II CZ 164/10

Sygn. akt II CZ 164/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 15 grudnia 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Hubert Wrzeszcz 
SSN Dariusz Zawistowski 
 
w sprawie z powództwa A. O. 
przeciwko E. R. i J. R. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2010 r., 
zażalenia powódki na postanowienie 
zawarte w pkt II wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt II Ca 
(…), 
 
zmienia zaskarżone postanowienie i zasądza na rzecz powódki od pozwanych 
kwotę po 300 (trzysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. 
 
Uzasadnienie 
 
Zaskarżonym postanowieniem, zawartym w punkcie drugim wyroku z dnia 26 
maja 2010 r., Sąd Okręgowy w S. odstąpił od obciążania pozwanych E. R. i J. R. 
kosztami postępowania apelacyjnego (art. 102 k.p.c.). W uzasadnieniu wskazał na 
trudną sytuację zdrowotną i niskie dochody pozwanych. 
W zażaleniu pełnomocnik powódki zarzucił naruszenie art. 98 oraz 102 k.p.c. i 
wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez zasądzenie od pozwanych solidarnie 
na rzecz powódki kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu odwoławczym w 
wysokości 600 zł. 

 
2 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Na podstawie art. 102 k.p.c., w wypadkach szczególnie uzasadnionych, sąd 
może zasądzić od strony przegrywającej część kosztów procesu albo nie obciążać jej w 
ogóle kosztami. Ocena, czy w sprawie zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony” 
zależy od swobodnej decyzji sądu (por. m. in. postanowienie SN z dnia 13 grudnia 2007 
r. I CZ 110/07, nie publ.), nie może ona być jednak dowolna i musi uwzględniać 
wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej podjęcie (por. m. in. 
postanowienie SN z dnia 11 lutego 2010 r. I CZ 112/09, nie publ.). W ocenie Sądu 
Najwyższego w sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. 
Chociaż ciężka sytuacja materialna strony może uzasadniać odstąpienie od 
obciążania jej kosztami procesu, to jednak w rozpoznawanym przypadku, po 
uwzględnieniu wszystkich okoliczności, nie można uznać, że warunki materialne 
pozwanych były na tyle trudne by uzasadniały uwolnienie ich od kosztów postępowania. 
W uzasadnieniu wyroku, którego częścią jest zaskarżone postanowienie, Sąd Okręgowy 
wskazał, że pozwani odziedziczyli mieszkanie, które nie służy zaspokajaniu ich potrzeb 
mieszkaniowych. Lokal ten jest wynajmowany i przynosi korzyści majątkowe. Może też 
zostać sprzedany. Ponadto znaczące jest, że w całym postępowaniu strona pozwana 
korzystała z pomocy pełnomocnika z wyboru, co świadczy o tym, że była przygotowana 
finansowo do prowadzenia procesu. Również suma, którą należałoby zasądzić na 
przecz powódki tytułem zwrotu kosztów procesu jest stosunkowo niewielka w 
porównaniu choćby do wysokości opłaty sądowej od apelacji, którą pozwani uiścili bez 
ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec powyższych okoliczności 
również problemy zdrowotne pozwanych nie mogły być oceniane jako wypadek 
szczególnie uzasadniony. 
Z przytoczonych względów, na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39816 k.p.c., 
Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.