II CZ 194/12

Sygn. akt II CZ 194/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 7 marca 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) 
SSN Anna Kozłowska 
SSA Monika Koba (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa R. J. 
przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Zakładu Karnego w G. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 marca 2013r., 
zażalenia powoda  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego […] 
z dnia 12 października 2012 r.,  
 
 
1) odrzuca 
zażalenie 
w 
zakresie 
dotyczącym 
punktu 
1 
(pierwszego) zaskarżonego postanowienia, 
2) oddala zażalenie w pozostałej części, 
3) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego na  rzecz 
adwokata 
M. 
K. 
kwotę 
120 
(sto  dwadzieścia) 
złotych 
powiększoną o należny podatek od  towarów i usług tytułem 
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z 
urzędu w postępowaniu zażaleniowym. 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
Postanowieniem z 12 października 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił wniosek 
powoda o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i  doręczenie 
uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22 czerwca 2012 r. i w 
konsekwencji odrzucił wniosek powoda o  sporządzenie i doręczenie uzasadnienia 
tego wyroku. 
Wyjaśnił, iż wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia złożony po 
upływie ustawowego terminu (art. 387 § 3 k.p.c.) jest spóźniony, powód był bowiem 
reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który miał wiedzę o wyroku 
od daty jego ogłoszenia, a zaniechania pełnomocnika wywołują skutek względem 
reprezentowanej strony. Spóźniony jest również wniosek o przywrócenie terminu do 
sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku (171 k.p.c.), skoro powód miał 
wiedzę o treści wyroku, uzyskaną przez swojego pełnomocnika, a zmiana 
stanowiska w przedmiocie żądania sporządzenia uzasadnienia wyroku i jego 
doręczenia nie daje uprawnienia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu 
w  każdym czasie. 
 W 
zażaleniu, 
zawierającym 
wniosek 
o 
uchylenie 
zaskarżonego 
postanowienia, 
skarżący 
argumentował, 
iż 
za 
uwzględnieniem 
zażalenia 
przemawia ograniczenie możliwości działania związane z pozbawieniem go 
wolności jak i utrudniony kontakt z reprezentującym go pełnomocnikiem. 
Jednocześnie na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i w zw. z art. 
39821 k.p.c. sformułował wniosek o poddanie kontroli postanowienia odrzucającego 
wniosek o przywrócenie terminu.  
Sąd Najwyższy zważył co następuje: 
Zgodnie z art.3941 § 2 k.p.c. zażalenie na postanowienie sądu drugiej 
instancji przysługuje w sprawach, w których dopuszczalna jest skarga kasacyjna 
i  kwestionowane postanowienie kończy postępowanie w sprawie. Do tej kategorii 
nie należy postanowienie odrzucające wniosek o przywrócenie terminu, skoro 
kończy ono jedynie postępowanie wpadkowe wywołane złożeniem wniosku 
o  przywrócenie terminu, a nadal toczy się postępowanie dotyczące wniosku 
o  sporządzenie i doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Takie stanowisko jest 
ugruntowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego począwszy od postanowienia 

 
3 
z  11 sierpnia 1999 r., I CKN 367/99, OSNC 2000/3/48 i podzielane jest również 
w  rozpoznawanej sprawie.  
W 
tej 
sytuacji 
zażalenie 
na 
postanowienie 
odrzucające 
wniosek 
o  przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku 
z  uzasadnieniem podlegało odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. 
z  art. 3941 § 3 k.p.c.  
Odrzucenie 
zażalenia 
na 
postanowienie 
odrzucające 
wniosek 
o  przywrócenie terminu nie pozbawia skarżącego możliwości kwestionowania tego 
postanowienia, ale jedynie w ramach zażalenia na postanowienie o odrzuceniu 
wniosku 
o 
sporządzenie 
i 
doręczenie 
uzasadnienia. 
Niezaskarżalność 
postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu nie stoi 
temu na przeszkodzie wobec możliwości rozpatrzenia na wniosek skarżącego 
także postanowienia odrzucającego wniosek o przywrócenie terminu (art.380 k.p.c. 
w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i 39821 k.p.c.). 
Prawidłowo Sąd Apelacyjny przyjął, iż zarówno wniosek skarżącego 
o  sporządzenie i doręczenie uzasadnienia jak i wniosek o przywrócenie terminu do 
złożenia opisanego wniosku był spóźniony. 
Powód był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika obecnego 
przy ogłoszeniu wyroku. W takiej sytuacji termin do złożenia wniosku 
o  sporządzenie i doręczenie uzasadnienia upłynął bezskutecznie 29 czerwca 
2012  r. Oceny tej nie zmienia akcentowana w zażaleniu okoliczność pozbawienia 
skarżącego wolności. Wobec korzystania przez powoda z pomocy adwokata Sąd 
nie miał obowiązku doręczenia mu sentencji wyroku z pouczeniem o terminie 
i  sposobie wniesienia środka zaskarżenia (art. 387 § 3 k.p.c.). Wprawdzie adwokat 
ustanowiony przez Sąd jest obowiązany zastępować stronę do prawomocnego 
zakończenia postępowania (art. 118 § 2 k.p.c.), ale w orzecznictwie Sądu 
Najwyższego przyjęto, iż pełnomocnik jest uprawniony do zgłoszenia wniosku 
o  sporządzenie uzasadnienia i doręczenie orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Jego 
obowiązkiem jest także udzielenie stronie informacji odnoszących się do możliwości 
skorzystania ze skargi kasacyjnej, ponieważ są to czynności i informacje 
odnoszące się do orzeczenia, które zostało wydane w postępowaniu objętym 

 
4 
umocowaniem pełnomocnika ( por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów 
Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07, OSNC 2008/11/22; 
postanowienie Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2012r, II CZ 148/11, Lex nr 
1162662).  
Podnoszony w zażaleniu argument dotyczący utrudnionego kontaktu 
z  pełnomocnikiem jest pozbawiony znaczenia i nieprzekonujący. 
Po pierwsze, wniosku o przywrócenie terminu nie można opierać na tym, 
że  to nie strona, a jej pełnomocnik zaniedbał dokonania czynności procesowej 
(por. postanowienia Sądu Najwyższego z 30 maja 2007 r., II CSK 167/07 niepubl.; 
10 kwietnia 2008r, IV CZ 25/08, niepubl; z 17 kwietnia 2008 r., I CZ 32/08, Lex 
nr  794930;  z 24 listopada 2009 r., VCZ 57/09, Lex nr 688061).  
Po drugie, w oświadczeniu z 11 września 2012 r. (k. 341), skarżący 
przyznał, iż po uzyskaniu informacji o treści wyroku, nie domagał się złożenia 
wniosku 
o 
sporządzenie 
uzasadnienia 
i 
doręczenia 
orzeczenia 
wraz 
z  uzasadnieniem. Z powyższego wnosić należy, iż rzeczywistą przyczyną nie 
złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem był brak 
woli powoda, by w ustawowym terminie pełnomocnik taki wniosek złożył. 
Po trzecie, odrzucając wniosek o przywrócenie terminu Sąd nie bada 
merytorycznej zasadności wniosku lecz jego dopuszczalność i zachowanie terminu 
do jego złożenia. Zmiana stanowiska powoda w kwestii żądania sporządzenia 
i  doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem nie ma znaczenia dla upływu 
ustawowego terminu, na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku (art. 387 § 3 
k.p.c.) oraz dla upływu ustawowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie 
terminu (art. 169 § 1 k.p.c.). 
W 
konsekwencji 
prawidłowo 
Sąd 
Apelacyjny 
odrzucił 
wniosek 
o  przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie 
orzeczenia z uzasadnieniem (art. 171 k.p.c.) jako złożony z uchybieniem terminu 
(art. 169 § 1 k.p.c.). 
Z przytoczonych względów na podstawie art. 39814  w zw. z  art. 3941 § 3 
k.p.c. zażalenie należało oddalić w pozostałej części.   

 
5 
O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 29 
ust.1 ustawy z 26 maja 1982r Prawo o adwokaturze (tekst jednolity z 2009 r. Dz. U 
Nr 146, poz. 1188 z późn. zm.) oraz § 13 ust 2 pkt 2 w zw. z § 11 pkt 25 i § 2 ust.3 
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r w sprawie opłat za 
czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy 
prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.). 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
es