II Cz 186/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał zażalenie Gminy Miejskiej K. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 15 grudnia 2016 r. (sygn. akt I Ns 1213/15) w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd Rejonowy zasądził od Gminy Miejskiej K. (uczestnika) na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej w K. (wnioskodawcy) kwotę 916 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz nakazał Gminie uiścić na rzecz Skarbu Państwa kwotę 19,18 zł tytułem zwrotu tymczasowo poniesionych wydatków. Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 520 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.), uznając, że strony postępowania nieprocesowego miały sprzeczne interesy. Gmina Miejska K. wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 520 § 2 k.p.c. (błędne uznanie sprzeczności interesów) oraz art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. (lakoniczne uzasadnienie). Sąd Okręgowy uwzględnił zażalenie. Podkreślił, że w postępowaniu nieprocesowym co do zasady nie ma obowiązku zwrotu kosztów, a każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem (art. 520 § 1 k.p.c.). Zasada ta jest nienaruszalna, gdy interesy uczestników są wspólne lub są w równym stopniu zainteresowani wynikiem sprawy. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że sprzeczność interesów nie występuje w sprawach o zniesienie współwłasności, dział spadku czy podział majątku wspólnego. W sprawach o stwierdzenie nabycia spadku interes wszystkich uczestników jest zbieżny, chyba że np. wierzyciel występuje jako wnioskodawca. W niniejszej sprawie jedynym spadkobiercą była Gmina Miejska K., która nabywała spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Sąd Okręgowy uznał, że nie istniała sprzeczność interesów między Gminą a wnioskodawcą. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, oddalając wniosek wnioskodawcy o zasądzenie kosztów i nakazując wnioskodawcy uiścić na rzecz Skarbu Państwa kwotę 19,18 zł tytułem zwrotu wydatków. Jednocześnie oddalił wniosek Gminy o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, opierając się na art. 520 § 1 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania w sprawach nieprocesowych, w szczególności w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku, oraz zasady dotyczące sprzeczności interesów uczestników.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której gmina nabywa spadek z dobrodziejstwem inwentarza.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, w której jednym z uczestników jest gmina nabywająca spadek z dobrodziejstwem inwentarza, występują sprzeczne interesy uzasadniające obciążenie jej kosztami postępowania na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w takiej sytuacji interesy uczestników są zbieżne, a gmina nie powinna być obciążana kosztami na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku interesy uczestników są zbieżne. W przypadku gminy nabywającej spadek z dobrodziejstwem inwentarza, nie można przyjąć sprzeczności interesów z wnioskodawcą, co wyklucza zastosowanie art. 520 § 2 k.p.c.
Czy w postępowaniu nieprocesowym, w przypadku braku podstaw do zastosowania art. 520 § 2 i 3 k.p.c., sąd powinien oddalić wniosek o zasądzenie kosztów postępowania, czy też orzec o poniesieniu kosztów przez każdego uczestnika stosownie do jego udziału w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd powinien oddalić wniosek o zasądzenie kosztów, a orzekanie o poniesieniu kosztów przez każdego uczestnika stosownie do jego udziału jest błędną praktyką.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym w sytuacji braku podstaw do zastosowania wyjątkowych reguł dotyczących kosztów w postępowaniu nieprocesowym, sąd powinien oddalić wniosek o zasądzenie kosztów. Użycie formuły o ponoszeniu kosztów przez każdego uczestnika stosownie do jego udziału jest zbędnym powieleniem treści przepisu i nie stanowi rozstrzygnięcia o zgłoszonym żądaniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina Miejska K. | organ_państwowy | uczestnik |
| Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. | inne | wnioskodawca |
| (...) | spółka | uczestnik |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował przepis, uznając sprzeczność interesów w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sytuacji braku sprzeczności interesów, każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zmiany zaskarżonego postanowienia przez Sąd Okręgowy.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zmiany zaskarżonego postanowienia przez Sąd Okręgowy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut lakonicznego uzasadnienia został podniesiony przez stronę skarżącą.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut lakonicznego uzasadnienia został podniesiony przez stronę skarżącą.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1 i 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Sąd pierwszej instancji powołał się na ten przepis uzasadniając obciążenie uczestnika tymczasowo poniesionymi wydatkami.
k.c. art. 935 § zd. 1
Kodeks cywilny
Przywołany w kontekście nabycia spadku przez gminę z dobrodziejstwem inwentarza.
k.c. art. 1023 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przywołany w kontekście nabycia spadku przez gminę z dobrodziejstwem inwentarza.
Argumenty
Skuteczne argumenty
W sprawach o stwierdzenie nabycia spadku interesy uczestników są zbieżne, co wyklucza zastosowanie art. 520 § 2 k.p.c. • Gmina nabywająca spadek z dobrodziejstwem inwentarza nie ma sprzecznych interesów z wnioskodawcą w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. • Błędne zastosowanie art. 520 § 2 k.p.c. przez Sąd Rejonowy. • Zarzut lakonicznego uzasadnienia rozstrzygnięcia o kosztach.
Godne uwagi sformułowania
Jakkolwiek pomiędzy uczestnikami postępowania nieprocesowego co do zasady nie istnieje obowiązek zwrotu kosztów, co uzasadnione jest niezależnością i samodzielnością udziału w tym postępowaniu każdego jego uczestnika, który ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, to zasada ta, ujęta w art. 520 § 1 kpc, jest nienaruszalna w sytuacji, w której uczestnicy są w równym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania lub - mimo braku tej równości - ich interesy są wspólne. • W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że sprzeczność interesów nie występuje między tymi uczestnikami, którzy domagają się zniesienia współwłasności, działu spadku, podziału majątku wspólnego, czy też stwierdzenia nabycia spadku, niezależnie od sposobu dokonania podziału jaki proponują i ich wniosków w tym względzie. • Co do zasady jednak, w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku interes wszystkich uczestników jest zbieżny. • Za błędną uznaje się praktykę orzekania w takiej sytuacji o poniesieniu kosztów postępowania przez każdego uczestnika stosownie do jego udziału w sprawie – użycie takich zwrotu nie stanowi bowiem rozstrzygnięcia o zgłoszonym przez uczestnika żądaniu, a stanowi jedynie zbędne powielenie treści przepisu.
Skład orzekający
Piotr Rajczakowski
przewodniczący
Agnieszka Terpiłowska
sędzia
Aleksandra Żurawska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania w sprawach nieprocesowych, w szczególności w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku, oraz zasady dotyczące sprzeczności interesów uczestników."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której gmina nabywa spadek z dobrodziejstwem inwentarza.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię kosztów w postępowaniu nieprocesowym, szczególnie w sprawach spadkowych, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak sąd drugiej instancji koryguje błędne zastosowanie przepisów przez sąd pierwszej instancji.
“Kto płaci za koszty w sprawach spadkowych? Sąd Okręgowy wyjaśnia zasady!”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania: 916 PLN
zwrot tymczasowo poniesionych wydatków przez Skarb Państwa: 19,18 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.