II CZ 185/04

Sygn. akt II CZ 185/04 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 4 lutego 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Helena Ciepła (przewodniczący) 
SSN Tadeusz Domińczyk 
SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) 
 
w sprawie z powództwa M. K. 
przeciwko Bankowi P.(…) Spółce Akcyjnej - Oddziałowi w Z. 
o zwolnienie od egzekucji, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 lutego 2005 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 29 lipca 2004 r., 
sygn. akt VI Ca (…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 lipca 2004 r. Sąd Okręgowy w Z. 
odrzucił kasację powoda od wyroku tego Sądu z dnia 1 kwietnia 2004 r. stwierdzając, że 
jest ona niedopuszczalna na podstawie art. 3921 § 1 k.p.c. wobec wartości przedmiotu 
sporu i zaskarżenia nie przekraczającej kwoty 10 000 zł. Sąd wskazał, że określenie 
wartości przedmiotu sporu następuje według kwoty właściwej w chwili wniesienia pozwu, 
której powód nie może skutecznie podwyższyć w toku procesu, chyba że następuje 
rozszerzenie powództwa albo sąd orzekł ponad żądanie. Dlatego Sąd Okręgowy nie 
uwzględnił zmiany wartości przedmiotu zaskarżenia dokonanej przez powoda po 
wniesieniu apelacji i uznając, że nadal wynosi ona 7000 zł., odrzucił kasację na 
podstawie art. 3955 k.p.c. 

 
2 
W zażaleniu na powyższe postanowienie powód zarzucając naruszenie art. 3935 i 
art. 3921 § 1 k.p.c. wnosił o jego uchylenie. Stwierdził, że podana przez niego w pozwie 
wartość przedmiotu sporu nie była właściwa, bowiem była zaniżona i dopiero po 
wniesieniu apelacji ustalił w sklepach rzeczywistą wartość mebli, będących przedmiotem 
zajęcia komorniczego i powództwa o zwolnienie spod egzekucji. Nie zmienił zatem 
powództwa a jedynie prawidłowo określił w postępowaniu apelacyjnym wartość 
przedmiotu zaskarżenia, według sumy właściwej w chwili wniesienia pozwu, stanowiącej 
rzeczywistą wartość przedmiotu sporu, która wynosi 10 200 zł., jak wskazał w piśmie 
uzupełniającym apelację, a nie 7 000 zł. jak błędnie wskazał w pozwie. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Określenie wartości przedmiotu sporu w sprawach o prawa majątkowe jest 
obowiązkiem powoda, który musi być spełniony już w pozwie (art. 187 § 1 pkt. 1 k.p.c.) i 
jak słusznie wskazał Sąd Okręgowy, określenie tej wartości następuje według oceny 
właściwej w chwili wniesienia pozwu a tak określona wartość pozostaje niezmieniona do 
końca postępowania (art. 25 i 26 k.p.c.), chyba że nastąpiła zmiana powództwa, w 
wyniku której wartość przedmiotu sporu uległa także zmianie. Rzeczą powoda jest 
zatem poczynienie przed wniesieniem pozwu odpowiednich ustaleń, które umożliwiłyby 
mu prawidłowe określenie w pozwie wartości przedmiotu sporu. Uchybienia i błędy w 
tym zakresie obciążają powoda, który nie może skutecznie w toku procesu zmienić 
wartości przedmiotu sporu, bez zmiany powództwa, a z powołaniem się jedynie na błąd 
popełniony przy określaniu wartości przedmiotu sporu w pozwie. Mogłoby to bowiem 
prowadzić do obchodzenia bezwzględnie obowiązującej normy art. 3921 § 1 k.p.c. 
uzależniającej dopuszczalność kasacji w sprawach o prawa majątkowe od wartości 
przedmiotu zaskarżenia, która przy niezmienionym powództwie, w sytuacji jego 
oddalenia oraz oddalenia apelacji, nie może być wyższa niż kwota wskazana w pozwie. 
Dlatego też dla dopuszczalności kasacji w rozpoznawanej sprawie bez znaczenia 
było wskazanie przez powoda w postępowaniu apelacyjnym wyższej wartości 
przedmiotu sporu i zaskarżenia, niż wskazana w pozwie i apelacji z powołaniem się na 
błąd popełniony przy jej określaniu w pozwie. Błąd ten obciąża bowiem powoda, który 
miał obowiązek sprawdzić przed wniesieniem pozwu wartość ruchomości stanowiących 
przedmiot żądania zwolnienia spod egzekucji i właściwie określić wartość przedmiotu 
sporu. Jego uchybienia w tym zakresie i późniejsze ustalenie właściwej wartości 
ruchomości, jaką miały one już w dacie wniesienia pozwu, nie ma wpływu na wartość 

 
3 
przedmiotu zaskarżenia właściwą dla kasacji, którą wobec oddalenia powództwa i 
apelacji, określa kwota wskazana w pozwie. 
Z tych przyczyn prawidłowo Sąd Okręgowy na podstawie art. 3935 k.p.c. odrzucił 
kasację jako niedopuszczalną ze względu na wartość przedmiotu sporu nie 
przekraczającą 10 000 zł. (art. 3921 § 1 k.p.c.). Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy 
oddalił zażalenie jako nieuzasadnione (art. 385 k.p.c. w zw. z art. 39318 § 3 i art. 397 § 2 
k.p.c.).