II CZ 169/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o kosztach postępowania w sprawie o zasiedzenie, uznając, że sąd pierwszej instancji miał podstawę do zastosowania art. 102 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w P. obciążające przeciwników kosztami postępowania w sprawie o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie. Sąd Najwyższy, opierając się na art. 520 § 3 k.p.c. oraz art. 102 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., uznał, że sąd pierwszej instancji miał prawo do odstąpienia od obciążania kosztami z uwagi na charakter sprawy. W konsekwencji zażalenie zostało oddalone, a żalący nie został obciążony kosztami postępowania zażaleniowego.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestników postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 29 lipca 2011 r., które obciążyło przeciwników kosztami postępowania w zakresie faktycznie poniesionym w sprawie o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie. Pełnomocnik uczestników wniósł o uchylenie tego postanowienia. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 520 § 3 k.p.c., który stanowi, że w razie sprzeczności interesów sąd może nałożyć na uczestnika, którego wniosek został oddalony lub odrzucony, obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika, podkreślił, że jest to uprawnienie sądu, a nie obowiązek. Sąd Okręgowy prawidłowo przyjął, że sformułowanie „sąd może” oznacza dopuszczalność ograniczenia lub zniesienia tego obowiązku. Kluczowe w tej ocenie jest zastosowanie art. 102 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., który stwarza sądowi luz decyzyjny w sytuacjach szczególnych, umożliwiając nieobciążanie strony kosztami. Sąd Najwyższy uznał, że ingerencja w takie rozstrzygnięcia powinna być ograniczona do przypadków poważnego błędu. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy miał podstawę do wyłączenia obowiązku zwrotu kosztów z uwagi na charakter sprawy, co przemawiało za oddaleniem zażalenia. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i nie obciążył żalącego kosztami postępowania zażaleniowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji miał podstawę do wyłączenia obowiązku zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika z uwagi na charakter sprawy, stosując art. 102 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 520 § 3 k.p.c. daje sądowi swobodę w orzekaniu o kosztach w przypadku sprzeczności interesów, a art. 102 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. pozwala na odstąpienie od obciążenia kosztami w sytuacjach szczególnych. Sąd Okręgowy prawidłowo skorzystał z tej możliwości, a kontrola SN powinna być ograniczona do poważnych błędów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. N. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| W. O. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może nałożyć na uczestnika, którego wniosek został oddalony lub odrzucony, obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika w razie sprzeczności interesów. Jest to uprawnienie, a nie obowiązek.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące procesu stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy miał podstawę do zastosowania art. 102 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i odstąpienia od obciążenia kosztami z uwagi na charakter sprawy.
Odrzucone argumenty
Zażalenie uczestników postępowania na orzeczenie o kosztach.
Godne uwagi sformułowania
Ta sytuacja nie różni się od typowych sytuacji występujących w procesie, gdzie sprzeczność interesów stron jest regułą użycie przez ustawodawcę sformułowania „sąd może” w art. 520 § 3 k.p.c. oznacza dopuszczalność ograniczenia bądź nawet zniesienia obowiązku zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika Przepis ten stwarza luz decyzyjny dla organu stosującego prawo, umożliwiający realizację funkcji tej regulacji a więc nieobciążenie jednej ze stron kosztami postępowania w sytuacjach szczególnych Kontrola sprawowana przez Sąd Najwyższy musi być ograniczona do zwalczania orzeczeń dotkniętych poważnym błędem
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący-sprawozdawca
Grzegorz Misiurek
członek
Marta Romańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 520 § 3 k.p.c. w zw. z art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów postępowania w sprawach o zasiedzenie, podkreślająca swobodę sądu w orzekaniu o kosztach w sytuacjach szczególnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w sprawach o zasiedzenie, gdzie sąd pierwszej instancji skorzystał z możliwości nieobciążania kosztami z uwagi na charakter sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia niuanse dotyczące kosztów postępowania w sprawach cywilnych, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych wniosków.
“Kiedy sąd może nie obciążyć kosztami postępowania? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 169/11 POSTANOWIENIE Dnia 2 marca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek SSN Marta Romańska w sprawie z wniosku A. B. przy uczestnictwie J. N., K. B., J. B. i W. O. o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 2 marca 2012 r., zażalenia uczestników postępowania na orzeczenie o kosztach zawarte w postanowieniu Sądu Okręgowego w P. z dnia 29 lipca 2011 r., oddala zażalenie; nie obciąża żalącego kosztami postępowania zażaleniowego. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 29 lipca 2011 r. Sąd Okręgowy w P. postanowił obciążyć przeciwników kosztami postępowania w zakresie faktycznie poniesionym. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik procesowy uczestników wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 520 § 3 k.p.c., w razie sprzeczności interesów sąd może nałożyć na uczestnika, którego wniosek został oddalony lub odrzucony obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika. Ta sytuacja nie różni się od typowych sytuacji występujących w procesie, gdzie sprzeczność interesów stron jest regułą i w zakresie orzekania o kosztach obowiązuje zasada odpowiedzialności za wynik procesu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2011r., III CZ 27/11, niepubl.). Trafnie jednak Sąd Okręgowy przyjął, że użycie przez ustawodawcę sformułowania „sąd może” w art. 520 § 3 k.p.c. oznacza dopuszczalność ograniczenia bądź nawet zniesienia obowiązku zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika. Kryterium oceny będzie stanowić art. 102 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Przepis ten stwarza luz decyzyjny dla organu stosującego prawo, umożliwiający realizację funkcji tej regulacji a więc nieobciążenie jednej ze stron kosztami postępowania w sytuacjach szczególnych. Z tego względu nieuzasadniona jest nadmierna ingerencja w rozstrzygnięcia wydane na podstawie art. 102 k.c. Kontrola sprawowana przez Sąd Najwyższy musi być ograniczona do zwalczania orzeczeń dotkniętych poważnym błędem. Przyjęta wykładnia przemawia za oddaleniem zażalenia. Sąd Okręgowy miał podstawę do wyłączenia obowiązku zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika z uwagi na charakter sprawy. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji. jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI