II Cz 20/16

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2016-02-18
SAOSRodzinnealimentyŚredniaokręgowy
alimentypełnoletnośćpełnomocnictwolegitymacja procesowareprezentacjazażaleniepostanowienie

Podsumowanie

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu zażalenia na umorzenie postępowania alimentacyjnego, uznając, że pełnomocnictwo udzielone przez matkę nie obejmowało reprezentacji córki po jej uzyskaniu pełnoletności.

Sąd Rejonowy odrzucił zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania alimentacyjnego, ponieważ pełnoletnia córka nie udzieliła pełnomocnictwa swojemu adwokatowi ani matce. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na to postanowienie, stwierdzając, że prawa alimentacyjne są ściśle osobiste i matka nie miała legitymacji czynnej do reprezentowania córki w sprawie o alimenty, a pełnomocnictwo udzielone przez matkę nie obejmowało reprezentacji córki po jej uzyskaniu pełnoletności.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał sprawę z powództwa Z. G. przeciwko M. G. o alimenty, rozpoznając zażalenie adwokata A. G. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 23 czerwca 2015 r. Sąd Rejonowy odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 15 kwietnia 2014 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie żądania powódki, wskazując, że powódka uzyskała pełnoletność i nie udzieliła pełnomocnictwa swojemu adwokatowi ani matce. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, uznając je za niezasadne. Sąd podkreślił, że prawa i obowiązki alimentacyjne mają charakter ściśle osobisty, a legitymacja czynna w sprawie o alimenty przysługuje wyłącznie osobie uprawnionej. Matka powódki nie posiadała legitymacji czynnej do reprezentowania córki w sprawie o alimenty, nawet za okres poprzedzający uzyskanie pełnoletności. Ponadto, sąd uznał, że pełnomocnictwo udzielone przez matkę powódki nie obejmowało reprezentacji córki po jej uzyskaniu pełnoletności, gdyż zostało udzielone przez matkę we własnym imieniu, a nie w imieniu małoletniej. W związku z tym, adwokat nie był uprawniony do składania zażalenia w imieniu córki, a Sąd I instancji prawidłowo odrzucił zażalenie.

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, legitymacja czynna w sprawie o alimenty przysługuje wyłącznie osobie uprawnionej.

Uzasadnienie

Prawa i obowiązki alimentacyjne są ściśle osobiste. Legitymacja czynna w zakresie roszczenia alimentacyjnego przysługuje wyłącznie osobie uprawnionej, zarówno przed, jak i po uzyskaniu zdolności procesowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

pozwany M. G. (pośrednio, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odrzuceniu zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
Z. G.osoba_fizycznapowódka
M. G.osoba_fizycznapozwany
adw. A. G.innepełnomocnik skarżącego
B. G.osoba_fizycznamatka powódki

Przepisy (3)

Pomocnicze

k.p.c. art. 66

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawa alimentacyjne są ściśle osobiste. Legitymacja czynna w sprawie o alimenty przysługuje wyłącznie osobie uprawnionej. Pełnomocnictwo udzielone przez matkę we własnym imieniu nie obejmuje reprezentacji córki po uzyskaniu przez nią pełnoletności.

Odrzucone argumenty

Matka powódki posiadała legitymację czynną w zakresie alimentów za okres przed uzyskaniem pełnoletności przez córkę. Pełnomocnictwo udzielone adwokatowi nie wygasło z chwilą uzyskania przez powódkę pełnoletności.

Godne uwagi sformułowania

Prawa i obowiązki alimentacyjne mają charakter ściśle osobisty, wiążący się z osobami uprawnionego i zobowiązanego do alimentacji. Legitymacja czynna w zakresie roszczenia alimentacyjnego na rzecz Z. G. przysługiwała bowiem wyłącznie jej, zarówno w odniesieniu do alimentów należnych przed, jak i po uzyskaniu zdolności procesowej. Pełnomocnictwo uprawniające adwokata do działania w imieniu osoby małoletniej może zostać skutecznie udzielone przez rodzica wyłącznie przez złożenie oświadczenia w imieniu tejże osoby, nie zaś w imieniu własnym.

Skład orzekający

Jacek Chmura

przewodniczący

Wojciech Vogt

sędzia

Mariusz Drygas

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad reprezentacji procesowej po uzyskaniu pełnoletności przez stronę, a także kwestia legitymacji czynnej w sprawach alimentacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pełnomocnictwo zostało udzielone przez matkę we własnym imieniu, a nie w imieniu małoletniego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii reprezentacji procesowej po osiągnięciu pełnoletności, co jest częstym problemem w sprawach rodzinnych i alimentacyjnych.

Pełnoletność dziecka: czy pełnomocnictwo matki nadal obowiązuje?

Sektor

rodzina

Lexedit Research — analiza prawna z AI

Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.

Analiza orzecznictwa

Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA

Aktualne przepisy

Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP

Komentarze doktrynalne

Dostęp do komentarzy do kluczowych przepisów prawa

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II Cz 20/16 POSTANOWIENIE Dnia 18 lutego 2016 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Jacek Chmura Sędziowie: SO Wojciech Vogt SR del. Mariusz Drygas po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2016 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Z. G. przeciwko pozwanemu M. G. o alimenty na skutek zażalenia adw. A. G. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 23 czerwca 2015r. postanawia: oddalić zażalenie. SSO Wojciech Vogt SSO Jacek Chmura SSR del. Mariusz Drygas Sygn. akt II Cz 20/16 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2015r. Sąd Rejonowy w Kaliszu odrzucił zażalenie wniesione przez adwokata A. G. na postanowienie z dnia 15 kwietnia 2014r. w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie żądania powódki Z. G. . W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, iż w dniu 23 kwietnia 2015r. wymieniony został zobowiązany do złożenia w terminie 7 dni pełnomocnictwa od Z. G. , która w dniu 12 marca 2015r. ukończyła 18 lat i uzyskała pełnoletniość oraz pełną zdolność do czynności prawnych. W związku z powyższym matka małoletniej nie jest jej przedstawicielem ustawowym i nie może reprezentować córki bez udzielenia jej pełnomocnictwa, a Z. G. nie udzieliła pełnomocnictwa adwokatowi ani matce i sama nie wniosła zażalenia na postanowienie Sądu o umorzeniu postępowania. Od przedmiotowego postanowienia zażalenie złożył adw. A. G. , wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucił, iż ocena Sądu I instancji pomija dwa kluczowe elementy. Po pierwsze, zakresem roszczenia zostały objęte alimenty za okres przed uzyskaniem pełnoletniości przez powódkę, które to alimenty płatne winny być do rąk matki i stanowiły de facto udział pozwanego w kosztach utrzymania córki, jakie w zakresie nierozpoznanego roszczenia musi pokryć matka powódki. Dlatego w powyższym zakresie legitymacja czynna po stronie matki nie wygasła z chwilą uzyskania przez powódkę pełnoletniości. Po drugie, udzielone skarżącemu pełnomocnictwo nie wygasło z chwilą uzyskania przez powódkę pełnoletniości, dlatego też brak było podstaw do żądania nowego pełnomocnictwa. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Szczegółowe odniesienie się do podniesionych w zażaleniu zarzutów wymaga poczynienia pewnych uwag porządkujących. Otóż prawa i obowiązki alimentacyjne mają charakter ściśle osobisty, wiążący się z osobami uprawnionego i zobowiązanego do alimentacji (por. chociażby uchwała SN z dnia 24 lutego 2011 r., III CZP 134/10). Dlatego też roszczenia alimentacyjne mogą być realizowane jedynie pomiędzy stronami tego stosunku i to stronom tym przysługuje legitymacja procesowa – czynna oraz bierna. Czym innym jest zaś kwestia działania w imieniu strony nie mającej zdolności procesowej, do którego upoważniony jest jej przedstawiciel ustawowy ( art. 66 k.p.c. ). W świetle przytoczonych argumentów nie można zgodzić się z zarzutem, jakoby matce powódki przysługiwała legitymacja czynna w sprawie o alimenty należne córce w okresie poprzedzającym uzyskanie pełnoletniości. Z podniesionej w zażaleniu argumentacji na poparcie wskazanego zarzutu słuszne jest więc jedynie stwierdzenie, iż B. G. nie utraciła legitymacji czynnej z dniem 12 marca 2015r. Wynika to jednak z faktu, że nie można utracić uprawnienia, którego się nigdy nie posiadało. Legitymacja czynna w zakresie roszczenia alimentacyjnego na rzecz Z. G. przysługiwała bowiem wyłącznie jej, zarówno w odniesieniu do alimentów należnych przed, jak i po uzyskaniu zdolności procesowej. Stąd też matka powódki nie może skutecznie działać w imieniu własnym w sprawie z powództwa jej córki, w tym wnosić środków odwoławczych. Odnosząc się do drugiego z zarzutów, czyli zarzutu błędnego przyjęcia wygaśnięcia pełnomocnictwa procesowego, należy na wstępie odwołać się do poglądów dominujących w orzecznictwie Sądu Najwyższego w kwestii udzielenia pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania w postępowaniu cywilnym małoletniej strony tego postępowania. W ich świetle, uzyskanie pełnoletniości ma jedynie ten skutek, że ustaje przedstawicielstwo ustawowe. Okoliczność ta pozostaje jednak bez wpływu na udzielone w imieniu dziecka pełnomocnictwo (por. wyrok z dnia 9 marca 1983 r., I CR 34/83, publ. OSNC 1983 Nr 11, poz. 180, uchwała z 11 października 1995 r., III CZP 139/95 publ. OSNC 1996 Nr 1, poz. 17). Ten aprobowany przez Sąd II instancji pogląd nie znajdzie jednak zastosowania na gruncie przedmiotowej sprawy. Z treści załączonego do pozwu pełnomocnictwa wynika bowiem jednoznacznie, iż matka powódki udzieliła pełnomocnictwa do działania w swoim imieniu i na swoją rzecz, a nie małoletniej. Bez wątpienia zaś pełnomocnictwo uprawniające adwokata do działania w imieniu osoby małoletniej może zostać skutecznie udzielone przez rodzica wyłącznie przez złożenie oświadczenia w imieniu tejże osoby, nie zaś w imieniu własnym. Nie do przyjęcia jest taka konstrukcja prawna, zgodnie z którą pełnomocnictwo procesowe udzielone przez przedstawiciela ustawowego małoletniego dziecka we własnym imieniu, obejmuje swoim działaniem również dziecko pozostające pod władzą rodzicielską tegoż przedstawiciela. Skoro więc adwokat nie był pełnomocnikiem córki tylko matki, to nie był uprawniony do składania zażalenia w imieniu córki. Dlatego też Sąd I instancji zasadnie wezwał adw. A. G. do przedłożenia pełnomocnictwa od Z. G. , a w sytuacji nieuczynienia zadość wezwaniu, prawidłowo odrzucił zażalenie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. , orzeczono jak w sentencji. SSO Wojciech Vogt SSO Jacek Chmura SSR del. Mariusz Drygas