II CZ 20/07

Sygn. akt II CZ 20/07 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 28 marca 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Antoni Górski (przewodniczący) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz 
SSN Marian Kocon (sprawozdawca) 
 
w sprawie ze skargi A.R . 
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem  
Sądu Apelacyjnego w P. z dnia 13 lipca 2005 r., wydanym w sprawie z powództwa 
Uniwersyteckiej Spółdzielni Mieszkaniowej  "R. "  
przeciwko M.N. i K. J. 
przy interwencji ubocznej po stronie powodowej M. K. 
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 28 marca 2007 r., 
zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 11 stycznia 2007 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
 
 
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 11 stycznia 2007 r. odrzucił skargę 
A. R. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu 
Apelacyjnego  z dnia 13 lipca 2005 r. U podłoża tego rozstrzygnięcia legło 
stanowisko, że niedopuszczalne jest wystąpienie ze skargą o wznowienie 
postępowania przez nabywcę rzeczy lub prawa bez zgody strony przeciwnej. 
 
W zażaleniu na to postanowienie skarżąca wniosła u jego uchylenie.  
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
Powołany przez Sąd Apelacyjny art. 192 pkt 3 k.p.c. normuje skutki 
procesowe następstwa prawnego pod tytułem szczególnym czyli zbycia rzeczy lub 
prawa w toku procesu, co miało miejsce w sprawie zakończonej prawomocnym 
wyrokiem Sądu Apelacyjnego  .  
Prawo procesowe traktuje stronę zbywającą rzecz lub prawo za nadal 
legitymowaną procesowo, choć w rzeczywistości jej uprawnienia lub obowiązki 
w zakresie spornego stosunku materialnoprawnego przeszły na inny podmiot. 
Następstwo procesowe uzależnione jest od ziszczenia się określonych warunków. 
W zasadzie proces cywilny, mimo zbycia przedmiotu sporu (rzeczy lub prawa), ma 
się toczyć w dalszym ciągu między tymi samymi stronami, z których udziałem się 
rozpoczął, a następstwo procesowe dochodzi do skutku dopiero za zgodą strony 
przeciwnej. Zmiana stron postępowania (przekształcenie podmiotowe) została 
w sposób wyraźny uzależniona od zezwolenia strony przeciwnej. Musi ona wyrazić 
zgodę na wejście do procesu nowego podmiotu.  
Ratio legis art. 192 pkt 3 k.p.c. polega na ochronie przeciwnika strony 
zbywającej rzecz lub prawo przed ujemnymi następstwami procesowymi 
podmiotowej zmiany spornego stosunku prawnego po zawiśnięciu sporu. Z tego 
punktu widzenia przepis ten ma charakter ochronny (gwarancyjny). Zasadą jest 
pozostanie w procesie zbywcy, wyjątkiem wstąpienie w jego miejsce nabywcy. 
W interesie strony przeciwnej jest przede wszystkim pozostanie zbywcy w procesie. 
Wszelkie przekształcenia podmiotowe powodują bowiem niebezpieczeństwo 
zmniejszenia 
sprawności 
postępowania, 
mogą 
prowadzić 
również 
do 
nieprzewidywalnych utrudnień. Interes strony przeciwnej sprowadza się zatem do 

 
3 
tego, aby to zbywca był uprawniony do dalszego działania we wszczętym procesie 
cywilnym w charakterze strony. W tym kontekście powinna być oceniana formalna 
strona wyrażenia przez zbywcę zgody na wstąpienie do procesu nabywcy rzeczy 
lub prawa. Funkcja art. 192 pkt 3 k.p.c. w zakresie ochrony interesu prawnego 
strony przeciwnej przejawia się szczególnie w tym, że dopiero w wypadku 
wyrażenia przez nią zgody może dojść do wstąpienia nabywcy w miejsce zbywcy. 
Strona przeciwna ma bowiem istotny interes (prawny) w tym, aby zmiana 
podmiotowa dokonana w toku procesu nie pociągała za sobą konieczności 
prowadzenia procesu z inną osobą niż utrwalona aktem doręczenia pozwu. 
W sprawie niniejszej strona przeciwna, powodowa,  w piśmie procesowym 
w sposób jednoznaczny nie wyraziła zgody na wstąpienie przez skarżącą 
w miejsce zbywcy i wystąpienie przez nią ze skargą o wznowienie procesu. 
W konsekwencji Sąd Apelacyjny zasadnie tę skargę odrzucił. Bez znaczenia 
prawnego dla tego rozstrzygnięcia miały podniesione w zażaleniu okoliczności 
dotyczące postępowania klauzulowego. 
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jc