II Cz 460/13

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2013-05-24
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
koszty sądowezwolnienienieporadnośćsytuacja materialnapełnomocnik z urzęduzażaleniepostępowanie odwoławcze

Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił zażalenie pozwanej, zwalniając ją od kosztów sądowych, ale oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Pozwana zaskarżyła postanowienie Sądu Rejonowego o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Okręgowy uznał, że pozwana, mimo niskich dochodów i choroby, jest w stanie samodzielnie prowadzić sprawę, dlatego oddalił wniosek o pełnomocnika. Jednakże, ze względu na jej trudną sytuację materialną, Sąd Okręgowy zmienił postanowienie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał zażalenie pozwanej W. J. na postanowienie Sądu Rejonowego w Wałbrzychu, które oddaliło jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Rejonowy uzasadnił swoją decyzję tym, że pozwana dysponuje dochodem 1000 zł miesięcznie, a na wydatki przeznacza maksymalnie 390 zł, pozostawiając jej około 610 zł do rozdysponowania. Dodatkowo, Sąd Rejonowy wskazał na brak dokumentów potwierdzających bezrobotność syna pozwanej, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, oraz na fakt, że pozwana mogła spodziewać się postępowania sądowego w związku z zaległościami czynszowymi. Sąd Rejonowy uznał również, że udział profesjonalnego pełnomocnika nie jest potrzebny ze względu na nieskomplikowany charakter sprawy. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, uznał je za częściowo uzasadnione. Zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie I, zwalniając pozwaną od kosztów sądowych, argumentując, że renta w wysokości 1000 zł miesięcznie, przy dochodzie syna w wysokości 520 zł z tytułu świadczenia pielęgnacyjnego, nie pozwala na stwierdzenie, że pozwana nie należy do osób ubogich. Sąd Okręgowy podkreślił również podeszły wiek i liczne choroby pozwanej, które uniemożliwiają zwiększenie dochodów lub poczynienie oszczędności. W ocenie Sądu Okręgowego, sam fakt posiadania lokalu mieszkalnego nie stanowi przeszkody do zwolnienia od kosztów sądowych. Natomiast dalej idące zażalenie, dotyczące ustanowienia pełnomocnika z urzędu, zostało oddalone. Sąd Okręgowy stwierdził, że pozwana nie wykazała potrzeby udziału profesjonalnego pełnomocnika, a dotychczasowe czynności procesowe, podejmowane przez jej syna H. M., nie wykazywały trudności w obronie jej praw.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pozwana spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że dochody pozwanej są niskie, a jej stan zdrowia i wiek uniemożliwiają zwiększenie dochodów lub poczynienie oszczędności, co uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zażalenie częściowo uwzględnione

Strona wygrywająca

Pozwana W. J. (w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych)

Strony

NazwaTypRola
W. J.osoba_fizycznapozwana
Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. (...) w W.innepowód
H. M.osoba_fizycznasyn pozwanej (pełnomocnik procesowy)

Przepisy (5)

Główne

k.s.c. art. 102 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Określa przesłanki zwolnienia od kosztów sądowych.

k.p.c. art. 117 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki uwzględnienia wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zmianę postanowienia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje postępowanie w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje oddalenie zażalenia przez sąd drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niska renta pozwanej (1000 zł) i świadczenie pielęgnacyjne syna (520 zł) wskazują na trudną sytuację materialną. Podeszły wiek i liczne choroby pozwanej uniemożliwiają zwiększenie dochodów lub poczynienie oszczędności. Posiadanie lokalu mieszkalnego nie jest przeszkodą do zwolnienia od kosztów sądowych przy niskich dochodach.

Odrzucone argumenty

Pozwana dysponuje dochodem 1000 zł i wydatkami 390 zł, co pozostawia jej 610 zł do rozdysponowania. Brak dokumentów potwierdzających bezrobotność syna pozwanej. Pozwana mogła spodziewać się postępowania sądowego. Pozwana nie wykazała nieporadności czy trudności z podejmowaniem czynności procesowych. Udział profesjonalnego pełnomocnika nie jest potrzebny w sprawie.

Godne uwagi sformułowania

Trudno bowiem zgodzić się z twierdzeniem Sądu Rejonowego, że pozwana, której źródłem utrzymania jest renta w wysokości 1.000 zł miesięcznie nie należy do osób ubogich. Sam fakt, że pozwana jest właścicielką lokalu mieszkalnego nie jest przeszkodą- w ocenie Sądu Okręgowego- do uznania, iż z racji niskich dochodów zasługuje ona na zwolnienie od kosztów sądowych.

Skład orzekający

Aleksandra Żurawska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w kontekście niskich dochodów i stanu zdrowia strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji materialnej i zdrowotnej pozwanej; nie stanowi przełomowej wykładni prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o kosztach sądowych i pomocy prawnej, co jest istotne dla prawników procesowych i osób w trudnej sytuacji materialnej.

Czy niska renta i choroby zwalniają z kosztów sądowych? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 1609,21 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 460/13 POSTANOWIENIE Dnia 24 maja 2013 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Aleksandra Żurawska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2013 r. w Świdnicy na posiedzeniu niejawnym zażalenia pozwanej W. J. na postanowienie Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 6 marca 2013r., sygn. akt I Nc 502/13 w sprawie z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w W. o zapłatę 1609,21 zł p o s t a n a w i a: I. zmienić zaskarżone postanowienie w pkt I w ten sposób, że zwolnić pozwaną W. J. od kosztów sądowych; II. oddalić dalej idące zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 marca 2013 r. Sąd Rejonowy oddalił wniosek pozwanej o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, na podstawie złożonego przez nią oświadczenia, że nie należy ona do osób, które nie są w stanie uiścić kosztów sądowych. Sąd wskazał, że pozwana dysponuje dochodem w kwocie 1000 zł, a na wydatki przeznacza maksymalnie 390 zł, zatem do rozdysponowania pozostaje jej jeszcze około 610 zł. Nadto, zaznaczył, że pozwana prowadzi gospodarstwo domowe wraz synem, z jej oświadczenia wynika, że syn jest pełnoletni i bezrobotny, jednak nie przedstawiła żadnego dokumentu potwierdzającego, że syn jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Kolejnym argumentem przemawiającym za oddaleniem wniosku od kosztów sądowych jest również okoliczność, że już w sierpniu 2011 r. pozwana była wzywana przez Wspólnotę do zapłaty należności z tytułu zarządu, zatem mogła się spodziewać, że w przypadku braku zapłaty powyższych należności, Wspólnota wystąpi na drogę sądową. Sąd oddalił również wniosek pozwanej o ustanowienie adwokata (radcy prawnego) z urzędu, podnosząc, że pozwana nie wykazuje nieporadności czy trudności z podejmowaniem czynności procesowych, zaś udział profesjonalnego pełnomocnika w sprawie nie jest potrzebny, gdyż sprawa nie wydaje się skomplikowana pod względem faktycznym i prawnym. W zażaleniu na powyższe postanowienie pozwana, wnosząc o jego uchylenie, podniosła, że nie stać jej na podstawowe potrzeby życiowe i kulturalne, jak również na uiszczenie opłaty sądowej. Zdaniem skarżącej, nieuprawnione jest również uznanie jej za osobę, która radzi sobie w niniejszej sprawy, skoro choruje m. in. na cukrzycę i miażdżycę . Sąd Okręgowy zważył: Zażalenie jest częściowo uzasadnione. Trudno bowiem zgodzić się z twierdzeniem Sądu Rejonowego, że pozwana, której źródłem utrzymania jest renta w wysokości 1.000 zł miesięcznie nie należy do osób ubogich. Zwłaszcza, gdy dochodem jej syna, pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym, jest świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 520 zł miesięcznie, które otrzymuje w związku z koniecznością opieki nad matką. Z uwagi na podeszły wiek pozwanej oraz jej liczne choroby nie można także przyjąć, by mogła ona swe dochody zwiększyć czy poczynić jakieś oszczędności. Sam fakt, że pozwana jest właścicielką lokalu mieszkalnego nie jest przeszkodą- w ocenie Sądu Okręgowego- do uznania, iż z racji niskich dochodów zasługuje ona na zwolnienie od kosztów sądowych- art. 102 ust. 1 ustawy ko kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Z tych więc względów zaskarżone postanowienie w pkt I podlegało zmianie- art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc . Dalej idące zażalenie jednak nie jest uzasadnione. Zgodnie z art. 117 § 5 kpc , sąd uwzględnia wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu, jeżeli ich udział w sprawie uzna za potrzebny, a potrzeba ta ma miejsce w przypadkach wskazanych przez Sąd pierwszej instancji. Tymczasem skarżąca, zgłaszając żądanie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, nie wskazała okoliczności, które uzasadniałyby taką potrzebę. Jak dotąd bowiem, działając przez swojego syna H. M. , nie miała ona trudności z podejmowaniem czynności procesowych i obroną swoich praw przed sądem. Wnoszone przez nią pisma procesowe nie były wadliwe, przeciwnie – podejmując właściwe czynności, skarżąca w prawidłowy sposób zainicjowała tryb merytorycznej weryfikacji przez sąd wyższej instancji podjętego przez Sąd Rejonowy rozstrzygnięcia, składając zażalenie będące przedmiotem niniejszego postępowania. Skoro zatem z dotychczasowego przebiegu postępowania wynika, że pozwana skutecznie radzi sobie z prowadzeniem postępowania, gdyż udzieliła pełnomocnictwa procesowego synowi, Sąd pierwszej instancji trafnie oddalił zgłoszony przez nią wniosek. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc orzekł jak w pkt II postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI