II CZ 165/12

Sąd Najwyższy2013-03-07
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty zastępstwa procesowegostawka minimalnanakład pracy pełnomocnikapostępowanie apelacyjnezażalenieSąd Najwyższyzasiedzenie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego, uznając, że stawka minimalna była właściwa.

Sprawa dotyczyła zażalenia na orzeczenie o kosztach postępowania odwoławczego, w którym zasądzono 1800 zł od apelujących na rzecz uczestników. Skarżące domagały się wyższej kwoty, argumentując naruszeniem przepisów dotyczących kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że brak było podstaw do zasądzenia wyższego wynagrodzenia niż stawka minimalna, gdyż nakład pracy pełnomocnika nie odbiegał od przeciętnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie A. G. i L. U. (następczyń prawnych K. U.) oraz uczestniczek E. G., A. S. i K. S. na orzeczenie o kosztach postępowania odwoławczego, zawarte w postanowieniu Sądu Okręgowego w P. z dnia 7 maja 2010 r. W postępowaniu apelacyjnym zasądzono od apelujących na rzecz K. U. i pozostałych uczestników kwotę 1800 zł. Skarżące, reprezentowane przez jednego pełnomocnika, domagały się zasądzenia 4800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając naruszenie art. 109 § 2 k.p.c. oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. Twierdziły, że koszty powinny być zasądzone według norm przepisanych, uwzględniając nakład pracy pełnomocnika, a nie w stawce minimalnej. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 520 § 3 k.p.c., uznał, że obciążenie apelujących kosztami było zasadne. Odnosząc się do stawek opłat za czynności adwokackie, Sąd wskazał, że podstawę stanowią stawki minimalne, a wyższe wynagrodzenie można zasądzić jedynie w wyjątkowych sytuacjach, przy uwzględnieniu nakładu pracy pełnomocnika. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do zasądzenia kwoty przewyższającej stawkę minimalną, gdyż nakład pracy pełnomocnika reprezentującego wszystkich skarżących w postępowaniu apelacyjnym nie odbiegał od przeciętnego. W związku z tym, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^14 w zw. z art. 394^1 § 3 k.p.c. oddalił zażalenia jako nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o zasądzenie kosztów "według norm przepisanych" nie upoważnia do wnioskowania o rezygnację z wynagrodzenia podwyższonego, a zasądzenie wyższego niż stawka minimalna wynagrodzenia wiąże się z oceną sądu stopnia zaangażowania pełnomocnika, która w tym przypadku nie uzasadniała podwyższenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że stawki opłat za czynności adwokackie określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości, a podstawę stanowią stawki minimalne. Sąd może zasądzić opłatę wyższą niż minimalna, nie wyższą jednak niż sześciokrotna stawka minimalna lub wartość przedmiotu sprawy, jeżeli przemawia za tym niezbędny nakład pracy pełnomocnika, charakter sprawy oraz jego wkład w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Nie jest to uzależnione od wyraźnego wniosku pełnomocnika. W niniejszej sprawie brak było podstaw do zasądzenia opłaty w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, gdyż nakład pracy pełnomocnika nie odbiegał od przeciętnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

uczestnicy postępowania (K. U. i pozostali)

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznaskarżący
L. U.osoba_fizycznaskarżący
K. U.osoba_fizycznauczestnik postępowania
P. P.osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. M.osoba_fizycznawnioskodawca
J. M.osoba_fizycznauczestnik postępowania
E. G.osoba_fizycznauczestnik postępowania
A. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania
K. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku sprzeczności interesów stron, sąd obciąża kosztami postępowania odwoławczego stronę przegrywającą.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 109 § § 2 zd. 2

Kodeks postępowania cywilnego

Koszty zastępstwa procesowego podlegają zasądzeniu w stawce minimalnej, bez uwzględnienia nakładu pracy pełnomocnika, chyba że sąd uzna inaczej.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu § § 2

Podstawą zasądzenia opłaty stanowią stawki minimalne określone w rozporządzeniu. Sąd może zasądzić opłatę wyższą niż minimalna, nie wyższą jednak niż sześciokrotna stawka minimalna lub wartość przedmiotu sprawy, jeżeli przemawia za tym niezbędny nakład pracy pełnomocnika, charakter sprawy oraz jego wkład w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

W przypadku współuczestników sporu o sprzecznych interesach, reprezentowanych przez tego samego adwokata, sąd powinien przyznać zwrot kosztów w wysokości wynagrodzenia jednego pełnomocnika. Podstawą zasądzenia opłaty za czynności adwokackie są stawki minimalne, a wyższe wynagrodzenie można zasądzić jedynie w wyjątkowych sytuacjach, gdy przemawia za tym nakład pracy pełnomocnika, charakter sprawy i jego wkład w jej wyjaśnienie.

Odrzucone argumenty

Koszty zastępstwa procesowego powinny być zasądzone w stawce wyższej niż minimalna, uwzględniając nakład pracy pełnomocnika, nawet bez wyraźnego wniosku o podwyższenie stawki.

Godne uwagi sformułowania

żądanie zasądzenia wynagrodzenia „według norm przepisanych" nie upoważnia do wnioskowania o rezygnacji z wynagrodzenia podwyższonego w niniejszej sprawie brak było podstaw do zasądzenia na rzecz żalących opłaty za czynności adwokackie w postępowaniu apelacyjnym w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, tj. ponad 1800 zł Nie odbiegał on bowiem w sposób istotny od przeciętnego.

Skład orzekający

Henryk Pietrzkowski

przewodniczący

Anna Kozłowska

sprawozdawca

Monika Koba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, zwłaszcza w kontekście wniosku o zasądzenie kosztów \"według norm przepisanych\" oraz zasad przyznawania wynagrodzenia wyższego niż stawka minimalna."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zasądzenie kosztów i nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę przepisów dotyczących kosztów zastępstwa procesowego i zasady ich przyznawania, co jest częstym zagadnieniem w praktyce.

Koszty zastępstwa procesowego: kiedy sąd zasądzi więcej niż minimum?

Dane finansowe

koszty postępowania odwoławczego: 1800 PLN

koszty zastępstwa procesowego: 4800 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 165/12 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 7 marca 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) 
SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) 
SSA Monika Koba 
 
w sprawie ze skarg A. G. i L. U. następczyń  
prawnych K. U. oraz  P. P. 
o wznowienie postępowania zakończonego  
prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w P.  
z dnia 24 lutego 1995r., wydanym w sprawie 
z wniosku M. M. 
przy uczestnictwie J. M. i in. ,  
przy udziale P. P. i in.   
o stwierdzenie zasiedzenia, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 7 marca 2013 r., 
zażalenia A. G. i L. U. następczyń prawnych K. U. oraz uczestniczek postępowania 
E. G., A.S.     i K. S. na orzeczenie o kosztach  
zawarte w postanowieniu Sądu Okręgowego w P. 
z dnia 7 maja 2010 r.,  
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
We wznowionym postępowaniu, postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2009 r. 
Sąd Rejonowy w P. zmienił prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w P. z 
dnia 24 lutego 1995 r. i oddalił wniosek M. M. o stwierdzenie zasiedzenia 
nieruchomości położonej w P. Apelacja M. M. i J. M. od tego postanowienia została 
oddalona postanowieniem Sądu Okręgowego w P. z dnia 7 maja 2010 r. 
Jednocześnie Sąd ten orzekł o kosztach postępowania odwoławczego zasądzając 
od apelujących na rzecz K. U. oraz pozostałych uczestników postępowania w 

 
2 
osobach […] w równych częściach kwotę 1800 zł. To rozstrzygnięcie o kosztach 
postępowania zaskarżyły zażaleniem wszystkie wymienione w nim uprawnione, 
reprezentowane przez jednego pełnomocnika, który przed sądem odwoławczym 
zgłosił wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego „według norm 
przepisanych". Skarżące zarzuciły naruszenie art. 109 § 2 zd. 2 k.p.c. oraz § 2 
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie 
opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów 
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, polegające na błędnym uznaniu, 
że w razie złożenia wniosku o treści przytoczonej, koszty zastępstwa procesowego 
podlegają zasądzeniu w stawce minimalnej, bez uwzględnienia nakładu pracy 
pełnomocnika. W związku z powyższym, skarżące domagały się zasądzenia od 
apelujących na swoją rzecz tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w 
postępowaniu odwoławczym kwoty 4800 zł, w częściach równych. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Wobec niewątpliwej sprzeczności interesów skarżących i apelujących, 
obciążenie apelujących kosztami postępowania odwoławczego znajduje postawę 
prawną w art. 520 § 3 k.p.c. Wygrywającym przeto współuczestnikom sporu, 
reprezentowanym przez tego samego adwokata, sąd powinien przyznać zwrot 
kosztów w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu jednego pełnomocnika 
(por. m.in. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2007 r. III CZP 130/06, 
OSNC 2008, nr 1, poz. 11). 
Stawki opłat za czynności adwokackie określa rozporządzenie Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności 
adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy 
prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348). Podstawę zasądzenia 
opłaty stanowią stawki minimalne określone w rozporządzeniu. Sąd może zasądzić 
opłatę wyższą niż minimalna, nie wyższą jednak niż sześciokrotna stawka 
minimalna lub wartość przedmiotu sprawy (§ 2 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli, 
zgodnie z art. 109 § 2 k.p.c., przemawia za tym niezbędny nakład pracy 
pełnomocnika, charakter sprawy oraz jego wkład w przyczynienie się do jej 
wyjaśnienia i rozstrzygnięcia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 

 
3 
21 grudnia 2010 r., III CZ 64/10 oraz z dnia 15 grudnia 2011 r., II CZ 126/11, 
niepubl.).  Zasądzenia wyższego niż w stawce minimalnej wynagrodzenia wiąże się 
zatem z oceną Sądu stopnia zaangażowania pełnomocnika w wyjaśnienie sprawy. 
Nie jest natomiast uzależnione od wyraźnego wniosku pełnomocnika, podobnie jak 
i żądanie zasądzenia wynagrodzenia „według norm przepisanych" nie upoważnia 
do wnioskowania o rezygnacji z wynagrodzenia podwyższonego. 
Z lektury uzasadnienia zaskarżonego postanowienia istotnie można wysunąć 
wniosek, że, zdaniem Sądu, opłata za czynności adwokackie w wysokości 
przewyższającej stawkę minimalną może zostać przyznana jedynie na wyraźny 
wniosek pełnomocnika. Jak wskazano, nie jest to stanowisko trafne, niemniej uznać 
należy, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do zasądzenia na rzecz żalących 
opłaty za czynności adwokackie w postępowaniu apelacyjnym w wysokości 
przewyższającej stawkę minimalną, tj. ponad 1800 zł. W szczególności nie 
przemawiał za tym nakład pracy pełnomocnika reprezentującego wszystkich 
żalących w postępowaniu przed Sądem drugiej instancji. Nie odbiegał on bowiem 
w sposób istotny od przeciętnego. 
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art. 
3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenia jako nieuzasadnione. 
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI