II Cz 161/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił postanowienie komornika, ustalając opłatę egzekucyjną na 9.528,79 zł i oddalając zażalenie w pozostałym zakresie, w tym w kwestii naliczania VAT od opłaty.
Sprawa dotyczyła zażalenia dłużnika na bezczynność komornika oraz zażalenia komornika na postanowienie sądu rejonowego ustalające opłatę egzekucyjną. Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił zażalenie komornika, zmieniając postanowienie sądu rejonowego i ustalając opłatę egzekucyjną na kwotę 9.528,79 zł. Oddalono natomiast żądanie komornika dotyczące naliczenia podatku VAT od opłaty egzekucyjnej, uznając brak podstaw prawnych do takiego obciążenia.
Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał sprawę egzekucyjną z wniosku wierzyciela przeciwko dłużnikowi o egzekucję świadczeń pieniężnych. Sprawa obejmowała skargę dłużnika na bezczynność komornika oraz zażalenie komornika na postanowienie Sądu Rejonowego w Krotoszynie, które ustaliło opłatę egzekucyjną na kwotę 5.753,79 zł. Komornik zaskarżył to postanowienie w całości, domagając się ustalenia opłaty w kwocie 9.528,79 zł wraz z podatkiem VAT. Sąd Okręgowy, analizując przepisy ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, uznał, że w przypadku umorzenia postępowania na wniosek wierzyciela, komornikowi przysługuje opłata stosunkowa w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania. Sąd przyznał rację komornikowi, że do świadczenia pozostałego do wyegzekwowania zalicza się również kwotę spełnioną przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi po wszczęciu egzekucji. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu rejonowego, ustalając opłatę egzekucyjną na kwotę 9.528,79 zł. Jednocześnie, Sąd Okręgowy oddalił żądanie komornika dotyczące naliczenia podatku VAT od opłaty egzekucyjnej, stwierdzając brak podstaw prawnych do takiego obciążenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Brak jest przepisu, który explicite stanowiłby o podwyższeniu opłaty egzekucyjnej o kwotę podatku VAT.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że pobieranie przez komorników sądowych podatku VAT ponad nominalną sumę opłaty egzekucyjnej nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa, ponieważ brak jest regulacji prawnej wyraźnie zezwalającej na takie podwyższenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia i oddalenie zażalenia w pozostałym zakresie
Strona wygrywająca
komornik (w części dotyczącej opłaty)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| wierzyciel (...) (...) z S. w W. | inne | wierzyciel |
| dłużnik M. S. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy – Mokotowa w W. M. P. | instytucja | komornik |
Przepisy (9)
Główne
u.k.s.e. art. 49 § ust. 1 i 2
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
Pomocnicze
k.p.c. art. 759 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.s.e. art. 39
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
u.k.s.e. art. 53 a
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
k.p.c. art. 825 § pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 804
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadczenie spełnione przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi po zawiadomieniu o wszczęciu egzekucji powinno być uwzględnione przy ustalaniu wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania dla celów naliczenia opłaty stosunkowej. Brak jest podstaw prawnych do naliczania podatku VAT od opłaty egzekucyjnej pobieranej przez komornika sądowego.
Odrzucone argumenty
Komornikowi przysługuje opłata stosunkowa w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, bez uwzględniania kwoty spełnionej przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi. Komornik jest uprawniony do naliczania podatku VAT od opłaty egzekucyjnej.
Godne uwagi sformułowania
komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania świadczeniem pozostałym do wyegzekwowania, w rozumieniu art. 49 ust. 2 zd. 1 powołanej ustawy, jest także świadczenie spełnione przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi pobieranie przez komorników sądowych podatku VAT ponad nominalną sumę opłaty egzekucyjnej [...] nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa.
Skład orzekający
Wojciech Vogt
przewodniczący
Barbara Mokras
sędzia-sprawozdawca
Janusz Roszewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości opłat egzekucyjnych, kwestie naliczania VAT od opłat komorniczych, interpretacja przepisów o umorzeniu postępowania egzekucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela i spełnienia części świadczenia przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów postępowania egzekucyjnego, w tym kontrowersyjnej kwestii naliczania VAT od opłat komorniczych, co jest istotne dla wielu uczestników postępowań.
“Czy komornik może naliczyć VAT od opłaty egzekucyjnej? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 190 575,88 PLN
opłata egzekucyjna: 9528,79 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Cz 161/16 POSTANOWIENIE K. , dnia 7 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt Sędziowie: SSO Barbara Mokras – spr. SSO Janusz Roszewski po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2016 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy egzekucyjnej z wniosku wierzyciela (...) (...) z S. w W. przeciwko dłużnikowi M. S. o egzekucję świadczeń pieniężnych na skutek skargi dłużnika na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy – Mokotowa w W. M. P. w sprawie o sygn. akt Km 134137/14 w postaci nieuaktualnienia zajęcia świadczenia z ZUS w przedmiocie zażalenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy – Mokotowa w W. M. P. na postanowienie Sądu Rejonowego w Krotoszynie z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt I Co 1352/15 p o s t a n a w i a : 1. zmienić punkt 1. zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że ustalić wysokość opłaty egzekucyjnej na kwotę 9.528,79 zł; 2. oddalić zażalenie w pozostałym zakresie. SSO Barbara Mokras SSO Wojciech Vogt SSO Janusz Roszewski Dnia 7 czerwca 2016 roku Sygn. akt II Cz 161/16 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2016 r. Sąd Rejonowy w Krotoszynie na podstawie art. 759 § 2 k.p.c. zmienił z urzędu prawomocne postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy – Mokotowa w W. M. P. z dnia 21 września 2015 r. w ten sposób, że ustalił opłatę egzekucyjną na kwotę 5.753,79 zł, w tym podatek należny na kwotę 1.075,91 zł i nie obciążył dłużnika M. S. kosztami postępowania skargowego. Od powyższego postanowienia wniósł zażalenie Komornik Sądowy zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie, ewentualnie – o jego zmianę poprzez ustalenie wysokości opłaty egzekucyjnej w kwocie 9.528, 79 zł wraz z należnym podatkiem VAT. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów art. 39, 49 ust. 1 i 2 oraz 53 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na częściowe uwzględnienie. Zgodnie z art. 49 ust. 2 zd. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (j.t. Dz. U. z 2015, poz. 790 ze zm.) w sprawach o egzekucję świadczeń pieniężnych w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela […] komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, jednak nie niższej niż 1/20 i nie wyższej niż dziesięciokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Analiza akt egzekucyjnych Km 134137/14 wskazuje, że w toku postępowania Komornik Sądowy nie wyegzekwował żadnej należności, a w dniu 14 września 2015 r. do Komornika Sądowego wpłynął wniosek wierzyciela o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 825 pkt 1 k.p.c. (k. 102). Oznacza to, że – wbrew stanowisku skarżącego – Komornikowi Sądowemu nie przysługiwała opłata stosunkowa na podstawie art. 49 ust. 1 powołanej ustawy, lecz opłata stosunkowa w pomniejszonej wysokości, tj. 5% - zamiast 15 lub 8 % - wartości świadczenia (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2005 r., III CZP 116/05, OSNC 2006, nr 12, poz. 2356; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2009 r., III CZP 142/08, OSNC 2009, nr 12, poz. 163). Należy jednak przyznać rację skarżącemu, że świadczeniem pozostałym do wyegzekwowania, w rozumieniu art. 49 ust. 2 zd. 1 powołanej ustawy, jest także świadczenie spełnione przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi, jeżeli nastąpiło to po zawiadomieniu dłużnika o wszczęciu egzekucji. Wynika z faktu, że - zgodnie z art. 804 k.p.c. - organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, co oznacza, że gdy dłużnik w toku postępowania egzekucyjnego spełni świadczenie do rąk wierzyciela, a ten nie zażąda umorzenia postępowania, organ egzekucyjny zobligowany jest kontynuować egzekucję zgodnie z treścią tytułu wykonawczego (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2009 r., III CZP 82/09, OSNC 2010, nr 5, poz. 67). Jak wynika z akt egzekucyjnych Km 134137/14, wierzyciel w dniu 27 października 2014 r. wystąpił o egzekucję świadczenia pieniężnego w łącznej wysokości 179.544,82 zł, przy czym wysokość dalszych odsetek stanowiła kwotę 47,93 zł dziennie. Uzasadnione jest zatem twierdzenie skarżącego, że na dzień złożenia przez wierzyciela wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania wynosiła łącznie 190.575,88 zł, do której to kwoty należy zaliczyć także kwotę 75.500,00 zł, uiszczoną przez dłużnika w toku egzekucji bezpośrednio wierzycielowi. Zasadnie zatem skarżący domagał się – ewentualnego - ustalenia opłaty egzekucyjnej w wysokości 9.528,79 zł i w tym zakresie zażalenie podlegało uwzględnieniu, o czym – na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. , orzeczono, jak w punkcie 1. sentencji postanowienia. W pozostałym zakresie zażalenie podlegało oddaleniu. W zakresie żądania skarżącego ustalenia kwoty opłaty egzekucyjnej wraz z należnym od tej kwoty podatkiem VAT, należy wskazać, że pobieranie przez komorników sądowych podatku VAT ponad nominalną sumę opłaty egzekucyjnej, ustaloną na podstawie obowiązujących przepisów, nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Wynika to z faktu, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym brak jest przepisu, który by explicite stanowił o tym, iż opłatę egzekucyjną pobieraną przez komornika sądowego, będącego podatnikiem obowiązanym do rozliczenia podatku od towarów i usług, podwyższa się o odpowiednią kwotę podatku od towarów i usług. W ocenie Sądu Okręgowego orzekającego w niniejszej sprawie, podstawą obciążenia strony postępowania egzekucyjnego tego rodzaju podatkiem od towarów i usług mogłaby być tylko regulacja prawna wyraźnie zezwalającą do podwyższenia opłaty egzekucyjnej o kwotę takiego podatku ( per analogiam: uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1997 r., III CZP 11/97, OSNC z 1997 r., nr 8, poz. 102, uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2006 r., III CZP 127/06, OSNC z 2007 r., nr 10, poz. 150, uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 1995 r., III CZP 4/95, OSNC z 1995 r., nr 5, poz. 79, uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2007 r., III CZP 95/06, OSNC z 2007 r., nr 12, poz. 179, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt SK 67/13). Należy uznać, że bez istnienia takiej podstawy nie ma podstaw do pobierania opłaty egzekucyjnej ponad wysokość ustaloną w przepisach art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (j t. Dz. U. z 2015 r. , poz. 790). Dlatego, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. , orzeczono jak w punkcie 2. sentencji postanowienia. SSO Barbara Mokras SSO Wojciech Vogt SSO Janusz Roszewski
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI