II CZ 191/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie o kosztach postępowania zażaleniowego, umarzając postępowanie w tej części, a w pozostałym zakresie oddalił zażalenie, nie obciążając powodów kosztami.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny obniżył zasądzone kwoty zadośćuczynienia i zwrotu kosztów pogrzebu, a koszty postępowania za instancję odwoławczą zniósł wzajemnie. Pozwany domagał się zmiany tego postanowienia, argumentując, że należało zastosować stosunkowe rozdzielenie kosztów. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej kosztów między powódką a pozwanym, umarzając postępowanie zażaleniowe, a w pozostałej części oddalił zażalenie, nie obciążając powodów kosztami postępowania zażaleniowego, powołując się na trudną sytuację życiową i finansową małoletnich powodów oraz art. 102 k.p.c.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji "Warta" Spółki Akcyjnej w Warszawie na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 10 maja 2011 r. Sąd Apelacyjny, zmieniając wyrok Sądu Okręgowego, obniżył zasądzone kwoty zadośćuczynienia oraz zwrotu kosztów pogrzebu, a koszty postępowania za instancję odwoławczą zniósł wzajemnie między stronami, powołując się na art. 100 k.p.c. w zw. z art. 108 k.p.c. Pozwany w zażaleniu domagał się zmiany tego postanowienia i zasądzenia od powodów kwoty 8.804 złotych za instancję odwoławczą, zarzucając naruszenie przepisów i argumentując, że uzasadnione było stosunkowe rozdzielenie kosztów. Sąd Najwyższy, uwzględniając częściowo skargę kasacyjną powódki E. C., uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w części oddalającej jej apelację oraz w części dotyczącej kosztów postępowania apelacyjnego, pozostawiając Sądowi odwoławczemu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego. Wskutek tego uchylenia, postanowienie orzekające o zasadności zażalenia stało się bezprzedmiotowe, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia w części obejmującej rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za instancję odwoławczą pomiędzy powódką E. C. a pozwanym i umorzeniem postępowania zażaleniowego w tym zakresie (art. 355 § 1 w zw. z art. 39819 i art. 39821 k.p.c.). W pozostałej części zażalenie pozwanego zostało oddalone. Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżone postanowienie w relacjach podmiotowych z małoletnimi powodami odpowiada prawu, ponieważ rozliczenie kosztów postępowania apelacyjnego odnosi się do świadczeń związanych ze śmiercią ojca, a małoletni znajdują się w bardzo trudnej sytuacji życiowej i finansowej. Dlatego też, stosując art. 102 k.p.c., Sąd Najwyższy nie obciążył małoletnich powodów kosztami postępowania apelacyjnego, uznając to rozstrzygnięcie za słuszne. Z tych samych przyczyn Sąd Najwyższy nie obciążył strony przegrywającej kosztami postępowania zażaleniowego (art. 102 k.p.c. w związku z art. 391 § 1, 39821 k.p.c.).
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne jest wzajemne zniesienie kosztów postępowania apelacyjnego, a nawet nieobciążanie powodów kosztami postępowania zażaleniowego, jeśli przemawiają za tym szczególne okoliczności, takie jak trudna sytuacja życiowa i finansowa powodów, zgodnie z art. 102 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że mimo częściowego uwzględnienia apelacji pozwanego, trudna sytuacja życiowa i finansowa małoletnich powodów uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c. i nieobciążanie ich kosztami postępowania apelacyjnego oraz zażaleniowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i umorzenie postępowania zażaleniowego w części, oddalenie zażalenia w pozostałej części, nieobciążanie powodów kosztami
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. C. | osoba_fizyczna | powódka |
| małoletni: /…/ | osoba_fizyczna | powodowie |
| Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji "Warta" Spółka Akcyjna w Warszawie | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania w przypadku bezprzedmiotowości.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W szczególnie uzasadnionych wypadkach sędzia może zasądzić od strony przegrywającej wyższą kwotę należną od przeciwnika tytułem zwrotu kosztów procesu lub zasądzić od obu stron wzajemnie zniesienie tych kosztów.
Pomocnicze
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39819
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 446 § § 3
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudna sytuacja życiowa i finansowa małoletnich powodów uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c. Uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego przez Sąd Najwyższy w części dotyczącej kosztów czyni postanowienie o kosztach zażaleniowych bezprzedmiotowym.
Odrzucone argumenty
Pozwany argumentował, że należało zastosować stosunkowe rozdzielenie kosztów, a nie ich wzajemne zniesienie.
Godne uwagi sformułowania
wskutek tego orzeczenia wydanie postanowienia orzekającego o zasadności wniesionego zażalenia między tymi stronami stało się bezprzedmiotowe trzeba bowiem uwzględnić, iż rozliczenie kosztów postępowania apelacyjnego odnosi się do małoletnich powodów dochodzących świadczeń związanych ze śmiercią ojca, przy czym oni sami znajdują się w bardzo trudnej sytuacji życiowej i finansowej.
Skład orzekający
Krzysztof Strzelczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Teresa Bielska-Sobkowicz
członek
Zbigniew Kwaśniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 102 k.p.c. w przypadku trudnej sytuacji życiowej i finansowej stron, zwłaszcza małoletnich, w kontekście kosztów postępowania."
Ograniczenia: Decyzja oparta na specyficznych okolicznościach faktycznych sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu kosztów sądowych i ich rozliczenia w sytuacjach szczególnych, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Trudna sytuacja życiowa usprawiedliwia zwolnienie z kosztów sądowych? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 80 000 PLN
zwrot kosztów pogrzebu: 10 707,76 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 191/11 POSTANOWIENIE Dnia 11 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie z powództwa E. C. i małoletnich: /…/ przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji "Warta" Spółce Akcyjnej w Warszawie o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 lipca 2012 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie o kosztach zawarte w pkt 4 wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 10 maja 2011 r., 1) uchyla zaskarżone postanowienie w części obejmującej rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za instancję odwoławczą pomiędzy powódką E. C. a pozwanym i w tym zakresie umarza postępowanie zażaleniowe, 2) oddala zażalenie w pozostałej części, 3) nie obciąża powodów /…/ kosztami postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Wyrokiem z dnia 10 maja 2011 r. Sąd Apelacyjny z apelacji pozwanego Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji Warta Spółki Akcyjnej w Warszawie zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w z dnia 24 lutego 2011 r. w ten sposób że obniżył zasądzone kwoty tytułem zadośćuczynienia ze 144.000 złotych z odsetkami ustawowymi od dnia 18 marca 2006 r. do kwoty 80.000 złotych z odsetkami ustawowymi od dnia 18 czerwca 2006 r. oraz tytułem zwrotu kosztów pogrzebu z kwoty 13.384,70 złotych do kwoty 10.707.76 złotych. Jednocześnie Sąd Apelacyjny oddalił w pozostałej części apelację pozwanego oraz oddalił w całości apelacje powodów. W tym samym wyroku Sąd Apelacyjny zniósł wzajemnie pomiędzy stronami koszty procesu za instancję odwoławczą. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia o kosztach postępowania Sąd Apelacyjny podniósł, ze wzajemne zniesienie kosztów usprawiedliwia treść art. 100 k.p.c. w zw. z art. 108 k.p.c. Pozwany złożył zażalenie na zawarte w powyższym wyroku postanowienie o kosztach. Domagając się jego zmiany i zasądzenia kwoty 8.804 złotych za instancję odwoławczą zarzucił naruszenie wskazanych przez Sąd przepisów. Zdaniem pozwanego, ze względu na wynik sprawy, uzasadnione było stosunkowe rozdzielenie kosztów, a nie ich wzajemne zniesienie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Uwzględniając częściowo skargę kasacyjną powódki E. C. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 10 maja 2011 r, Sąd Najwyższy uchylił powyższy wyrok, w części oddalającej apelację tej powódki od wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającego powództwo oparte na treści art. 446 § 3 k.c. o zapłatę stosownego odszkodowania a także w części dotyczącej kosztów postępowania apelacyjnego poniesionych przez te strony, pozostawiając Sądowi odwoławczemu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego. Wskutek tego orzeczenia wydanie postanowienia orzekającego o zasadności wniesionego zażalenia między tymi stronami stało się bezprzedmiotowe. Dlatego w tym zakresie należało – stosownie do treści art. 355 § 1 w zw. z art. 39819 i art. 39821 - orzec jak w punkcie pierwszym postanowienia. 3 Wykazana w zażaleniu różnica w zakresie uwzględnionych w apelacjach żądań, odnosi się łącznie do żądań zgłoszonych w apelacji przez wszystkich powodów. Sąd drugiej instancji nie uwzględnił żadnego z żądań małoletnich powodów a zatem w tym zakresie powinna obowiązywać zasada odpowiedzialności za wynik postępowania. Pomimo tego należy uznać, że zaskarżone postanowienie w tych relacjach podmiotowych odpowiada prawu. Trzeba bowiem uwzględnić, iż rozliczenie kosztów postępowania apelacyjnego odnosi się do małoletnich powodów dochodzących świadczeń związanych ze śmiercią ojca, przy czym oni sami znajdują się w bardzo trudnej sytuacji życiowej i finansowej. To pozwala uznać, że ostateczny wynik rozliczenia kosztów postępowania w tej konfiguracji podmiotowej, prowadzący do nieobciążania małoletnich powodów kosztami postępowania apelacyjnego, jest słuszny, znajduje oparcie w treści art. 102 k.p.c. i nie ma podstaw do zmiany w tym zakresie. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie pozwanego w tej części. Z tych samych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 102 k.p.c. w związku z art. 391 § 1, 39821 k.p.c. nie obciążył strony przegrywającej kosztami postępowania zażaleniowego. db
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI