II CZ 192/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczy skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "O." o wznowienie postępowania, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w sprawie o złożenie oświadczenia woli. Skarga dotyczyła rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, które zostały zasądzone na rzecz powódki. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Spółdzielnia wniosła zażalenie, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 4161 k.p.c., art. 403 § 4 k.p.c.) oraz art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Argumentowała, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lipca 2012 r. (P 8/12) orzekł niezgodność z Konstytucją przepisu ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który obciążał spółdzielnie kosztami procesu niezależnie od wyniku. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał, że pismo spółdzielni stanowiło w istocie wniosek o uchylenie i zmianę rozstrzygnięcia o kosztach na podstawie art. 4161 k.p.c. Stwierdził, że Sąd Apelacyjny nie rozważył należycie zasadności tego wniosku, a przyjęcie poglądu o niemożności wzruszenia prawomocnych postanowień niekończących postępowania czyniłoby przepis art. 4161 k.p.c. martwym. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania w zakresie wniosku o wznowienie postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 4161 k.p.c. w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego dotyczących kosztów procesu oraz dopuszczalność wznowienia postępowania w zakresie kosztów.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach została uznana za niezgodną z Konstytucją.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga o wznowienie postępowania dotycząca rozstrzygnięcia o kosztach, które zostały zasądzone na podstawie przepisu uznanego następnie za niezgodny z Konstytucją, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarga o wznowienie postępowania w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach jest dopuszczalna, a sąd powinien rozważyć jej zasadność.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pismo spółdzielni stanowiło wniosek o uchylenie i zmianę rozstrzygnięcia o kosztach na podstawie art. 4161 k.p.c. Stwierdził, że sąd apelacyjny nie rozważył należycie zasadności tego wniosku, a przyjęcie poglądu o niemożności wzruszenia prawomocnych postanowień niekończących postępowania czyniłoby przepis art. 4161 k.p.c. martwym.
Jak należy interpretować art. 4161 k.p.c. w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego dotyczących przepisów obciążających strony kosztami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis ten należy interpretować w sposób umożliwiający wzruszenie rozstrzygnięć o kosztach, jeśli podstawa prawna tych rozstrzygnięć została uznana za niezgodną z Konstytucją.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że racjonalny ustawodawca nie tworzy przepisów, które byłyby martwe. Dlatego art. 4161 k.p.c. powinien być stosowany w sposób pozwalający na korektę rozstrzygnięć o kosztach w sytuacjach, gdy ich podstawa prawna została zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółdzielnia Mieszkaniowa "O." | spółka | skarżąca |
| K. M. | osoba_fizyczna | powódka |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 4161
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten umożliwia wzruszenie rozstrzygnięcia o kosztach zawartego w prawomocnym orzeczeniu, jeśli jego podstawa prawna została uznana za niezgodną z Konstytucją.
Pomocnicze
k.p.c. art. 403 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.c. art. 64
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 1047 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.s.m. art. 491
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym w spornym okresie, obciążał spółdzielnię mieszkaniową kosztami procesu niezależnie od wyniku postępowania.
k.p.c. art. 39815
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3981 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 4161 k.p.c. poprzez jego niewłaściwą interpretację. • Zastosowanie art. 403 § 4 k.p.c. w niniejszej sprawie było nieprawidłowe. • Naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego (P 8/12) kwestionujący zgodność z Konstytucją przepisu obciążającego spółdzielnie kosztami niezależnie od wyniku sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: • W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. • W piśmie, nazwanym skargą o wznowienie postępowania, pozwana Spółdzielnia Mieszkaniowa podniosła, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 lipca 2012 r. (P 8/12, OTK-A 2012, Nr 7, poz. 85) orzekł, że art. 491 zdanie drugie tej ustawy [...] jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. • W istocie jednak pismo strony pozwanej, nazwane skargą o wznowienie postępowania, jest - mając na uwadze treść art. 4161 k.p.c. - wnioskiem, o którym mowa w tym przepisie, a więc wnioskiem o uchylenie i zmianę rozstrzygnięcia o kosztach zawartego w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 13 marca 2009 r. • W tym zaś kontekście prawnym Sąd Apelacyjny nie rozważył należycie zasadności tego wniosku. • Tymczasem, gdyby przyjąć pogląd tego Sądu o niemożności wzruszenia prawomocnych postanowień niekończących postępowania, przepis art. 4161 k.p.c. byłby w dużej mierze przepisem martwym i bezprzedmiotowym, a racjonalny ustawodawca nie stanowi tego rodzaju przepisów.
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący-sprawozdawca
Dariusz Dończyk
członek
Anna Owczarek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 4161 k.p.c. w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego dotyczących kosztów procesu oraz dopuszczalność wznowienia postępowania w zakresie kosztów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach została uznana za niezgodną z Konstytucją.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z kosztami procesu i wpływem orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego na prawomocne orzeczenia sądowe, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy wyrok TK może uchylić prawomocne rozstrzygnięcie o kosztach? SN wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.