II CZ 177/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie sądu okręgowego w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego, uznając, że mimo zasady odpowiedzialności za wynik procesu, istnieją podstawy do nieobciążania powoda kosztami z uwagi na jego trudną sytuację zdrowotną.
Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanego na postanowienie sądu okręgowego, które oddaliło jego wniosek o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy uznał, że co do zasady stronie wygrywającej należą się koszty postępowania zażaleniowego, nawet jeśli było ono prowadzone na podstawie art. 395 § 2 k.p.c. Jednakże, w tym konkretnym przypadku, Sąd Najwyższy zastosował art. 102 k.p.c. i nie obciążył powoda kosztami z uwagi na jego trudną sytuację zdrowotną, oddalając tym samym zażalenie pozwanego.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 22 lipca 2011 r., które w punkcie drugim oddaliło wniosek pozwanego o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Okręgowy uzasadnił to tym, że akta sprawy nie zostały przedstawione Sądowi Najwyższemu i że przepisy k.p.c. nie określają jasno kwestii zwrotu kosztów w takiej sytuacji. Pozwany zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących kosztów i domagał się zasądzenia od powoda kwoty 93,30 zł oraz kosztów postępowania zażaleniowego w kwocie 33,90 zł. Sąd Najwyższy stwierdził, że postanowienie Sądu Okręgowego było wynikiem zastosowania art. 395 § 2 k.p.c., który pozwala sądowi na autokontrolę. Sąd Najwyższy przyznał rację pozwanemu co do zasady, że stronie wygrywającej w postępowaniu zażaleniowym należą się koszty zgodnie z art. 98 k.p.c. Jednakże, w ocenie Sądu Najwyższego, okoliczności sprawy, w tym szczególnie trudna sytuacja zdrowotna powoda, uzasadniały zastosowanie art. 102 k.p.c. i nieobciążanie powoda kosztami. W związku z tym, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, co do zasady stronie wygrywającej w postępowaniu zażaleniowym należą się koszty tego postępowania zgodnie z art. 98 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że postępowanie zażaleniowe, nawet prowadzone na podstawie art. 395 § 2 k.p.c., jest odrębnym postępowaniem, w którym strona ponosi koszty (opłata, wynagrodzenie pełnomocnika), a zasada odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 k.p.c.) powinna mieć zastosowanie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala zażalenie
Strona wygrywająca
powód (w zakresie kosztów)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Waldemar B. | osoba_fizyczna | powód |
| Amerykańsko - Polski Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Ogólna zasada odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona wygrywająca ma prawo do zwrotu kosztów.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na zasądzenie od strony przegrywającej tylko części kosztów lub nieobciążanie jej w ogóle kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
k.p.c. art. 395 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala sądowi na rozpoznanie zażalenia na własne postanowienie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394¹ § § 1 i § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 12
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 102 k.p.c. ze względu na trudną sytuację zdrowotną powoda.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 98 i 99 k.p.c. przez Sąd Okręgowy w zakresie oddalenia wniosku o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.
Godne uwagi sformułowania
Okoliczności sprawy, związane z dochodzonym roszczeniem i szczególnie trudną sytuacją zdrowotną powoda, są tego rodzaju, że, w ocenie Sądu Najwyższego, istniała i istnieje podstawa do nieobciążania powoda kosztami.
Skład orzekający
Anna Kozłowska
przewodniczący, sprawozdawca
Marian Kocon
członek
Barbara Myszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 102 k.p.c. w kontekście trudnej sytuacji zdrowotnej strony oraz zasady zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego."
Ograniczenia: Konkretne okoliczności sprawy, w tym trudna sytuacja zdrowotna powoda, mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisu o kosztach postępowania (art. 102 k.p.c.) w sytuacji szczególnych okoliczności życiowych strony, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Trudna sytuacja zdrowotna powodem odstąpienia od obciążenia kosztami procesu.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 93,3 PLN
zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 33,9 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 177/11 POSTANOWIENIE Dnia 14 marca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Anna Kozłowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Kocon SSN Barbara Myszka w sprawie z powództwa Waldemara B. przeciwko Amerykańsko - Polskiemu Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 marca 2012 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie zawarte w punkcie 2 postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 22 lipca 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Wyrokiem z dnia 29 września 2010 r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo i „kosztami procesu obciążył strony w zakresie poniesionym”. Na skutek apelacji powoda od wyroku i zażalenia pozwanego skierowanego przeciwko zawartemu w tym wyroku rozstrzygnięciu o kosztach procesu, Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 2 czerwca 2011 r. oddalił apelację (punkt pierwszy sentencji), oddalił zażalenie (punkt drugi) oraz odstąpił od obciążania powoda kosztami w postępowaniu apelacyjnym (punkt trzeci sentencji wyroku). Na skutek zażalenia pozwanego od rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego, Sąd Okręgowy, stosując przepis art. 395 § 2 k.p.c., postanowieniem z dnia 22 lipca 2011 r.: 1. uchylił zaskarżone postanowienie (to jest punkt trzeci sentencji wyroku) i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem drugiej instancji, 2. oddalił wniosek pozwanego o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia dotyczącego kosztów postępowania zażaleniowego Sąd Okręgowy wskazał, że nie było podstaw do ich zasądzenia skoro akta sprawy nie zostały przedstawione Sądowi Najwyższemu. Rozstrzygając o zażaleniu Sąd Okręgowy nie działał ani jako sąd pierwszej ani jako sąd drugiej instancji, ponadto przepisy k.p.c. nie określają czy w zaistniałej sytuacji stronie należy się zwrot kosztów i w jakiej wysokości. W zażaleniu na postanowienie oddalające wniosek o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego ujęte w punkcie drugim postanowienia z dnia 22 lipca 2010 r., pozwany zarzucając naruszenie art. 98 i art. 99 k.p.c. oraz § 12 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września w sprawie opłat za czynności radców prawnych…(Dz. U. Nr 163, poz.1349 ze zm.), domagał się zmiany postanowienia i zasądzenia na jego rzecz od powoda kwoty 93,30 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego w kwocie 33,90 zł. Sąd Najwyższy zaważył, co następuje: Okoliczność, że postanowienie z dnia 22 lipca 2011 r. jest wynikiem skorzystania przez Sąd Okręgowy z uprawnienia przewidzianego w art. 395 § 2 k.p.c. nie oznacza, że w postępowaniu zakończonym w taki sposób, stronie wygrywającej nie należą się koszty postępowania zażaleniowego. Postępowanie to 3 zostało wszczęte na skutek zażalenia strony, strona była przy tym zastępowana przez pełnomocnika. Niewątpliwie więc w tym postępowaniu strona poniosła zwykłe koszty postępowania zażaleniowego, to jest co najmniej opłatę od zażalenia i koszty wynagrodzenia pełnomocnika. Tylko istnienie tego szczególnego przepisu, pozwalającego na autokontrolę, spowodowało, że zażalenie zostało rozpoznane przez sąd, który je wydał, a nie sąd instancyjnie wyższy, do którego kierowane było zażalenie. Co do zasady przeto, skarżący ma rację, że w postępowaniu, w którym sąd o zażaleniu rozstrzyga na podstawie art. 395 § 2 k.p.c., stronie wygrywającej, zgodnie z ogólną regułą z art. 98 k.p.c. odpowiedzialności za wynik procesu, należą się koszty tego postępowania, jako postępowania zażaleniowego. Trafne co do zasady, stanowisko skarżącego, nie prowadziło jednak, w okolicznościach sprawy, do zmiany zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie od powoda na rzecz skarżącego kosztów opisanego postępowania zażaleniowego oraz kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym. Ogólna reguła odpowiedzialności za wynik procesu doznaje wyjątków, m.in. w art. 102 k.p.c. Przepis pozwala na zasądzenie od strony przegrywającej tylko części kosztów lub nieobciążanie jej w ogóle kosztami, w wypadkach szczególnie uzasadnionych. Okoliczności sprawy, związane z dochodzonym roszczeniem i szczególnie trudną sytuacją zdrowotną powoda, są tego rodzaju, że, w ocenie Sądu Najwyższego, istniała i istnieje podstawa do nieobciążania powoda kosztami. Taka ocena prowadziła tym samym do oddalenia zażalenia, co mając na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 1 i § 3 w związku z art. 39814 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI