II CZ 204/13

Sąd Okręgowy w Jeleniej GórzeJelenia Góra2013-03-22
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
koszty procesuzażalenienakaz zapłatyart. 102 kpczasady słusznościrozdrobnienie wierzytelnościkoszty zastępstwa procesowego

Podsumowanie

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie o kosztach procesu, nie obciążając pozwanej spółki kosztami na rzecz powoda z uwagi na celowe rozdrobnienie przez powoda wierzytelności.

Powód R.K. dochodził zapłaty 1510 zł od (...) Spółki z o.o., a Sąd Rejonowy zasądził tę kwotę wraz z kosztami procesu. Pozwana spółka zaskarżyła jedynie rozstrzygnięcie o kosztach, zarzucając powodowi celowe rozdrobnienie wierzytelności w celu uzyskania wyższych kosztów procesu. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za słuszne, powołując się na art. 102 k.p.c. i zasady słuszności, stwierdzając, że podział wierzytelności i dochodzenie jej w wielu sprawach, mimo braku kwestionowania roszczenia głównego, stanowiło nadużycie prawa i nieuzasadnione obciążenie dla pozwanej.

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze rozpoznał sprawę z powództwa R.K. przeciwko (...) Spółce z o.o. w J. o zapłatę. Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze nakazem zapłaty z dnia 7 grudnia 2012 r. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1510 zł z odsetkami oraz koszty procesu w wysokości 624,50 zł. Pozwana spółka wniosła zażalenie na postanowienie o kosztach, nie kwestionując zasadności roszczenia głównego, ale zarzucając powodowi celowe rozdrobnienie długu i dochodzenie go w wielu sprawach w celu uzyskania wyższych kosztów zastępstwa procesowego. Pozwana powołała się na art. 101 i 102 k.p.c., wnosząc o odstąpienie od obciążania jej kosztami. Sąd Okręgowy przychylił się do zażalenia, uznając, że sytuacja ta stanowi wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 k.p.c. Sąd wskazał, że powód dochodził należności głównej w wysokości około 20 000 zł, dzieląc ją na wiele mniejszych kwot i cedując na osoby blisko z nim związane, co skutkowało wytoczeniem 15 spraw i uzyskaniem zwrotu kosztów w wysokości 8242 zł. Sąd Okręgowy podkreślił, że gdyby powód dochodził całej kwoty w jednym postępowaniu, koszty zastępstwa prawnego byłyby niższe, a on sam poniósłby tylko jedną opłatę od pozwu. Podział wierzytelności, choć dopuszczalny materialnoprawnie, prowadzi do zwiększenia kosztów wymiaru sprawiedliwości i stanowi znaczące obciążenie dla pozwanej, która nie kwestionowała roszczenia. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym żądanie zapłaty kosztów przez przeciwnika, który swoim niewłaściwym postępowaniem wywołał proces i koszty, może być uznane za sprzeczne z zasadami słuszności. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej kosztów procesu, nie obciążając pozwanej kosztami na rzecz powoda.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w szczególnych wypadkach uzasadnionych zasadami słuszności, sąd może nie obciążać strony przegrywającej kosztami procesu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że celowe rozdrobnienie wierzytelności i dochodzenie jej w wielu sprawach, co prowadzi do zwiększenia kosztów sądowych i obciążenia pozwanego, stanowi wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 k.p.c., zwłaszcza gdy pozwany nie kwestionował roszczenia głównego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

pozwana

Strony

NazwaTypRola
R. K.osoba_fizycznapowód
(...) Spółka z o.o.spółkapozwana

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Upoważnia sąd do zasądzenia od strony przegrywającej tylko części kosztów albo do nieobciążania jej w ogóle kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych, urzeczywistniając zasadę słuszności.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje możliwość zmiany orzeczenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje postępowanie w przedmiocie zażalenia.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6 § pkt 5

Określa wysokość opłat za czynności adwokackie, w tym koszty zastępstwa prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nadużycie prawa procesowego przez powoda poprzez celowe rozdrobnienie wierzytelności w celu uzyskania wyższych kosztów procesu. Zastosowanie art. 102 k.p.c. ze względu na szczególne okoliczności sprawy (podział wierzytelności, brak kwestionowania roszczenia głównego).

Godne uwagi sformułowania

nie sposób odmówić słuszności urzeczywistniają zasadę słuszności każdorazowo sąd rozstrzygający spór powinien się kierować własnym poczuciem sprawiedliwości można uznać za sprzeczne z zasadami słuszności i nie obciążać pełnymi kosztami strony przegrywającej sprawę – żądanie zapłaty kosztów procesu zgłoszonych przez przeciwnika, który swym niewłaściwym postępowaniem wywołał proces i koszty połączone z jego prowadzeniem.

Skład orzekający

W. Damaszko

przewodniczący-sprawozdawca

J. Jakubowska

członek

M. Lechowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 102 k.p.c. w przypadkach celowego rozdrobnienia wierzytelności przez powoda w celu zwiększenia kosztów procesu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów procesu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może interweniować w przypadku nadużywania przez stronę procesową przepisów dotyczących kosztów postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy można "oszukać" sąd na kosztach procesu? Sąd Okręgowy odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 1510 PLN

zapłata: 1510 PLN

zwrot kosztów procesu: 624,5 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn.akt II Cz 204/13 POSTANOWIENIE Dnia 22 marca 2013 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze Wydział II Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący – Sędzia SO W. Damaszko/spr./ Sędziowie: SO J. Jakubowska SO M. Lechowska po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2013 r w Jeleniej Górze na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa R. K. przeciwko (...) Spółce z o.o. w J. o zapłatę w przedmiocie zażalenia strony pozwanej od postanowienia Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze zawartego w nakazie zapłaty z dnia 7 grudnia 2012 r. sygn. akt I Nc 662/12 p o s t a n a w i a: zmienić rozstrzygnięcie o kosztach procesu zawarte w nakazie zapłaty wydanym przez Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze w dniu 7 grudnia 2012 roku w sprawie o sygn.akt I Nc 662/12 w ten sposób, że nie obciążać strony pozwanej kosztami procesu na rzecz powoda. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze nakazem zapłaty z dnia 7 grudnia 2012 roku wydanym w postepowaniu upominawczym zasądził od strony pozwanej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. na rzecz powoda R. K. kwotę 1510 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 13 grudnia 2011 r. oraz kwotę 624,50 zł z tytułu zwrotu kosztów procesu. W zażaleniu pozwana nie kwestionując istnienie roszczenia głównego zaskarżyła rozstrzygnięcie o kosztach procesu zawarte w nakazie zapłaty i zarzuciła nieuzasadnione obciążanie jej tymi kosztami powstałymi w wyniku celowego podziału przez powoda długu, co miało przynieść powodowi uzyskanie wyższych kosztów procesu. W ocenie skarżącego stanowi to nadużycie prawa i nie powinno korzystać z ochrony. Na tej podstawie skarżący wniósł o odstąpienie na podstawie art. 101 kpc i art. 102 kpc od obciążania go kosztami procesu. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Zażaleniu nie sposób odmówić słuszności. Powołany przez skarżącego przepis art. 102 k.p.c. upoważnia sąd w wypadkach szczególnie uzasadnionych do zasądzenia od strony przegrywającej spór tylko części kosztów albo do nieobciążania jej w ogóle kosztami. Przewidziane w nim reguły stanowią odstępstwo od ogólnej zasady powiązania obowiązku zwrotu kosztów z wynikiem procesu i urzeczywistniają zasadę słuszności. Powołany przepis nie konkretyzuje co należy rozumieć pod pojęciem „wypadków szczególnie uzasadnionych”, a ich kwalifikacja i ocena pozostawiona jest sądom. Orzecznictwo Sądu Najwyższego wielokrotnie in concreto wypowiadało się o sytuacjach faktycznych oraz prawnych, które mogą stanowić podstawę zastosowania przepisu art. 102 k.p.c. aczkolwiek każdorazowo sąd rozstrzygający spór powinien się kierować własnym poczuciem sprawiedliwości. Jak wynika z przedłożonych przez stronę pozwaną załączników w postaci odpisów nakazów zapłaty wydanych w innych sprawach powód dotychczas dochodził od spółki (...) należności głównej w wysokości około 20.000 zł rozdrabniając roszczenie i dokonując jego cesji na inne osoby blisko z nim związane. Występowano z 15 sprawami w postępowaniu nakazowym lub uproszczonym i uzyskano zwrot kosztów w wysokości 8242 złote. W ocenie Sądu Okręgowego można za szczególne okoliczności uznać fakt, że wierzytelność główna została podzielona na kilku wierzycieli i każda z nich była odrębnie dochodzona. Należy przy tym zauważyć, że roszczenie było bezsporne i uznane przez pozwaną spółkę. Gdyby bowiem powód w jednym postępowaniu dochodził roszczeń w kwocie do 50.000 zł uzyskałby zwrot kosztów zastępstwa prawnego w wysokości 2400 zł ( § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ) oraz poniósł i uzyskał zwrot jednej opłaty od pozwu. Podział wierzytelności, od strony materialnoprawnej niewątpliwie jest dopuszczalny, a następne jedynie częściowe jej dochodzenie przez wierzycieli powoduje nie tylko zwiększenie zakresu pracy wymiaru sprawiedliwości oraz społeczny wzrost kosztów jego funkcjonowania, ale również stanowi znaczące obciążenie dla pozwanej, która roszczenia głównego nie kwestionowała. Tymczasem niewątpliwie nie było przeszkód, aby jednym powództwem dochodzić jednego całego roszczenia. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 5 sierpnia 1981 r., II Cz 98/81 (OSNCP 1982/2-3/36) można uznać za sprzeczne z zasadami słuszności i nie obciążać pełnymi kosztami strony przegrywającej sprawę – żądanie zapłaty kosztów procesu zgłoszonych przez przeciwnika, który swym niewłaściwym postępowaniem wywołał proces i koszty połączone z jego prowadzeniem. Z powyższych względów na podstawie art. 386§1 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc . w zw. z art. 102 k.p.c. rozstrzygnięcie o kosztach procesu zawarte w nakazie zapłaty podlegało zmianie jak na wstępie.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę