II CZ 159/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji, uznając, że pełnomocnik nie był uprawniony do reprezentacji strony w sprawie o zadośćuczynienie.
Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda, uznając, że jego pełnomocnik, M. H., nie był do tego uprawniony na podstawie art. 87 k.p.c. Powód wniósł zażalenie, twierdząc, że M. H. pozostaje z nim w stałym stosunku zlecenia obejmującym prowadzenie spraw o zadośćuczynienie. Sąd Najwyższy zważył, że reprezentacja przez osobę pozostającą w stałym stosunku zlecenia jest wyjątkiem i wymaga, aby czynność znajdowała oparcie w umowie. Analiza umowy wykazała, że upoważniała ona do prowadzenia spraw spadkowych i finansowych z nich wynikających, ale nie do reprezentacji w sprawie o zadośćuczynienie. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda A. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 13 lipca 2012 r., którym odrzucono apelację od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 27 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny uznał, że osoba wnosząca apelację, M. H., nie była uprawniona do zastępowania powoda w charakterze pełnomocnika na podstawie art. 87 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.). Powód w swoim zażaleniu domagał się zmiany postanowienia Sądu Apelacyjnego, argumentując, że sąd błędnie ocenił uprawnienia M. H. do pełnienia funkcji pełnomocnika. Powód twierdził, że M. H. pozostaje z nim w stałym stosunku zlecenia, który obejmuje również prowadzenie spraw o zadośćuczynienie, co było przedmiotem niniejszego postępowania. Sąd Najwyższy przypomniał, że zgodnie z art. 87 k.p.c., pełnomocnikiem może być m.in. adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony, osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeśli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, a także bliscy strony. Sąd podkreślił, że reprezentowanie strony przez osobę pozostającą w stałym stosunku zlecenia jest wyjątkiem od reguły i wymaga, aby zakres tego zlecenia obejmował przedmiot sprawy. Celem tej regulacji jest umożliwienie udziału w postępowaniu osobom należycie zorientowanym w sprawie. W analizowanym przypadku Sąd Apelacyjny, po powzięciu wątpliwości, wezwał M. H. do wykazania podstaw udzielenia mu pełnomocnictwa. Po analizie złożonych dokumentów, Sąd Apelacyjny uznał, że przedmiot sprawy o zadośćuczynienie nie mieści się w zakresie umowy łączącej powoda z M. H. Sąd Najwyższy zgodził się z tym poglądem, wskazując, że umowa ta upoważniała M. H. jedynie do prowadzenia spraw spadkowych po matce i braciach powoda oraz wszelkich spraw roszczeniowych i finansowych z nich wynikających. Nie dawała ona podstaw do reprezentowania powoda w sprawie o zasądzenie zadośćuczynienia. W konsekwencji, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398¹⁴ w zw. z art. 394¹ k.p.c., oddalił zażalenie powoda.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, taka umowa nie daje podstaw do reprezentowania strony w sprawie o zasądzenie zadośćuczynienia, jeśli przedmiot sprawy nie mieści się w zakresie spraw objętych umową.
Uzasadnienie
Reprezentacja przez osobę pozostającą w stałym stosunku zlecenia jest wyjątkiem od zasady reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego. Wymaga ona, aby czynność takiej osoby znajdowała oparcie w treści umowy łączącej ją ze stroną, a przedmiot sprawy musiał wchodzić w zakres tego zlecenia. Analiza umowy wykazała, że upoważniała ona do prowadzenia spraw spadkowych i finansowych z nich wynikających, ale nie do reprezentacji w sprawie o zadośćuczynienie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Powszechny Zakład Ubezpieczeń Spółka Akcyjna
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Powszechny Zakład Ubezpieczeń Spółka Akcyjna z siedzibą w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 87
Kodeks postępowania cywilnego
Pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia. Występowanie w charakterze pełnomocnika osoby, pozostającej ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jest wyjątkiem od zasad reprezentacji stron w postępowaniu cywilnym. Określona czynność takiej osoby musi zatem znajdować oparcie w treści umowy łączącej ją ze stroną. Celem unormowania jest umożliwienie wzięcia udziału w sprawie osobom, które ze względu na ich stosunek do stron lub rodzaj sprawy, związany z wykonaniem zarządu majątkiem strony lub pozostawanie w stałym stosunku zlecenia, są należycie zorientowane co do przedmiotu sprawy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394¹
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił, że umowa łącząca powoda z M. H. nie upoważniała go do reprezentowania powoda w sprawie o zadośćuczynienie, ponieważ przedmiot sprawy nie mieścił się w zakresie zlecenia.
Odrzucone argumenty
M. H. był uprawniony do reprezentowania powoda na podstawie art. 87 k.p.c., ponieważ pozostawał z nim w stałym stosunku zlecenia obejmującym prowadzenie spraw o zadośćuczynienie.
Godne uwagi sformułowania
Występowanie w charakterze pełnomocnika osoby, pozostającej ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jest wyjątkiem od zasad reprezentacji stron w postępowaniu cywilnym. Określona czynność takiej osoby musi zatem znajdować oparcie w treści umowy łączącej ją ze stroną. Celem unormowania zawartego w art. 87 § 1 k.p.c. jest umożliwienie wzięcia udziału w sprawie osobom, które ze względu na ich stosunek do stron lub rodzaj sprawy, związany z wykonaniem zarządu majątkiem strony lub pozostawanie w stałym stosunku zlecenia, są należycie zorientowane co do przedmiotu sprawy.
Skład orzekający
Henryk Pietrzkowski
przewodniczący
Dariusz Zawistowski
sprawozdawca
Monika Koba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 87 k.p.c. w zakresie reprezentacji przez osobę pozostającą w stałym stosunku zlecenia, zwłaszcza gdy umowa dotyczy spraw spadkowych i finansowych, a sprawa dotyczy zadośćuczynienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i treści umowy między stronami. Nie stanowi przełomu, ale utrwala utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą ścisłej wykładni przepisów o pełnomocnictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę przepisów dotyczących pełnomocnictwa i wykładni umów. Pokazuje praktyczne znaczenie precyzyjnego określania zakresu umocowania pełnomocnika.
“Czy umowa o sprawy spadkowe pozwala na reprezentację w sprawie o zadośćuczynienie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 159/12 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) SSA Monika Koba w sprawie z powództwa A. S. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 stycznia 2013 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 13 lipca 2012 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 13 lipca 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 27 stycznia 2012 r. Uznał, że wnoszący apelację nie był uprawniony do zastępowania powoda w charakterze pełnomocnika. Powód zaskarżył powyższe postanowienie w całości, wnosząc o jego zmianę. W uzasadnieniu wskazał, że sąd błędnie uznał, iż M. H. był osobą nieuprawnioną do pełnienia funkcji pełnomocnika na podstawie art. 87 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 87 k.p.c. pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, a w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia. M. H., jak twierdzi powód pozostaje z nim w stałym stosunku zlecenia, które w jego opinii obejmuje także prowadzenie sprawy o zadośćuczynienie - takie roszczenie zgłosił powód w niniejszej sprawie. Występowanie w charakterze pełnomocnika osoby, pozostającej ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jest wyjątkiem od zasad reprezentacji stron w postępowaniu cywilnym. W doktrynie i judykaturze podkreśla się, że określona czynność takiej osoby musi zatem znajdować oparcie w treści umowy łączącej ją ze stroną. Celem unormowania zawartego w art. 87 § 1 k.p.c. jest umożliwienie wzięcia udziału w sprawie osobom, które ze względu na ich stosunek do stron lub rodzaj sprawy, związany z wykonaniem zarządu majątkiem strony lub pozostawanie w stałym stosunku zlecenia, są należycie zorientowane co do przedmiotu sprawy. 3 Sąd Apelacyjny po powzięciu wątpliwości co do tego, czy M. H. jest osobą uprawnioną do reprezentacji powoda wezwał go do wykazania istnienia podstaw do udzielenia pełnomocnictwa w rozpoznawanej sprawie. Po dokonaniu analizy złożonych dokumentów uznał, że przedmiot niniejszej sprawy nie mieści się w zakresie spraw, o których mowa w umowie łączącej powoda z M. H. Pogląd ten jest trafny i zasługuje na aprobatę. Treść umowy łączącej powoda z M. H., uprawniająca go do prowadzenia „wszelkich spraw prawnych jak i zarządzanie majątkiem w zakresie dotyczącym spraw spadkowych po mojej matce K. i braciach G. i Z. oraz wszelkich spraw roszczeniowych i finansowych z tego wynikających” nie daje podstaw do stwierdzenia, że upoważniała ona M. H. do pełnienia funkcji pełnomocnika powoda w sprawie z jego powództwa o zasądzenie zadośćuczynienia. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI