II CZ 19/16

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2016-02-23
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
egzekucjazwolnienie od egzekucjizażaleniepostępowanie cywilnesąd okręgowysąd rejonowykoszty procesuumorzenie postępowania

Sąd Okręgowy uchylił postanowienia Sądu Rejonowego o umorzeniu postępowań i kosztach, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na błędne zastosowanie przepisów proceduralnych.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał zażalenie pozwanego (...) S.A. na postanowienie Sądu Rejonowego w Jarocinie o umorzeniu postępowań o zwolnienie od egzekucji i kosztach. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie, uznając, że prawomocne umorzenie egzekucji z ruchomości czyni dalsze postępowanie niedopuszczalnym. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za uzasadnione, uchylił zaskarżone postanowienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędy w zastosowaniu art. 355 § 1 k.p.c. oraz konieczność odmiennej oceny skutków cofnięcia pozwu i umorzenia egzekucji.

Sąd Okręgowy w Kaliszu, rozpoznając zażalenie pozwanego (...) S.A. w W. na postanowienie Sądu Rejonowego w Jarocinie o umorzeniu postępowań o zwolnienie od egzekucji i rozstrzygnięciu o kosztach, uchylił zaskarżone postanowienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie, opierając się na prawomocnym umorzeniu postępowania egzekucyjnego z ruchomości, co uznał za podstawę do zastosowania art. 355 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy uznał jednak, że umorzenie egzekucji nie zawsze czyni dalsze postępowanie niedopuszczalnym, a jedynie wpływa na ocenę zasadności żądania. Wskazał na konieczność odmiennej oceny skutków cofnięcia pozwu przez powodów w niektórych sprawach oraz na błędne zastosowanie przepisów dotyczących kosztów procesu. Sąd Okręgowy podkreślił, że w sprawach o zwolnienie od egzekucji (art. 841 k.p.c.) sąd bada istnienie materialnoprawnych uprawnień powoda do zajętego przedmiotu, a osiągnięcie celu procesu w stosunku do niektórych przedmiotów nie prowadzi do uznania, że wydanie wyroku stało się zbędne. W dalszym postępowaniu Sąd Rejonowy ma uwzględnić stan faktyczny istniejący w chwili orzekania oraz prawidłowo rozstrzygnąć o kosztach, stosując art. 101 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, umorzenie postępowania egzekucyjnego w toku postępowania rozpoznawczego nie zawsze czyni dalsze postępowanie niedopuszczalnym, a jedynie wpływa na ocenę zasadności żądania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał, że powództwo o zwolnienie od egzekucji ma charakter procesowy, a przedmiotem badania sądu jest istnienie materialnoprawnych uprawnień powoda do zajętego przedmiotu. Umorzenie egzekucji może wpłynąć na zasadność żądania, ale nie powoduje niedopuszczalności wydania wyroku, zwłaszcza gdy powód nie cofa pozwu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowień i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Pozwany (...) S.A. w W. (w zakresie uwzględnienia zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
E. J.osoba_fizycznapowód
T. J.osoba_fizycznapowód
(...) S.A. w W.spółkapozwany
(...) sp.z o.o.spółkapozwany
A. J.osoba_fizycznapozwany
D. J.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Umorzenie postępowania egzekucyjnego nie zawsze stanowi podstawę do umorzenia postępowania o zwolnienie od egzekucji.

k.p.c. art. 841

Kodeks postępowania cywilnego

Powództwo o zwolnienie zajętego przedmiotu od egzekucji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd winien uwzględnić stan faktyczny istniejący w chwili orzekania.

k.p.c. art. 316 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1 i § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 101

Kodeks postępowania cywilnego

Okoliczności uzasadniające zasądzenie lub odmowę zasądzenia kosztów procesu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 187 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 355 § 1 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania. Naruszenie art. 316 § 1 k.p.c. Naruszenie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. Niezastosowanie art. 101 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Umorzeniem to powoduje, że postepowanie niniejsze ze względów proceduralnych toczyć się nie może. Powództwo z art. 841 k.p.c. jest powództwem o ukształtowanie prawa, które ma charakter procesowy. Przez umorzenie egzekucji w stosunku do spornych przedmiotów doszło do zaspokojenia roszczeń powodów w toku postępowania rozpoznawczego. Umorzenie egzekucji w toku rozpoznawania sprawy jest okolicznością wypływającą jednak wyłącznie na ocenę zasadności żądania, nie stanowi natomiast sytuacji w której wydanie wyroku staje się niedopuszczalne. Osiągnięcie celu procesu w stosunku do niektórych przedmiotów, gdy powód nie cofa pozwu (pozwów) nie prowadzi też do uznania, że wydanie wyroku ( jako aktu rozstrzygającego o prawach lub obowiązkach stron bądź też ich braku) stało się zbędne.

Skład orzekający

Marian Raszewski

przewodniczący

Barbara Mokras

sędzia

Janusz Roszewski

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania o zwolnienie od egzekucji w kontekście umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz rozstrzygania o kosztach procesu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie postępowanie egzekucyjne zostało umorzone w trakcie postępowania o zwolnienie od egzekucji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym i cywilnym, w tym interpretacji przepisów o umorzeniu postępowania i kosztach. Jest to interesujące dla prawników procesowych.

Kiedy umorzenie egzekucji nie kończy sprawy? Sąd Okręgowy wyjaśnia zasady postępowania o zwolnienie od egzekucji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt II Cz 19/16 POSTANOWIENIE K. , dnia 23 lutego 2016r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, Wydział II Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Marian Raszewski Sędziowie: SSO Barbara Mokras SSO Janusz Roszewski – spr. po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2016 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa E. J. , T. J. przeciwko (...) S.A. w W. , (...) sp.z o.o. , A. J. , D. J. o zwolnienie od egzekucji na skutek zażalenia pozwanego (...) S.A. w W. od postanowienia o umorzeniu postepowania oraz o kosztach zawarte w wyroku Sądu Rejonowego w Jarocinie z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt I C 344/15 postanawia: uchylić punkt I ppkt 2 i 3, punkt II ppkt 2 i 3, pkt III ppkt 3, pkt IV ppkt 2 i 3, pkt V ppkt 3, pkt VI ppkt 3, pkt VII ppkt3, pkt VIII ppkt 2 i 3, pkt IX ppkt 2 i 3 zaskarżonego wyroku i w tym zakresie sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Jarocinie do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego. SSO Barbara Mokras SSO Marian Raszewski SSO Janusz Roszewski Sygnatura akt II Cz 19/16 UZASADNIENIE Postanowieniami zawartymi w wyroku z dnia 7 października 2015r. Sad Rejonowy w J. umorzył wobec pozwanego (...) S.A. w W. połączone do wspólnego rozpoznania postępowania wszczęte z powództwa E. J. i T. J. o zwolnienie zajętych przedmiotów w egzekucji prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Jarocinie J. K. w sprawie Km 1805/14 oraz obciążały pozwanego kosztami procesu obejmującymi poniesione w tych sprawach przez powodów koszty sądowe. Z uzasadnienia tych rozstrzygnięć wynika, że prowadzona z wniosku tego wierzyciela egzekucja z ruchomości przewłaszczonych na rzecz powodów, została prawomocnie umorzona. Wskazując na art. 355 §1 k.p.c. Sad I instancji wskazał, że umorzeniem to powoduje, że postepowanie niniejsze ze względów proceduralnych toczyć się nie może. Brak jest równie podstaw do zasadzenia na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu, bowiem umorzenie nastąpiło na żądanie tego wierzyciela, które było konsekwencja uznania zasadności żądania pozwu. Powodowie nie są zatem strona przegrywającą sprawę. Zażalenie na zawarte w powyższym wyroku postanowienia o umorzeniu postępowań oraz o rozstrzygnięciu o kosztach procesu wniósł pozwany (...) S.A. w W. zaskarżając jego punkt I ppkt 2 i 3, punkt II ppkt 2 i 3, pkt III ppkt 3, pkt IV ppkt 2 i 3, pkt V ppkt 3, pkt VI ppkt 3, pkt VII ppkt3, pkt VIII ppkt 2 i 3, pkt IX ppkt 2 i 3 w całości. Zaskarżonym postanowieniom pozwany zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej orzeczeń, w odniesieniu do orzeczeń zawartych w pkt 1.2, II.2, IV.2, V.2, IX2 wyroku, poprzez błędne przyjęcie, że zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania; art. 316 § 1 k.p.c. w odniesieniu do orzeczeń zawartych w pkt I.2, I1.2, IV.2, VIII.2, 1X2 wyroku, art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. w odniesieniu do orzeczeń zawartych w pkt 1.3, n.3, IV.3, (...) ,1X3 wyroku; art. 101 k.p.c. poprzez niezastosowanie. Wskazując na powyższe uchybienia skarżący wniósł o zmianę przez oddalenie powództw przeciwko (...) S.A. w W. co do spraw w punktach I,II,IV,VII i IX oraz zmianę rozstrzygnięć o kosztach w punktach I-IX wyroku przez zasądzenie na rzecz pozwanego solidarnie od powodów koszty procesu, w tym koszty zastępstwa procesowego, z uwzględnieniem wydatków oraz zasądzenie kosztów postepowania zażaleniowego według norm prawem przewidzianych, ewentualnie uchylenie zaskarżonych orzeczeń i przekazanie Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozstrzygnięcia z uwzględnieniem kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Zażalenie pozwanego jest uzasadnione. Analiza akt sprawy daje podstawy do stwierdzenia, że jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem objęte są także sprawy z powództwa E. J. i T. J. przeciwko (...) S.A. w W. o zwolnienie zajętych przedmiotów w egzekucji prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Jarocinie J. K. w sprawie Km 1805/14 połączone do wspólnego rozpoznania oznaczone sygnaturami I C 346/14 oraz I C 347/14 postanowieniami z dnia 12.05.2015r. W toku rozpoznawania sprawy I C 346/14 SądI instancji postanowieniem z dnia 30.12.2014r. połączył do wspólnego z nią rozpoznania także sprawy I C 348/14, IC 349/14 oraz I C 350/14. Powodowie pismem z dnia 13.01.2015r. cofnęli pozew w tej sprawie, jak i w sprawach z nią połączonych. Pozwany w tych sprawach nie złożył oświadczenia o braku zgody na cofnięcie pozwu zaś na rozprawie w dniu 12.02.2015r. wniósł pismo z dnia 13.02.2015r. o przyznanie kosztów. Z postanowienia komornika z dnia 18.12.2014r., dołączonego do pisma pozwanego z dnia 13.02.2015r. w sprawie I C 346/14. wynika, że na wniosek wierzyciela z dnia 16.12. (...) . zostało umorzone postępowanie egzekucyjne w zakresie zajętych ruchomości, których dotyczą pozwy w sprawach IC 344/14, IC 351/14, IC 350/14, I C 349/14, I C 348/14, I C 346/14, I C 345/14 lecz z wyłączeniem egzekucji z telewizora (...) objętego powództwem w sprawie IC 347/14. Wobec wskazania przez Sąd I instancji powyższej decyzji komornika, jako podstawy do umorzenia postępowania we wszystkich połączonych sprawach, należy rozważyć zasadność podniesionego zarzutu pozwanego naruszenia art. 355 §1 k.p.c. , który upatruje go w przyjętej niedopuszczalności wydania wyroku w stosunku do wszystkich przedmiotów. Przede wszystkim zważyć należy, że powództwo z art. 841 k.p.c. jest powództwem o ukształtowanie prawa, które ma charakter procesowy. Przedmiotem badania sądu będzie zatem istnienie materialnoprawnych uprawnień powoda do zajętego przedmiotu w toku egzekucji. Przez umorzenie egzekucji w stosunku do spornych przedmiotów doszło do zaspokojenia roszczeń powodów w toku postępowania rozpoznawczego. Umorzenie egzekucji w toku rozpoznawania sprawy jest okolicznością wypływającą jednak wyłącznie na ocenę zasadności żądania, nie stanowi natomiast sytuacji w której wydanie wyroku staje się niedopuszczalne. Osiągnięcie celu procesu w stosunku do niektórych przedmiotów, gdy powód nie cofa pozwu (pozwów) nie prowadzi też do uznania, że wydanie wyroku ( jako aktu rozstrzygającego o prawach lub obowiązkach stron bądź też ich braku) stało się zbędne. W tej sytuacji Sad I instancji winien odmiennie odnieść się do skutków cofnięcia pozwu w sprawie I C 346/14 obejmującej także sprawy I C 348/14, IC 349/14 oraz I C 350/14, które zostało objęte rozstrzygnięciami w punkcie III ppkt 3, V ppkt 3, VI ppkt 3 i VII ppkt3, oraz w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu, dokonując oceny żądania pozwanego opartej na podstawie art. 101 k.p.c. Odmiennie natomiast winno być ocenie osiągnięcie przez powodów celu postepowania w pozostałych połączonych sprawach obejmujących rozstrzygnięcia w punktach I ppkt 2, II ppkt 2, IV ppkt 2, VIII ppkt 2 i IX ppkt 2 skarżonych postanowień. Wobec braku oświadczeń o cofnięciu pozwu brak było podstawy do wydawania orzeczeń o tym samym charakterze formalnym, jak również opartego na tej podstawie rozstrzygnięć o kosztach procesu. Powyższe uchybienia uzasadniały uchylenie w całości zaskarżonych orzeczeń i przekazanie sprawy w tym zakresie do dalszego rozpoznania Sądowi I instancji. W toku dalszego procedowania Sąd I instancji rozpoznając sprawę winien zgodnie z art. 361 §1 k.p.c. uwzględnić stan faktyczny istniejący w chwili orzekania, który może on różnić się od tego, który istniał w momencie wnoszenia powództwa i był wyznaczony pozwem ( art. 187 § 1 k.p.c. ), tym bardziej że zostały podjęte przez strony czynności mające wpływ na żądanie, zakres oraz na okoliczności faktyczne przytoczone na uzasadnienie żądania pozwu, co ze względu na ostateczny wynik winno znaleźć odzwierciedlenie także w rozstrzygnięciu o kosztach procesu. Zważyć także należy, że w sporach wytoczonych na podstawie art. 841 k.p.c. nie należą się powodowi koszty procesu w myśl art. 101 k.p.c. , jeżeli pozwany wierzyciel egzekwujący nie był przed wniesieniem pozwu przez powoda o jego roszczeniu powiadomiony w sposób dający temu wierzycielowi możność sprawdzenia zasadności tego roszczenia, a pozwany zaraz przy pierwszej czynności procesowej uznał żądanie pozwu, chyba że wierzyciel jeszcze przed wniesieniem pozwu wiedział z innych źródeł o roszczeniu powoda, a pomimo to nie postarał się bezzwłocznie o umorzenie postępowania egzekucyjnego (uchwała całej Izby Cywilnej SN z dnia 25 maja 1936 r., C. P. . 21/35, Zb. Urz. 1936, poz. 407). Mając powyższe na uwadze należało, zgodnie z art. 385 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. , orzec jak w sentencji. SSO Barbara Mokras SSO Marian Raszewski SSO Janusz Roszewski SSO Janusz Roszewski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI