
za stronę przegrywającą proces wobec zaspokojenia w jego toku roszczenia 
powódki, a w konsekwencji stosując art. 98 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. 
obciążyć kosztami procesu za instancję apelacyjną. 
Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 
39814 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. 
 
 
 
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI