II CZ 16/07

Sygn. akt II CZ 16/07 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 28 marca 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz 
SSN Marian Kocon 
 
 
w sprawie ze skargi S. P. i Z. P. 
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem 
Sądu Okręgowego w S. z dnia 5 kwietnia 2006 r.,  
wydanym w sprawie z wniosku T. i T. małżonków S.  
przy uczestnictwie B. P., H. S. i T. D. 
o zasiedzenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 28 marca 2007 r., 
zażalenia skarżących na postanowienie Sądu Okręgowego w S. 
z dnia 6 grudnia 2006 r.,  
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 

 
 
2 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z dnia 6 grudnia 2006 r. odrzucił skargę 
S. i Z. P. o wznowienie postępowania o zasiedzenie, zakończonego 
postanowieniem tegoż Sądu z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie I Ca …/05.  
Z ustaleń Sądu wynika, że podstawą skargi był art. 524 § 2 k.p.c., zgodnie 
z którym zainteresowany, który nie był uczestnikiem postępowania zakończonego 
prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy, może żądać 
wznowienia postępowania, jeżeli postanowienie to narusza jego prawa. Skarżącym 
przysługuje służebność osobista w postaci prawa do nieodpłatnego korzystania 
z domu mieszkalnego znajdującego się na spornej nieruchomości oraz prawa 
swobodnego poruszania się po podwórku. Powinni zatem, jako zainteresowani,  
być uczestnikami postępowania o zasiedzenie (art. 609 k.p.c. w zw. z art. 510 § 2 
k.p.c.), zatem niewezwanie do sprawy w tym charakterze było  uchybieniem Sądu. 
Jednakże występowali oni w niej w charakterze świadków, a potem jako 
pełnomocnicy uczestniczki B. P. Mieli zatem możliwość wstąpienia do sprawy w 
charakterze uczestników, a skoro nie wykazali tej inicjatywy, nie mogą teraz 
twierdzić, że zostali pozbawieni możliwości obrony praw w tamtej sprawie, wobec 
czego ich skarga o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu.  
 
W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik skarżących zarzuciła 
naruszenie art. 510 § 2, art. 524 § 2 oraz art. 410 § 1 k.p.c. i  wniosła o jego 
uchylenie , ewentualnie „o orzeczenie co do istoty sprawy”. 
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Instytucja 
wznowienia 
postępowania 
pozwala 
na 
podważenie 
prawomocnego orzeczenia, stąd też przyczyny usprawiedliwiające jej zastosowanie 
muszą mieć charakter wyjątkowy oraz odpowiednią dużą wagę. Dlatego też w art. 
5246 § 2 k.p.c., stanowiącym podstawę prawną skargi o wznowienia postępowania 
w niniejszej sprawie, ustawodawca odwołuje się do przepisów o wznowieniu 
z  powodu pozbawienia możności działania w procesie, czyli do art. 401 ust. 2 

 
 
3 
k.p.c. Już samo określenie o „pozbawieniu możności działania” wskazuje na to, 
że  odnosi się ono do sytuacji, kiedy to z przyczyny leżącej poza osobą samego 
zainteresowanego, nie mógł on wziąć udziału w sprawie. Tymczasem, jak 
to bezspornie ustalił Sąd Okręgowy, skarżący występowali aktywnie w sprawie 
o zasiedzenie - najpierw w roli świadków, a potem pełnomocników córki B. – 
uczestniczki postępowania w tamtej sprawie. W tej sytuacji zgodzić się trzeba z tym 
Sądem, że mieli oni możliwość zgłoszenia udziału w tamtej sprawie również 
w  charakterze uczestników postępowania. Skorzystanie z tej możliwości zależało 
od wykazania przez nich odpowiedniej inicjatywy, której nie przejawili. Nie można 
więc twierdzić, że „zostali pozbawieni”, możności działania w sprawie, gdyż to 
raczej sami z tej możliwości nie skorzystali. Wbrew przy tym zastrzeżeniom autora 
zażalenia, trzeba zaznaczyć, że ewentualna nieświadomość prawna skarżących nie 
może być tutaj wystarczającym usprawiedliwieniem, ponieważ w konsekwencji 
oznaczałoby to, że może ona stanowić przyczynę wznowienia postępowania, 
do czego nie ma uzasadnienia prawnego. Dlatego należy zaaprobować stanowisko 
Sądu Okręgowego, iż nie zachodzi powołana przez skarżących podstawa 
wznowienia postępowania, co sprawia, że odrzucenie skargi było prawidłowe, 
a zażalenie, jako bezzasadne, podlegało oddaleniu (art. 394 § 2 i 3 k.p.c. w zw. 
z art. 39814 k.p.c. 
 
 
 
 
 
 
 
 
jz